اعیان الشیعه

کتاب اَعیانُ الشّیعه، تألیف سید محسن امین عاملی از علمای قرن ۱۳، در شرح زندگی و احوال بزرگان شیعه. این کتاب، جامع‌ترین تذکره و یا دانشنامه در احوالات بزرگان شیعه در دولت‌های اسلامی و شرح عقاید تشیع در اصول و فروع دین است.

محتوا

سید محسن امین عاملی در این کتاب احوال علمای اثنی عشریه، اعم از فقها و اصولیین و متکلمین و مفسرین و مورخین و نسابین و فلاسفه و منطقیان و جغرافی دانان و منجمان و پزشکان و نحویان و صرفیان و علمای بلاغت و معانی و بیان و عروض و مصنفان و کاتبان و سایر ارباب دانش و هنر شیعه را که از آغاز اسلام تا زمان زندگی و حیات خودش که ۱۱۷۳۳ نفر بوده‌اند، جمع آوری کرده و مقام و سابقه خدمت شیعیان را به فرهنگ و تاریخ اسلام، ذکر کرده‌است.

مؤلف بیشتر از ۵۰ سال در سفر و حضر اوقات خود را در جمع کردن منابع آن صرف نمود. وی قصد داشته آن را در ۱۰۰ مجلد ۵۰۰ تا ۸۰۰ صفحه‌ای تالیف کند ولی عمرش به طبع و نشر بیشتر ا ز ۳۳ مجلد که یک دوره کامل رجال شیعه‌است، کفاف نداد.

ساختار

ساختار و تقسیم بندی این کتاب بطور مختصر بدین صورت است:

• جلد ۱: مقدمه‌است.
• جلد ۲: شرح زندگی پیامبر اسلام و فاطمه زهرا.
• جلد ۳ و ۴: تاریخ زندگی امام اول تا امام یازدهم شیعیان و سپس شرح تولد امام زمان و غیبتش و نشانه‌های ظهور مهدی.
• جلد ۵ به بعد: شرح احوال دیگر شخصیت‌های شیعه به ترتیب حروف الفبایی نام شخص و پدر اوست که از ابی بن ابی طالب شروع شده و تا جلد ۵۲ به یونس بن یعقوب بن قیس پایان می‌یابد.

منبع

• «کتاب اعیان الشیعه». دائرة المعارف طهور. 

جستارهای وابسته

• طبقات اعلام الشیعه
• اسدالغابه