سس (سرده)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از گیاه سس)
پرش به: ناوبری، جستجو
سِس
Cuscuta europaea bgiu.jpg
گونه سس اروپایی بر روی آقطی
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): آستریدها
راسته: بادنجان‌سانان
تیره: پیچکیان
تبار: سسیان
سرده: سِس
کارل لینه
گونه‌ها

در حدود ۱۰۰-۱۷۰ گونه از جمله:

(more below)

Cuscuta europaea 2005.06.12 15.07.24.jpg

سِس (نام علمی: Cuscuta) یک گیاه کاملاً انگلی می‌باشد که دارای ریشه و برگ نیست و مواد غذایی مورد نیاز خود را بطور کامل از گیاه میزبان می‌گیرد. بذر گیاه سس به مدت بسیار طولانی در خاک می‌ماند و گاه تا ۱۳ سال در خاک دوام می‌آورد و قادر به جوانه زدن می‌باشد.

رده‌بندی علمی گیاه سس[ویرایش]

با نام علمی (Cuscuta) از تبار سسیان (Cuscutaceae) که بعضی‌ها از آن به عنوان تنها عضو انگلی خانواده (Convolvulacrae)(پیچک) یاد می‌کنند.

سسیان تیره‌ای انگلی از بادنجان‌سانانِ غالباً بالارونده و پیچان هستند که سبزینه ندارند و با اندام‌های مکنده به میزبان خود می‌چسبند.[۱]

طریقه گسترش[ویرایش]

DSC01156.JPG

بذر سس هنگامی که در شرایط مساعد قرار می‌گیرد جوانه می‌زند و یک ساقه زیرزمینی تولید می‌کند که این ساقه زیرزمینی بطور بسیار جالبی در خاک حرکت می‌کند تا به ریشه گیاه میزبان برسد. نحوه حرکت سس به این صورت است که پس از اینکه تمامی محتویات بذر صرف رشد ساقه زیرزمینی شد جوانه انتهایی ساقه زیرزمینی انرژی خود را برای رشد از خود ساقه می‌گیرد به این صورت که مواد غذایی موجود در انتهای ساقه زیرزمینی را می‌گیرد و صرف رشد خود ساقه زیرزمینی می‌کند به این ترتیب از انتهای ساقه زیرزمینی کاسته و به ابتدای ان اضافه می‌شود و ساقه زیرزمینی رو به جلو حرکت می‌کند. جهت حرکت هم اتفاقی است این حرکت تا به آنجا ادامه می‌یابد که یا ساقه زیرزمینی به ریشه گیاه میزبان می‌رسد و با ترشح آنزیم‌هایی دیواره سلولی را شکافته و اندام مکنده خود را وارد ریشه می‌کند و از مواد غذایی ساخته شده توسط گیاه میزبان برای رشد و تولید مثل خود استفاده می‌کند یا در این مدت به هیچ گیاهی برخورد نمی‌کند و مواد غذایی خود را تماماً استفاده می‌کند و از بین می‌رود. ساقه سس زردرنگ می‌باشد و روی طیف وسیعی از گیاهان رشد می‌کند و باعث از بین رفتن یا ضعیف شدن گیاه میزبان می‌شود.

گونه‌ها[ویرایش]

  • سس اروپاییCuscuta europaea
  • سس انبوه Cuscuta approximata
  • سس چینی Cuscuta chinensis
  • سس رایج Cuscuta campestris
  • سس ژاپنی Cuscuta japonica
  • سس شبدری Cuscuta epithymum
  • سس کالیفرنیا Cuscuta californica
  • سس نخ‌طلایی Cuscuta pacifica
  • Cuscuta acuta
  • Cuscuta acutiloba
  • Cuscuta africana
  • Cuscuta alataloba
  • Cuscuta americana
  • Cuscuta andina
  • Cuscuta angulata
  • Cuscuta appendiculata
  • Cuscuta applanata
  • Cuscuta argentinana
  • Cuscuta aristeguietae
  • Cuscuta atrans
  • Cuscuta azteca
  • Cuscuta babylonica
  • Cuscuta bella
  • Cuscuta bifurcata
  • Cuscuta blepharolepis
  • Cuscuta boldinghii
  • Cuscuta boliviana
  • Cuscuta bonafortunae
  • Cuscuta brachycalyx
  • Cuscuta bracteata
  • Cuscuta brevistyla
  • Cuscuta bucharica
  • Cuscuta burrellii
  • Cuscuta callinema
  • Cuscuta capitata
  • Cuscuta carnosa
  • Cuscuta cassytoides
  • Cuscuta castroviejoi
  • Cuscuta ceanothii
  • Cuscuta cephalanthi
  • Cuscuta chapalana
  • Cuscuta chilensis
  • Cuscuta chittagongensis
  • Cuscuta choisiana
  • Cuscuta cockerellii
  • Cuscuta colombiana
  • Cuscuta compacta
  • Cuscuta convallariiflora
  • Cuscuta corniculata
  • Cuscuta coryli
  • Cuscuta corymbosa
  • Cuscuta cotijana
  • Cuscuta cozumeliensis
  • Cuscuta cristata
  • Cuscuta curta
  • Cuscuta cuspidata
  • Cuscuta decipiens
  • Cuscuta deltoidea
  • Cuscuta dentatasquamata
  • Cuscuta denticulata
  • Cuscuta desmouliniana
  • Cuscuta draconella
  • Cuscuta durangana
  • Cuscuta elpassiana
  • Cuscuta epilinum
  • Cuscuta erosa
  • Cuscuta exaltata
  • Cuscuta fasciculata
  • Cuscuta ferganensis
  • Cuscuta flossdorfii
  • Cuscuta foetida
  • Cuscuta friesii
  • Cuscuta genesaretana
  • Cuscuta gerrardii
  • Cuscuta gigantea
  • Cuscuta globiflora
  • Cuscuta globosa
  • Cuscuta globulosa
  • Cuscuta glomerata
  • Cuscuta goyaziana
  • Cuscuta gracillima
  • Cuscuta grandiflora
  • Cuscuta gronovii
  • Cuscuta gymnocarpa
  • Cuscuta harperi
  • Cuscuta haughtii
  • Cuscuta haussknechtii
  • Cuscuta hitchcockii
  • Cuscuta howelliana
  • Cuscuta hyalina
  • Cuscuta incurvata
  • Cuscuta indecora
  • Cuscuta insquamata
  • Cuscuta jalapensis
  • Cuscuta karatavica
  • Cuscuta kilimanjari
  • Cuscuta kotschyana
  • Cuscuta kurdica
  • Cuscuta lacerata
  • Cuscuta legitima
  • Cuscuta lehmanniana
  • Cuscuta leptantha
  • Cuscuta liliputana
  • Cuscuta lindsayi
  • Cuscuta longiloba
  • Cuscuta lophosepala
  • Cuscuta lucidicarpa
  • Cuscuta lupuliformis
  • Cuscuta macrocephala
  • Cuscuta macrolepis
  • Cuscuta macvaughii
  • Cuscuta membranacea
  • Cuscuta mesatlantica
  • Cuscuta mexicana
  • Cuscuta micrantha
  • Cuscuta microstyla
  • Cuscuta mitriformis
  • Cuscuta monogyna
  • Cuscuta natalensis
  • Cuscuta nitida
  • Cuscuta nivea
  • Cuscuta nuda
  • Cuscuta obtusata
  • Cuscuta obtusiflora
  • Cuscuta odontolepis
  • Cuscuta odorata
  • Cuscuta orbiculata
  • Cuscuta ortegana
  • Cuscuta paitana
  • Cuscuta palaestina
  • Cuscuta palustris
  • Cuscuta pamirica
  • Cuscuta parodiana
  • Cuscuta partita
  • Cuscuta parviflora
  • Cuscuta pauciflora
  • Cuscuta pedicellata
  • Cuscuta pellucida
  • Cuscuta pentagona
  • Cuscuta peruviana
  • Cuscuta planiflora
  • Cuscuta plattensis
  • Cuscuta platyloba
  • Cuscuta polyanthemos
  • Cuscuta polygonorum
  • Cuscuta potosina
  • Cuscuta pringlei
  • Cuscuta prismatica
  • Cuscuta pulchella
  • Cuscuta punana
  • Cuscuta purpurata
  • Cuscuta purpusii
  • Cuscuta pusilla
  • Cuscuta rausii
  • Cuscuta reflexa
  • Cuscuta rojasii
  • Cuscuta rostrata
  • Cuscuta rotundiflora
  • Cuscuta rubella
  • Cuscuta runyonii
  • Cuscuta ruschanica
  • Cuscuta rustica
  • Cuscuta saccharata
  • Cuscuta salina
  • Cuscuta sandwichiana
  • Cuscuta scandens
  • Cuscuta serrata
  • Cuscuta serruloba
  • Cuscuta sharmanum
  • Cuscuta squamata
  • Cuscuta stenocalycina
  • Cuscuta stenolepis
  • Cuscuta suaveolens
  • Cuscuta suksdorfii
  • Cuscuta syrtorum
  • Cuscuta tasmanica
  • Cuscuta tatei
  • Cuscuta tianschanica
  • Cuscuta tinctoria
  • Cuscuta tinei
  • Cuscuta tiricensis
  • Cuscuta trichostyla
  • Cuscuta triumvirati
  • Cuscuta tuberculata
  • Cuscuta umbellata
  • Cuscuta vandevenderi
  • Cuscuta warneri
  • Cuscuta veatchii
  • Cuscuta werdermannii
  • Cuscuta victoriana
  • Cuscuta violacea
  • Cuscuta woodsonii
  • Cuscuta xanthochortos
  • Cuscuta yucatana
  • Cuscuta yunckeriana

راه‌های عمومی مبارزه با سس[ویرایش]

  • استفاده ار بذر خالص
  • از کودها آلوده دامی استفاده نکنید و از چرا دام در مزارع آلوده به سس جدا خودداری کنید
  • سس را قبل از به بذر نشستن به هر طرق ممکن نابود نمایید: مکانیکی. شیمیایی. سوزانیدن و غیره. زیرا همین بذرها خاک را برای سال آینده آلوده می‌سازند.
  • هر قطعه از رشته‌های سس در طول فصل بهار و تابستان به تنهایی می‌تواند رشد کرده و آلودگی ایجاد نماید؛ لذا به هنگام مبارزه مکانیکی کلیه سس‌های کنده شده باید در جایی به دور از محصول جمع‌آوری و روی آن نیز خاک ریخته شود. یا بهتر این که سوزانیده شوند تا بذرهای موجود نیز از میان بروند.
  • ایجاد تناوب زراعی در زمین‌های آلوده به سس با کاشت محصولات مقاوم مانند: گندم. جو. ذرت یا سویا.
  • شخم عمیق بذرهای جدید سس را به عمق خاک می‌برد و از جوانه زدن آنها جلوگیری به عمل می‌آورد. زمین‌های که به این منظور شخم زده می‌شوند باید تا چندین سال بعد شخم عمیق زده نشوند تا از بالا آمدن بذور دفن شده جلوگیری به عمل آید. البته این عمل باعث می‌شود تعدادی از بذرهای دفن شده در عمق خاک نیز به سطح آورده شوند برای مبارزه با این بذور تیلر یا شخم کم عمق در بهار جوانه‌های سس را نابود می‌سازد.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. مجموعهٔ واژه‌های مصوّب فرهنگستان زبان فارسی تا پایان سال ۱۳۸۹.
  • مداح. محمدباقر .(سس یونجه و مبارزه با آن از انتشارات ترویج شماره ۱۶۳)
  • مظاهری علی. (بیولوژی سس و طریق مبارزه با آن در مزارع در دومین کنگره گیاهشناسی)