پرش به محتوا

تفاوت میان نسخه‌های «عبدالمجید طالقانی»

جز
ربات:اصلاح تغییرمسیر ناوباکس‌
جز (ربات:اصلاح تغییرمسیر ناوباکس‌)
| وب‌گاه =
}}
[[Fileپرونده:Abdulmajid taleghani memorial.jpg|330px|thumbبندانگشتی|یادمان عبدالمجید طالقانی واقع در طالقان عکس: امیررضا توسلی]]
'''درویش عبدالمجید طالقانی ([[روستای مهران|مهرانی]])''' (۱۱۵۰ه‍.ق طالقان - ۱۱۸۵ه‍.ق اصفهان) خوشنویس، شاعر و عارف شهیر ایرانی است. عبدالمجید در جوانی به قزوین رفت و پس از یادگیری اصول اولیه خوشنویسی به [[اصفهان]] مهاجرت نمود.
 
 
== زندگی ==
وی در حدود سال [[۱۱۵۰ (قمری)|۱۱۵۰]] هجری قمری در [[روستای مهران]] از توابع [[طالقان]] [[قزوین]] <ref>[http://www.behrah.com/map.php?pn=%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2البرز&cn=%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D9%86طالقان بهاره]</ref> دیده به جهان گشود. در جوانی به [[قزوین]] آمد و پس از فراگرفتن اصول اولیه [[خوشنویسی]] در این شهر ، به [[اصفهان]] رفت <ref>[http://qazvin.irib.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=3861:1389-06-04-03-52-39&catid=102:1389-05-13-04-56-29&Itemid=169 درویش عبدالمجید طالقانی قزوینی]</ref> و به کسوت فقر مشرف گردید و در آن حال به مشق خط روی آورد. در آغاز از روی خط [[میرعماد حسنی|میرعماد]] به‌تمرین و تعلم پرداخت و در این تجربه به‌کمال رسید. امّا چون دید نام نامی و آوازه بزرگ استاد، جهانگیر است و او که خود عشق به جاودانگی داشت، در بارقه اشتهار میرِ بزرگ، پرتوی نخواهد یافت، روی به خط شکسته آورد. و استعداد شگرف خود را در کامل کردن این خط زیبا به کار آورد و زمینه خط میراث استادان گذشته را مثل [[میرزا شفیعا|شفیعا]] کمال بخشید.<ref>فضائلی، حبیب‌الله، اطلس خط</ref> تا به‌جایی رسید که خط شکسته او در زیبایی و ملاحت و استواری به اوج رسید و بدون رقیب شد.
 
درویش مردی عارف و منزوی بود و عمر را به تجرد سپری ساخت. دوران زندگی او مصادف با افول ام‍پراتوری [[صفوی]] و هرج و مرج‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران بود. درویش در سال [[۱۱۸۵ (قمری)|۱۱۸۵]] در اثر ابتلا به بیماری [[مالاریا]] چشم از دنیا فرو پوشید و پیکرش در فضای جلوخان [[تکیه میر]] در [[تخت فولاد اصفهان]] به خاک سپرده شد. این مکان بعدها به تکیه درویش عبدالمجید نیز شهرت دارد.
درویش در اوایل کار از روی خط «[[میرزا حسن کرمانی]]» و «[[شفیعا]]» مشق می‌کرده، ولی در اندک زمانی به درجه استادی رسیده و سرآمد استادان شکسته‌نویسی شده‌است. تا سال [[۱۱۷۹ (قمری)|۱۱۷۹]] خط او متاثر از سبک شفیعاست ولی از آن پس او به سبک بسیار عالی مستقلی می‌رسد که به نام خود او شهرت یافته‌است. بیشتر آثار استاد در همین سبک رقم زده شده‌است. عمر استاد کوتاه و محنت بار بود ولی در همین فرصت کم توانست در خط شکسته چنان تحولی ایجاد کند و آن را به چنان درجه‌ای از کمال برساند که تحقق آن به دست گروهی از خوشنویسان در طول یک سده بعید می‌نماید.<ref>وب‌گاه تخت فولاد</ref>
 
او نه تنها قواعد خط شکسته‌نستعلیق را استوار کرد بلکه زیبایی و شیوایی آن را به حد اعلی رسانید. چنانکه شش دانگ جلی را چون کتاب خفی و غبار، استوار و شیرین می‌نوشت. بسیاری از خوشنویسان معاصر عبدالمجید وی رابه استادی خود قبول کرده بودند و برای تصدیق و حکمیت زشت و زیبایی خط خود او را برمی‌گزیدند. درویش عبدالمجید از ارکان چهارگانه خوشنویسان عالم و جزء خدایگان خط می‌باشد و قطعاتش اکنون زیور دهنده بزرگ‌ترین کتابخانه‌های دنیاست. بااینکه درویش در جوانی درگذشته‌است همطراز با آثار باقی ماندهباقی‌مانده او از کمتر خوشنویسان این خط در دست است.<ref>فضائلی، حبیب‌الله، اطلس خط</ref>
 
«هدایت» درباره درویش می‌گوید: «وی در کسوت درویشانه از قزوین مسافرت به [[اراک|عراق عجم]] و در شهر [[اصفهان]] کسب کمال کرد و در خط شکسته قدرتی کامل حاصل نمود، بعضی او را بر شفیعا و میرزا حسن رجحان داده‌اند. در شهر اصفهان روزگاری در خانه محمد رشید بیگ ولد فتحعلی خان ارشلوی افشار می‌زیست و در سال [[۱۱۸۵ (میلادی)]] در [[اصفهان]] درگذشت، و او را غزلک‌های عاشقانه‌ای بوده‌است».<ref>لغت نامه دهخدا</ref>
 
== شاگردان ==
 
 
از معروفترین شاگردان درویش، [[میرزا کوچک اصفهانی]] است که در خط شکسته از استادان مسلم است و از معروفترین شاگردان درویش به‌شمار می‌رود. تاریخ درگذشتش معلوم نیست اما حیات او تا سال ۱۲۲۸ مشخص است. نام کامل او را در جایی ذکر نکرده‌اند و خود او نیز در آثار فراوانی که دارد همه جا «میرزا کوچک» رقم کرده‌است. به استثنای یکی از قطعه‌های او که صریحاً نام خود را «محمد قاسم» ذکر کرده و چنین رقم کرده‌است: «حرره العبدالقل، محمد قاسم، مشهور به میرزا کوچک».<ref name="اطلس خط">فضایلی ص ۶۲۱</ref>
 
افرادی چون [[سیدگلستانه|سید علی اکبر گلستانه]]، [[میرزا غلام رضا اصفهانی]] در دوره [[قاجار]] و از معاصرین اساتید [[محمدحسین عطارچیان]]، [[یداله کابلی خوانساری]] ، [[رضا مشعشعی]] و [[مجتبی ملکزاده]] را می‌توان از شاگردان او نام برد. هرچند مستقیمامستقیماً محضر او را درک نکردند. در این میان میرزا غلام‌رضا ، سید گلستانه و مجتبی ملکزاده بیش از دیگران به شیوه درویش نزدیک شده‌اند.
 
== آثار ==
 
درویش عبدالمجید را به جرات میتوان یکی از بزرگترین هنرمندان تاریخ برشمرد که با وجود مجال کم و عمر کوتاه خود تاثیری عمیق و ماندگار بر هنر پس از خود نهاد. روندی که در حالت عادی به گذر قرنی و تلاش شماری از هنرمندان متبحر نیاز داشت. تعدد آثار این هنرمند خلاق و پرتلاش با توجه به زندگی مشقت بار و کوتاهی دوره ی فعالیت هنری او اعجاب انگیز است. همهٔ خطوط باقی ماندهباقی‌مانده از اوآثار ۱۵ سال آخر عمر اوست. از او آثار فراوانی شامل کتاب، قطعه و مرقع به جای مانده‌است. از گرانبهاترین آثار وی جز قطعات و مرقعات متعدد نسخه [[کلیات سعدی]] است که در [[موزه کاخ گلستان]] تهران (کتابخانه سلطنتی سابق) نگهداری می‌شود و دیگری نگارش دوازده بند از «[[ترکیب بند محتشم کاشانی]]»در رثاء و شهادت [[سید الشهداء]] است<ref>فضائلی، حبیب‌الله، اطلس خط</ref>:
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|تن‌های کشته گان همه بر خاک و خون نگر|سرهای سر وران همه بر نیزه‌ها ببین}}
 
== جشنواره خوشنویسی ==
[[جشنواره بین المللیبین‌المللی خوشنویسی ایران]] به جهت بزرگداشت مقام استاد درویش عبد المجید طالقانی هر دو سال یکبار در شهر [[قزوین]] ، پایتخت خوشنویسی ایران<ref>[http://isna.ir/fa/news/91032011289/%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1وزير-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D8%AFارشاد-%D9%82%D8%B2%D9%88%D9%8A%D9%86قزوين-%D9%BE%D8%A7%D9%8A%D8%AA%D8%AE%D8%AAپايتخت-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%88%D9%8A%D8%B3%D9%8Aخوشنويسي-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1كشور-%D9%85%D9%8Aمي-%D8%B4%D9%88%D8%AFشود قزوین پایتخت خوشنویسی ایران]</ref> برگزاربر‌گزار می گردد.<ref>[http://www.bici.ir/ پایگاه اطلاع رسانی دوسالانه خوشنویسی ایران]</ref>
<small>
 
* [[خوشنویسی ایرانی]]
</small>
{{خوشنویسی اسلامیدر جهان اسلام}}
 
{{ترتیب‌پیش‌فرض:طالقانی، عبدالمجید}}
 
۵۷۷٬۴۵۰

ویرایش