ورجاوند بنیاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ورجاوند بنیاد
نویسنده احمد کسروی
تاریخ نشر ۱۳۲۲ شمسی
موضوع پایه و اساس آیین پاک‌دینی
زبان فارسی

ورجاوند بنیاد کتابی است از احمد کسروی تاریخ‌نگار، پژوهشگر و متفکر معاصر. این کتاب در تابستان ۱۳۲۲ برای نخستین بار به چاپ رسیده است. کتاب ورجاوند بنیاد، پایه و اساس پاک‌دینی، که احمد کسروی مبلغ آن بود به شمار می‌رود. احمد کسروی کتاب ورجاوند بنیاد را به عنوان «بنیاد پاک‌دینی» معرفی می‌کرد.[۱]

بخش ها[ویرایش]

این کتاب دارای سه بخش کلی می باشد که عبارتند از :

  • بخش یکم - دربارهٔ جهان و آدمی
  • بخش دوم- در بارهٔ دین
  • بخش سوم - دربارهٔ زندگانی توده‌ای

شرح[ویرایش]

بخش اول کتاب دراری ۱۴ بند است که به موضوع جهان و آدمی می‌پردازد. در شش بند نخست کتاب به قانون علیت پرداخته شده و برهان نظم مورد نظر نویسنده و از نظر او به عنوان یکی از بهترین راه‌های اثبات خدا عنوان شده است و این برهان را راهی علمی همانند روش‌های علمی علوم تجربی می‌انگارد و نظریات فیلسوفان سده‌های اخیر در مورد مادی‌گری را به نقد می‌کشد. به عقیدهٔ کسروی جهش‌های انجام شده که در علوم بیان شده‌اند، همانند جهش یک‌باره از میمون به انسان و یا حرکت ناگهانی تودهٔ بخار خورشید همگی دلیلی بر وجود آفریننده دارد. به عقیدهٔ نویسنده، هم‌نوع‌دوستی آدمی نمی‌تواند ریشه در مادی‌گری و خودخواهی داشته باشد و بنابراین یکی از چالش‌های فلسفهٔ مادی است. حال آنکه این نوع رفتارها کمتر در حیوانات دیده می‌شود و این انسان را از آن‌ها متمایز می‌سازد. کارهای مادی آدمی در کتاب او به گوهر جان و هم‌نوع‌دوستی او به گوهر روان نسبت داده می‌شود. در بندهای پسین، نویسنده به نیک‌نهادی آدمی و در مذمت جنگ سخن می‌گوید و آن را ریشه در حس برتری‌جویی آدمی می‌داند.

بخش دوم کتاب به شناخت دین می‌پردازد و انحرافات آن را مورد بررسی قرار می‌دهد و جوهرهٔ دین را حقیقت‌طلبی و خردگرایی می‌داند.

در بخش سوم کتاب، تمرکز بر کشور است و میهن‌دوستی حسی ضروری دانسته شده است. وجود راهبران فرهنگی و علمی، شایسته‌گرایی در آن تأکید شده و دانش‌اندوزی از زمرهٔ مهم‌ترین کارها دانسته شده است. در بند ۱۱ کتاب، وی می‌گوید :

باید از بدآموزی‌ها جلوگیری کرد، مردمان را آگاهانید. باید نوشته‌های زیان‌مند را نابود کرد. این‌ها از بایدهای بزرگ است.

منبع[ویرایش]

  • ورجاوند بنیاد، احمد کسروی، تابستان ۱۳۲۲