پاک‌دینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پرچم باهماد آزادگان که ترسیمی از خورشیدی طلایی بر زمینه آبی بود، در پشت احمد کسروی بر روی دیوار افراشته شده‌است.

«پاک‌دینی» نام جنبشی سیاسی-اجتماعی در تاریخ معاصر ایران بود که احمد کسروی آن را با هدف ساختن یک «هویت ایرانیِ سکولار» در جامعه ایران، بنیان‌گذاری کرد.[۱]

احمد کسروی کتاب ورجاوند بنیاد را به عنوان «بنیاد پاک‌دینی» معرفی می‌کرد.[۱]

کوتاه سخن، ارج در پاکدینی است. ارج در سخنان پرمغز اوست. اگر دنبال نیکوکاری هستیم بهترین آن، پاکدین راستین بودنست.

دلایل پایه‌گذاری جنبش پاک‌دینی[ویرایش]

شما از چه می‌نالید؟!.. از دست که گله می‌کنید؟! سرچشمهٔ همهٔ گرفتاریهای شما در میان خودتانست. شما خود بدید که دچار بدی گردیده‌اید…[۲]

کسروی خود به دین اسلام باور می‌داشت و نمی‌خواست دین اسلام را از میان ببرد، بلکه باور می‌داشت که مردم امروزه معنای دین را به اشتباه دریافته‌اند، او می‌گفت امروزه اسلام نمانده و مردم گمراه شده‌اند. پس او تصمیم گرفت که نخست معنای دین را روشن کند و در این راه با گمراهیهای دیگر چون تشیع، تصوف و بهاییت نبردید.

مخالفان کسروی که کوشش‌های او را ضد تشیع یافتند و دانستند که برای موجودیت شیعی گری خطرناک است، او و دیگر پیروانش را آزار می‌دادند و به باهماد آزادگان حمله می‌کردند و ویران می‌کردند و کسروی را دوباره ترور کردند که بار نخست زنده ماند و بار دوم او را به همراه یکی از یارانش کشتند.

از کارهایی که مخالفان برای جلوگیری از گرویدن مردم به پاکدینی کردند، شایعه پراکنی بود. آنها میان مردم شایعه پراکندند که باهماد آزادگان قرآن می‌سوزاندند و به اسلام باور نمی‌دارند.

کسروی پس ماندگی ایران و ایرانیان را حاصل اندیشه ایشان می‌دانست، زیرا کارهای انسان از اندیشه‌های او پیروی می‌کند، اینست راهی را بنیاد نهاد که ((پاکدینی)) نامید.

نبرد با بدآموزیها[ویرایش]

کسی که به بدآموزی و گمراه گردانی برخاسته باید به او کهرایید (نهی کرد). باید بدی کار، و زیان‌ها آن را زندید و روشن گردانید. اگر با اینحال بازنگشت باید کشت، و جهان را از آسیب او بازداشت. چنان‌که گفته‌ایم: کسانی اگر در پی فهمیدن و فهمانیدنند، راه دانشها برویشان گشاده است. از اینراه تا توانند پیش روند و هرچه می‌پژوهند بجویند.[۱]

جمعیت باهماد آزادگان[ویرایش]

اندامان کوشاد یاهماد آزادگان، آبادان، پیکره احتمالا در سال های 1330-1334 گرفته شده.
پیکره از اندامان کوشاد، پیکره دوم

باهماد آزادگان نام گروهی از هواداران احمد کسروی است که در حیات او و پس از آن در راه اشاعه اندیشه‌های اجتماعی و سکولار احمد کسروی موسوم به «پاک‌دینی» فعالیت می‌کردند.[۳]

مرامنامه[ویرایش]

مواد شانزده گانه:

  1. هواداري از مشروطه و قانون اساسي و ايستادگي در جلو بازگشت استبداد .
  2. نشر معني مشروطه در ميان توده و آماده گردانيدن مردم براي آن .
  3. نظارت باجراي قوانين و اعتراض بهر نقض قانوني كه رو دهد .
  4. هواداري از تعقيب يك سياست روشن .
  5. جلوگيري از تقليدهاي بيجا كه از حزب هاي اروپا ميشود .
  6. روشن گردانيدن اذهان در بارة ثروت حقيقي و اينكه سر چشمة آن زمين و هوا و آفتاب است و بايد قدر اينها را دانست .
  7. تغيير وضع تجارت و برگردانيدن آن بمعني درستش و تطبيق آن با مصالح توده .
  8. كوشش برواج علم و صنعت و تقيد باينكه تا ممكن است حوائج صنعتي در خود كشور تهيه گردد .
  9. ترويج كشاورزي و اساس زندگاني گرفتن آن و آبادي دهات و كمي تفاوت ميانة آنها با شهرها .
  10. جلوگيري از مفتخواري از هر راه كه باشد و اينكه ميزان برخورداري هر كس ، جربزه و كوشش او باشد .
  11. نبرد با پراكندگي عقايد و كوشش بيكي بودن انديشه ها و آرمانها .
  12. كوشش بفزوني نفوس و ناگزير گردانيدن زناشوئي و سادگي آن .
  13. كوشش بسادگي رخت و افزار زندگي .
  14. كوشش بتوسعه و رواج بهداشت همگاني و مبارزه با بيماريها .
  15. تغيير سازمان و قوانين دادگستري و ساده گردانيدن قضاوت ها .
  16. ناگزير گردانيدن آموزش ابتدائي و تغيير برنامة آموزشگاهها و از بين بردن تعليمات زيانمند و بيهوده .[۴]

کتاب‌ها[ویرایش]

امروز نیز جوانان و دیگران بهترین کاری که در راه پاکدینی توانند کرد و همانا خشنودی آفریدگار نیز در آنست، اینست که نوشته‌ها و کتابهای او را با باریک بینی بخوانند و نیک دریابند و به دست کسانی که درپی دانستن و فهمیدنند برسانند. اینگونه کارهاست که کسی را رستگار گرداند و خود کوشش به توانا گردانیدن خردها است.[۵]

بنیاد[ویرایش]

ورجاوند بنیاد (بنیاد پاک دینی)

راه رستگاری

دین و جهان

در پیرامون خرد

در پیرامون روان

پیرامون ادبیات[ویرایش]

حافظ چه می‌گوید؟ ( در نقد حافظ )

در پیرامون رمان ( در نقد رمان نویسی و رمان خوانی )

در پیرامون شعر و صوفیگری ( در نقد شعر های بیهوده سروده و عاشقی دروغین نمودن و نقد تصوف )

نبرد با گمراهی‌ها[ویرایش]

شیعی گری ( مخالفت با شیعی گری به عنوان یکی از گمراهی ها، این کتاب به مرگش منجر شد )

بهایی گری ( مخالفت با بهاییت )

صوفی گری ( مخالفت با تصوف )

در پیرامون فلسفه ( مخالفت با فلسفه یونان و پندار های بیهوده رشتن و بدآموزی )

ما چه می‌خواهیم؟ ( در نقد مادی گری و تصوف ، در بردارنده دیدگاه های کسروی پرامون اسلام )

کتابسوزان[ویرایش]

دادگاه ( مردم را داور میگیرد که آیا کتابسوزان ما حق نیست؟ )

یکم دی ماه و داستانش ( پیرامون کتابسوزان سخنرانی هایی از خود کسروی و دیگر آزادگان آورده شده. )

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ کسروی، احمد. ورجاوند بنیاد
  2. پرچم روزانه، شماره 4. پنجشنبه ۹ بهمن ماه ۱۳۲۰. 
  3. واعظ‌پور، اسماعیل. «تاریخچهٔ باهماد آزادگان»
  4. واعظ پور، اسماعیل. تاریخچه باهماد آزادگان. روزنامه پرچم، 1321. 42. 
  5. پرجم هفتگی.