مکاسب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مکاسب محرمه)
پرش به: ناوبری، جستجو
کتاب المکاسب
نویسنده شیخ مرتضی انصاری دزفولی
موضوع فقه جعفری
سبک استدلالی
زبان عربی

کتاب المکاسب المحرمه (مکاسب محرمه)، به طور مخفف مکاسب، اثر شیخ مرتضی انصاری دزفولی یکی از کتب مهم سطوح عالی حوزه‌های علمیه شیعه می‌باشد، که در فقه جعفری به ویژه در بخش معاملات به بحثهای استدلالی اجتهادی فقهی می‌پردازد. مباحث آن شامل سه بخش عمده است: مکاسب محرمه، بیع، خیارات و مباحث متفرقه. این کتاب در کنار کفایة الاصول آخوند خراسانی، یکی از دو ماده امتحانی مجلس خبرگان رهبری است.[۱]

تا کنون این کتاب چند بار چاپ شده‌است.

محتوا[ویرایش]

این کتاب فقهی دارای سه بخش است: بخش اول به مکاسب محرمه می‌پردازد. شیخ انصاری در بخش دوم به احکام بیع اشاره می‌کند و بخش سوم کتاب شامل خیارات است. همچنین در آخر کتاب به مباحث متفرقه ای مانند ارث، رضاع و تقیه پرداخته شده‌است.[۲]

جایگاه[ویرایش]

بر کسی که از تاریخچهٔ ادوار مباحث فقهی اطلاع داشته باشد پوشیده نیست که تالیفات شیخ اعظم از نظر عمق مطالب و دقت بی نظیر و وسعت تتبع و تحقیق در عین قلمی روان و بیانی سهل، در تاریخ فقه دیده نشده است، بخصوص کتاب المکاسب در بین تالیفات وی سرآمد آنان است. احاطهٔ وی به اقوال متقدمین و متاخرین موجب این شده که آراء مختلف را در موضوعات و مسائل معین جمع‌آوری نموده و با اجتهاد عمیق و اسلوب جدیدی که مطابق با روح شریعت و مقتضیات زمان است کتابی را که مباحث آن جامع و مانع و دور از انحرافات و لغزش‌های فکری است تألیف نماید.

هم اکنون این کتاب در طول چهار سال تحصیلی در حوزه‌های علمیه خوانده می‌شود. یعنی از آغاز پایه هفت تا اتمام پایه ده حوزه‌های علمیه. گفته شده هر کس بتواند مکاسب تدریس کند مجتهد است [نیازمند منبع]. این کتاب یکی از مهمترین کتب فقهی امامیه می‌باشد. شیخ در این کتاب به طلبه تمرین اجتهاد می‌دهد.[نیازمند منبع]

حواشی بر کتاب[ویرایش]

حواشی و شروح متعدد توسط علمای زیر بر آن نگاشته شده‌است:

اهمیت این حواشی به قدری است که محققین در زمینهٔ فقه معاملات از مراجعه به کتب این بزرگان بی‌نیاز نیستند.

منابع[ویرایش]

  1. «مرحله اول آزمون انتخابات خبرگان برگزار شد». ایلنا. 
  2. «مکاسب». مرکز مالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم. حوزه علمیه قم.