معادله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

معادله (واژه فارسی: هم چندی[۱] یا هَموگـِش[۲]) در ریاضیات بیان برابری دو چیز با استفاده از نماد‌هاست. در تمام معادله‌ها علامت تساوی (=) دیده می‌شود. هر معادله دو طرف دارد که در دو طرف علامت تساوی ظاهر می‌شوند.

تعریف معادله در ریاضیات[ویرایش]

در ریاضی معادله معمولاً بیان برابری دو عبارت است که در یکی یا هردوی آن‌ها متغیر یا متغیرهائی وجود دارند.

معادله‌هائی که فارغ از ارزش (یا مقدار) متغیرها همواره درست باشند، اتحاد نامیده می‌شوند. مثلاً معادله

x-x=0

اتحاد است چون x هر چه باشد این برابری همواره درست است. ولی معادله

x+1=2

اتحاد نیست چون فقط اگر مقدار x عدد ۱ باشد این برابری برقرار است. مقادیری از متغیرها را که باعث برقراری رابطه برابری در معادله می‌شود، "جواب معادله" می‌نامند. مثلاً در مثال قبل عدد ۱ جواب معادله است. پیدا کردن جواب معادله را "حل معادله" می‌نامند.

حل کردن معادله[ویرایش]

نوشتار اصلی: حل معادله

برای حل معادله باید از خوش تعریفی توابع استفاده کرد مثلاً تابع f(x)=x-1 را بر دو طرف تساوی اثر داده و معادله جدیدی بدست می آوریم مثلاً در مثال قبل بدست می آوریم:

 x+1-1=2-1
x=1

برای اینکه به جواب برسیم باید توابعی را اثر دهیم که x تنها در یک طرف معادله باشد.نکته مهم اینجاست که وقتی تابع یک به یک باشد جواب دو معادله باهم برابر است. حل معادله روش معلوم ومجهول کردن :جهت حل معادله یک قانون کلی داریم:۱-مجهول (x)یکطرف بقیه طرف دوم۲_اگرعددی راازیکطرف بطرف دیگر ببریم قرینه می‌شود۳_ ضریب مجهول(x)/ معلوم = مقدارمجهول.مثال:

۹x+5=14برای حل جملات شامل xیکطرف نگهداشته بقیه را طرف دوم میبریم . اگرعددی راازیکطرف به طرف دیگرببریم قرینه می‌شود یعنی علامت آن برعکس می‌شود مثبت به منفی ومنفی به مثبت تدیل می‌شود: 9x=14-۵ مرحله اول درنتیجه 9x=9 مرحله سوم:x=9/9=1 پس x=1جواب معادله است برای امتحان معادله بجای xدرمعادله اولی مقداربدست آمده راقرار میدهیم باید دوطرف معادله باهم مساوی باشند اگرمساوی نباشند جواب بدست آمده غلط است .حال درمعادله اولیه ۹x+5=14مقداربدست آمده x=1راقرارمیدهیم داریم: ۹x+5=14 (x=1) ۹*۱+5=9+5=14=۱۴ یعنی دوطرف مساویند پس x=1جواب درست معادله است

منابع[ویرایش]

  1. لغت نامه دهخدا، http://www.loghatnaameh.org/dehkhodaworddetail-e30551c6cfb54004abcb60a32f4b3735-fa.html.
  2. دکتر حیدری ملایری، فرهنگ ریشه شناختی اخترشناسی-اخترفیزیک http://aramis2.obspm.fr/~heydari/dictionary

جستارهای وابسته[ویرایش]