محمدطاهر نصرآبادی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

محمد طاهر نصرآبادی اصفهانی (زاده ۱۰۲۷ق- زنده در ۱۰۸۸ق) از معروف‌ترین تذکره نویسان تاریخ ادبیات فارسی است.

تولد و خاندان[ویرایش]

محمد طاهر نصرآبادی اهل ناحیه نصرآباد اصفهان است. خاندان وی خاندانی مشهور و دارای اعتبار و احترام بوده است. نصرآبادی در سال ۱۰۲۷ق در اصفهان متولد شد.

زندگی‌نامه[ویرایش]

وی مقداری از تحصیلات علوم را گذرانیده و سفری به مکه و عتبات و سپس مشهد رفت. وی در طول زندگی با ادبا و شعرای بسیاری مرتبط بود که از همه مشهورتر صائب تبریزی می‌باشد. شهرت نصرآبادی از مرزهای ایران فراتر رفته بود در منطقه ماورالنهر و عثمانی و هند نیز وی را شناخته و شاعران اشعار خود را برای وی ارسال می‌کردند. نصرآبادی خود علاوه بر اینکه ادیب بود شعر نیز می‌سرود.

آثار و تالیفات[ویرایش]

از تالیفات منثور و منظوم نصرآبادی می‌توان مرآه الکمال، منتخب دیوان صائب، منتخب شاهنامه، گل رعنا و.. را نام برد هر چند هیچ‌کدام از این آثار به شهرت تذکره الشعراء وی نیست.

تذکره الشعراء[ویرایش]

مشهورترین تألیف نصرآبادی تذکره الشعراء می‌باشد که این اثر را در سال ۱۰۷۲ ق نوشته است و در بسیاری موارد از تذکره الشعرای وی به «تذکره نصرآبادی» یاد می‌شود. این تذکره حاوی شرح حال صدها تن از شاعران و عالمان و خوشنویسان و ادبای معاصر وی در قرن ۱۱ ق است و از حیث اطلاعات اجتماعی نیز حاوی اطلاعت ارزنده‌ای است. این تذکره به زبان فارسی نوشته شده و یک مرتبه توسط وحید دستگردی در سال ۱۳۱۷ ش و دیگر بار با تصحیح محسن ناجی نصرآبادی در سال ۱۳۷۸ش توسط نشر اساطیر تهران در دو جلد منتشر شد. اگر چه چاپ اشاطیر زیباتر است ولی تصحیح و مقدمه وحید دستگردی بسیار عالمانه تر می‌باشد.

فرزند[ویرایش]

یکی از فرزندان نصرآبادی به نام بدیع الزمان از ادبای عصر خود بوده است.

وفات[ویرایش]

از وفات نصرآبادی اطلاعی در دست نیست ولی مید انیم که وی در سال ۱۰۸۸ ق زنده بوده است.

منابع[ویرایش]

  • مقدمه تذکره الشعرای نصرآبادی، به تصحیح محسن ناجی، اساطیر تهران، ۱۳۷۸.
  • تاریخ تذکره‌های فارسی، احمد گلچین معانی، ج۱، ص۴۵
  • کاروان هند، گلچین معانی، ج۲، ص۹۷۲
  • مجله وحید، شماره دوم، سال نهم، ص۲۲۳