محمدرضا نیکفر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمدرضا نیکفر
زادروز ۱۳۳۵
اراک، استان مرکزی
تحصیلات دکتری فلسفه
از دانشگاه پلی‌تکنیک تهران،
دانشگاه کلن
پیشه فیلسوف سیاسی،
پژوهشگر،
نویسنده
آثار خشونت، حقوق بشر، جامعه مدنی

محمدرضا نیکفر، فیلسوف سیاسی[۱] و از ناقدان جریان روشنفکری دینی است.[۲] او هم اکنون سردبیر رادیو زمانه است.

زندگی[ویرایش]

محمدرضا نیکفر، فیلسوف؛ متفکر و نماینده روشنفکری چپ ایران، متولد ۱۳۳۵ در اراک، مرکز استان مرکزی، است. او در پلی‌تکنیک تهران در رشته مهندسی شیمی تحصیل کرده، و در آلمان به تحصیل در رشته‌های فلسفه، علوم سیاسی و مطالعات خاورمیانه پرداخته‌است. محمدرضا نیکفر دکترای خود را از دانشگاه کلن در رشته فلسفه با رساله‌ای در مورد افکار مارتین هایدگر گرفته‌است.[۲]

آثار[ویرایش]

از محمدرضا نیکفر چندین کتاب و مقالات متعددی در نشریات «نگاه نو»، «کیان»، «آفتاب»، «مدرسه» و سایت‌های «نیلگون»، «زمانه» و «بی‌بی‌سی» به چاپ رسیده‌است. نشریه فرهنگی «نگاه نو» (تهران) در سال ۱۳۸۶ محمدرضا نیکفر را به عنوان بهترین نویسنده سال این مجله برگزید.[۳]

کتاب به زبان فارسی[ویرایش]

  • خشونت، حقوق بشر، جامعه مدنی، تهران، طرح نشر نو، ۱۳۷۸
  • "ایدئولوژی ایرانی (بخش‌های عمده این کتاب در سایت "رادیو زمانه" منتشر شده‌است)"
  • "هوبرتشلایشرت: شگردها، امکانها و محدودیتهای بحث با بنیادگرایان. درآمدی بر روشنگری، تهران: طرح نشر نو، ۱۳۸۰ (ترجمه)

کتاب به زبان آلمانی[ویرایش]

  • "Die Erörterung des Satzes vom Grund bei Martin Heidegger, Frankfurt/M: Peter Lang Verlag, 1997"
  • "Heidegger, Hölderlin und der Antike Krug. Zu Heideggers alternativer Ästhetik, in: Paul Janssen u. Rudolf Wansing (Hg.): ErSchöpfungen, Philosophie im 20. "Jahrhundert in ihrem Verhältnis zur Kunst, Köln 1997
  • "Präsenz der Gewalt, in: A. Mones u. R. Wansing (Hg.): Endlich Philosophieren, Köln 2002"

مقالات مهم[ویرایش]

  • هویت و ایدئولوژی [۴]
  • ذات یک پندار، انتقاد از ذاتباوریِ اصلاحطلبانِ دینی در نمونهی سروش [۵]
  • هرمنوتیک و اصلاح‌گری دینی (مجله نگاه نو)[۶]
  • دین و حقوق بشر [۷]
  • طرح یک نظریهٔ بومی دربارهٔ سکولاریزاسیون [۸]
  • رژیم و ایدئولوژی تبعیض [۹]
  • الاهیات شکنجه[۱۰]
  • سلسله مقالات نقد کتاب امتناع تفکر در فرهنگ دینی نوشته آرامش دوستدار[۱۱]

سخنان[ویرایش]

از سخنان محمدرضا نیکفر:

  • «دینخویی» به تعریف دوستدار آن رفتاری است که «امور را بدون پرسش و دانش می‌فهمد». بر این قرار «دینخویی» عامل اصلی ناممکن بودن پرسش‌گری و اندیشه‌ورزی در میان ما می‌شود. این مفهوم رابطهٔ تنگاتنگی با فلسفهٔ آگاهی بنابر درک دوستدار دارد. ما سه حالت را برمی‌رسیم: دینخو نوعی سوژه (نهاد) است، دینخویی نوعی کنش است، دینخویی نوعی منش است.[۱۲]
  • اینجا مسئله ای وجود دارد که جامعه‌شناسی آن را حل نمی‌کند، اما خود جامعه‌شناسی را در عوض به مسئله تبدیل می‌سازد. پدیده اول فاشیسم بود و پدیده دوم، اسلامیسم جدید است. اسلامیسمی که اعلام حضور برجسته آغازینش انقلاب اسلامی ایران و تشکیل جمهوری اسلامی و آخرین مظهرش داعش است … نشان دادن اینکه در ایران مسئله ای وجود دارد، اینکه انقلاب اسلامی همانند فاشیسم مسئله ای تراز اول و مسئله ساز است، کمترین سهمی است که ما می‌توانیم به علوم انسانی جهانی ادا کنیم.[۱]
  • دین فروشی سر تا پای جامعه را دربر گرفته. یعنی ابتدا دین تبدیل به یک ارزش شد. یعنی یک ارزشی که خودی و غیرخودی را از هم متمایز می‌کرد و بر مبنای آن امتیاز داده شد و وقتی این را جامعه دید، آموزش دادند در عمل به جامعه که برای طی سلسله مواهب، گرفتن امتیاز می‌بایست این ارزش را به نمایش بگذارند. این تظاهر کردن و به نمایش گذاشتن شروع شد. حکام تحمیل کردند این مسئله را به مردم و مردم دورویی و ریا را از این سیستم فرا گرفتند. قبلاً هم در طول تاریخ سابقه داشت. یعنی شما اگر به ادبیات فارسی نگاه کنید، جاهایی که انسان‌های آزاده ای مثل حافظ از دست دورویی و ریا شکوه می‌کنند، درست همان جایی است که فقیهان ومحتسبان عرصه را بر مردم تنگ کرده‌اند.[۱۳]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]