پرش به محتوا

قربانقلی بردی‌محمداف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از قربانقلی بردی‌محمدف)

قربانقلی محمداف
Gurbanguly Berdimuhammedow
بردی‌محمداف در ۲۰۲۵
رئیس شورای خلق ترکمنستان
آغاز به کار
۱۴ آوریل ۲۰۲۱[الف]
پس ازایجاد منصب
دومین رئیس‌جمهور ترکمنستان
دوره مسئولیت
۲۱ دسامبر ۲۰۰۶  ۱۹ مارس ۲۰۲۲
نخست‌وزیررشید مردوف
پس ازصفرمراد نیازف
پیش ازسردار بردی‌محمداف
دومین رهبر حزب دموکراتیک ترکمنستان
دوره مسئولیت
۴ اوت ۲۰۰۷  ۱۸ اوت ۲۰۱۳
پس ازصفرمراد نیازف
پیش ازقاسمعلی بابایف
سومین معاون رئیس‌جمهور ترکمنستان
دوره مسئولیت
۱ مارس ۲۰۰۱  ۱۴ فوریه ۲۰۱۷
رئیس‌جمهورصفرمراد نیازف
پس ازاورازگلدی آیدوگدیف
پیش ازرشید مردوف
اطلاعات شخصی
زاده
قُربانقُلی مالک قلییویچ بِردی مُحَّمداُف

۱۹ ژوئن ۱۹۵۷ (۶۹ سال)
باباراب، ترکمنستان شوروی
ملیتترکمنستانی
حزب سیاسیحزب دموکراتیک ترکمنستان
پیشهپزشک، سیاستمدار
تخصصدندانپزشکی

قُربانقُلی مالک قلییویچ بِردی مُحَّمداُف (به ترکمنی: Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow) (زادهٔ ۲۹ ژوئن ۱۹۵۷) سیاستمدار ترکمن و دندانپزشک سابق است که در حال حاضر رئیس شورای خلق ترکمنستان است. او قبلاً از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۲، به عنوان دومین رئیس‌جمهور ترکمنستان فعالیت می‌کرد تا اینکه با پسرش، سردار بردی‌محمداف، رئیس‌جمهور کنونی، برای تقسیم قدرت، توافق کرد. او نیز از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳، رهبر حزب دموکراتیک ترکمنستان و از ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ به عنوان سومین معاون رئیس‌جمهور این کشور فعالیت کرده است.

بردی‌محمداف در ۱۹ مارس ۲۰۲۲ از ریاست‌جمهوری کناره‌گیری کرد و پسرش سردار بردی‌محمداف، با پیروزی در یک انتخابات پیش از موعد که انتخاباتی نه آزاد و نه منصفانه شمرده شد جایگزین او شد،[۲] و ترکمنستان را به نخستین کشور در آسیای مرکزی بدل کرده که توسط یک نظام دودمانی اداره می‌شود. متعاقباً در ژانویه ۲۰۲۳ شورای خلق از نو به عنوان بدنه عالی رهبری کشور شکل گرفت و سردار پدرش را به عنوان رئیس آن منصوب کرد و عنوان «رهبر ملی خلق ترکمن» را به او داد.[۳]

او در ۲۹ ژوئن سال ۱۹۵۷ در روستای گوگ‌تپه در حومهٔ عشق‌آباد به دنیا آمد. او در سال ۱۹۷۹ از دانشکدهٔ دندانپزشکی انیستیوی وزارت امور خارجهٔ ترکمنستان با مدرک فوق لیسانس در رشتهٔ دندانپزشکی فارغ‌التحصیل شده و سپس دکترای خود را در تخصص بهداشت اجتماعی دریافت نمود.

مسئولیت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  • ۱۹۹۰–۱۹۹۵ - استادیار دندانپزشکی، دانشیار، رئیس دانشکدهٔ دندانپزشکی انستیتوی پزشکی وزارت امور خارجهٔ ترکمنستان.
  • ۱۹۹۵–۱۹۹۷ - مدیر مرکز دندانپزشکی وزارت بهداشت، درمان و صنایع پزشکی ترکمنستان.
  • از سال ۱۹۹۷ - وزیر بهداشت، درمان و صنایع پزشکی ترکمنستان.
  • از سال ۲۰۰۱ - معاون رئیس کابینهٔ وزیران ترکمنستان.

ریاست‌جمهوری

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
دیدار بردی محمد‌اف با رهبر ایران علی خامنه‌ای در بیت رهبری در سال ۲۰۱۵

پس از مرگ نیازوف، بر اساس قانون اساسی ادارهٔ کشور پس از مرگ یا برکناری رئیس‌جمهور بر عهدهٔ شورای امنیت ملی می‌باشد و گمان می‌رفت عوض گلدی آتایف که ریاست شورای امنیت ملی را بر عهده داشت به قدرت برسد،[۴] ولی ناگهان پرونده‌های جنایی آتایف گشوده و از صفحهٔ قدرت کنار زده شد و شانس به دست گرفتن قدرت را از دست داد.[۵]

در ۲۶ دسامبر سال ۲۰۰۶ قربان‌قلی بردی محمداف در مجلس شورای ملی با حمایت اکثریت نمایندگان نامزدی خود را برای تصدی ریاست جمهوری ترکمنستان اعلام و در ۱۱ فوریهٔ سال ۲۰۰۷ با به‌دست آوردن ۸۹٫۲۳٪ کل آراء به عنوان دومین رئیس‌جمهور ترکمنستان انتخاب شد.[۶]

قربانعلی بردی محمد‌اف در سالیان اولیه ریاست جمهوری خود چندین سیاست عجیب صفرمراد نیازف که ناشی از ملی‌گرایی افراطی بود را لغو کرد و دسترسی به اینترنت و آموزش زبان‌های خارجی در مدارس را مجددا مقدور ساخت.[۷] با این وجود درحالی که امید بر این بود که ترکمنستان پس از مرگ نیازف دموکراتیک تر شود بردی محمد‌اف با کیش شخصیتی و خویشاوندسالاری و اقدامات عجیب‌تری از جمله سانسور اینترنت،ممنوعیت خروج افراد زیر ۳۰ سال از کشور و اجباری بودن رنگ سفید برای خودروها[ب] و ساختمان ها این وضع حقوق بشر در کشور را بدتر از حتی کره شمالی کرد[۸]هر چند او سیاست سوسیالیستی شبیه کره شمالی و سلف خود نیازف را ادامه داد و تمام امکانات دولتی از جمله آب،برق،گاز و مسکن را رایگان ساخت.[۹]

پس از ریاست جمهوری و رهبر ملی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

شورای خلق ترکمنستان (ترکمنی: Halk Maslahaty) در سپتامبر ۲۰۲۰ دوباره احیا شد. بردی‌محمداف در حالی که هنوز به عنوان رئیس جمهور خدمت می‌کرد، از حوزه انتخابیه ولایت آخال در انتخابات شرکت کرد و در ۲۸ مارس ۲۰۲۱ یک کرسی به دست آورد. او متعاقباً به اتفاق آرا به عنوان رئیس شورای خلق انتخاب شد، علیرغم اینکه این امر نقض قانون اساسی بود.[پ][۱۰][۱۱]

در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۳، پسر بردی محمداف، به عنوان رئیس جمهور، بردی محمداف را دوباره به ریاست شورای خلق بازسازی شده منصوب کرد.[۱۲] رئیس جمهور سردار بردی محمداف از طریق یک «قانون اساسی» جداگانه که در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۳ به اجرا درآمد، پدرش را نیز به عنوان «رهبر ملی ترکمنستان» (ترکمنی: Milli Lider) منصوب کرد. طبق گزارش های محلی این انتصاب به بردی‌محمداف حق اظهار نظر در مورد هر موضوعی که به منافع عمومی مربوط می‌شود، و همچنین مصونیت از پیگرد قانونی (که شامل اعضای خانواده‌اش نیز می‌شود)، حفاظت شخصی توسط سازمان‌های امنیت ملی و حمایت مالی از سوی دولت را می‌دهد.[۱۳] قوانین جدیدی به سرعت وضع شدند که شورای جدید خلق را به عنوان «ارگان عالی قدرت دولتی» در ترکمنستان نامگذاری کردند و رئیس آن را به عنوان یک رهبر عالی رتبه بالاتر از رئیس جمهور قرار دادند.[ت][۱۲][۱۴][۱۵]

بردی محمداف در نوامبر 2022 به دعوت رئیس مجلس علیای روسیه، والنتینا ماتوینکو، از مسکو بازدید کرد.[۱۶] او متعاقباً سفرهای دیگری به خارج از کشور انجام داد و با هیئت‌های خارجی ملاقات کرد. اولین سفر خارجی او به عنوان رهبر ملی به امارات متحده عربی در فوریه ۲۰۲۳ بود. او متعاقباً سفرهای دیگری به خارج از کشور انجام داد و با هیئت‌های خارجی ملاقات کرد. اولین سفر خارجی او به عنوان رهبر ملی به امارات متحده عربی در فوریه ۲۰۲۳ بود.[۱۷]

بر اساس گزارش سازمان‌های حقوق بشر، رئیس‌جمهور ترکمنستان در مدت کوتاهی پس از قدرت‌گیری یک نظام دیکتاتوری تمام عیار را ایجاد نموده و از نظر شاخص‌های آزادی و تنوع مطبوعات وضعیت کشور از کره شمالی بدتر شده است.[۱۸]

یادداشت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. نقش شورای خلق در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۳ از مجلس قانونگذاری علیا به بالاترین نهاد حکومتی کشور تغییر یافت. همزمان با این تغییر، عنوان «رهبر ملی خلق ترکمن» به بردی‌محمداف اعطا شد.[۱]
  2. تنها خود بردی محمد‌اف به عنوان استثناء حق دارد که خودروی رنگ دیگری داشته باشد و او خودروی فسفری رنگ دارد
  3. طبق قانون اساسی ترکمنستان یک رئیس‌جمهور علیرغم قدرت مطلقی که دارد نمی تواند همزمان به عنوان رئیس شورای خلق هم برگزیده شود
  4. شبیه جایگاه رهبر ایران نسبت به رئیس‌جمهور ایران
  1. "Turkmenistan's president expands his father's power". Associated Press. Ashgabat. 22 January 2023. Archived from the original on 29 January 2023. Retrieved 29 January 2023.
  2. "Turkmenistan holds inauguration of new president (UPDATE)". Trend News Agency. 19 March 2022. Archived from the original on 19 March 2022. Retrieved 19 March 2022.
  3. "Turkmenistan's president expands his father's power". AP News (in English). 2023-01-22. Retrieved 2025-09-17.
  4. «Главные новости часа | Политика | Лента новостей "РИА Новости"». rian.ru. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. «Interfax > Politics». www.interfax.ru. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. «New Turkmen leader is inaugurated» (به انگلیسی بریتانیا). ۲۰۰۷-۰۲-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۷.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. «A crack in the isolation of Turkmenistan: Internet cafes - USATODAY.com». www.usatoday.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. «حقایق و قوانین عجیب کشور ترکمنستان؛ کره شمالی ثانی | پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز». انصاف نیوز. ۲۰۲۰-۰۵-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. Rezaei (۲۶۹۹-۰۲-۲۸T۱۳:۵۴:۱۸). «کره شمالی ای به نام ترکمنستان در همسایگی شمال ایران | نیک نیوز». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۷. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  10. "Список избранных членов Халк Маслахаты Милли Генгеша Туркменистана" (in Russian). Central commission for holding elections and referendums in Turkmenistan. Archived from the original on 14 April 2021. Retrieved 31 March 2021.
  11. Президента Бердымухамедова избрали членом парламента, вопреки Конституции (in Russian), Chronicles of Turkmenistan, 29 March 2021, archived from the original on 27 January 2023, retrieved 27 January 2023
  12. 1 2 Указ Президента Туркменистана О Председателе Халк Маслахаты Туркменистана (in Russian), Туркменистан сегодня, 21 January 2023, archived from the original on 10 November 2023, retrieved 22 January 2023
  13. КОНСТИТУЦИОННЫЙ ЗАКОН ТУРКМЕНИСТАНА О Национальном Лидере туркменского народа (in Russian), Neytralny Turkmenistan, 22 January 2023, p. 7, archived from the original on 3 February 2023, retrieved 23 January 2023
  14. Cоздан высший представительный орган народной власти – Халк Маслахаты Туркменистана (in Russian), Neytralny Turkmenistan, 22 January 2023, archived from the original on 3 February 2023, retrieved 23 January 2023
  15. Халк Маслахаты стал самостоятельным законодательным органом, а парламент однопалатным (in Russian), RFE/RL, 23 January 2023, archived from the original on 3 February 2023, retrieved 27 January 2023
  16. "Gurbanguly Berdimuhamedov arrives on official visit to Moscow". AKI Press. 2 November 2022. Archived from the original on 25 November 2022. Retrieved 25 November 2022.
  17. Начался официальный визит Национального Лидера туркменского народа, Председателя Халк Маслахаты Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедова в Объединённые Арабские Эмираты (in Russian), Туркменистан сегодня, 11 February 2023, archived from the original on 12 February 2023, retrieved 12 February 2023
  18. https://rsf.org/en/turkmenistan

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
پیشین:
صفرمراد نیازف
رئیس‌جمهور ترکمنستان
۲۰۰۶ تاکنون
پسین:
ندارد