سیاهه قرمز گونه‌های در معرض خطر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

سیاهه قرمز گونه‌های در معرض خطر IUCN، یا سیاهه قرمز IUCN، فراگیرترین مرجع بررسی وضعیت بقای گونه‌های زنده در جهان است. اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست (IUCN)، که این سیاهه را منتشر می‌کند، اصلی‌ترین مرجع در جهان برای بررسی وضعیت بقای جانوران است. در عین حال سیاهه‌هایی نیز از وضعیّت گونه‌های در خطر توسط گروه‌ها و کشورها منتشر می‌شوند که برآوردی از وضعیت انقراض این گونه‌ها در یک منطقه خاص هستند.

سیاهه قرمز بر پایه مهیارهای دقیق در رابطه با وضعیت انقراض هزاران گونه تهیه می‌شود. این معیارها برای همه جانوران در هر منطقه‌ای از جهان یکی هستند. هدف از تهیه این سیاهه آگاه کردن مردم و سیاست‌مداران در رابطه با وضعیت جانوران و کمک به جامعه جهانی در کم کردن میزان منقرض شدن گونه‌ها است.

IUCN تلاش می‌کند تا برآورد خود از هر جاندار را در هر پنج سال، یا بیشینه ده سال، یکبار بازبینی و به روز کند. این کار در روندی با همکاری چندین بازبین گروه تخصصی نجات[پانویس ۱] صورت می‌پذیرد. گروه بازبینان متخصصان گونه‌ای ویژه، گروهی از گونه‌ها و یا منطقه‌ای ویژه هستند و یا اعضای گروهی همچون بردلایف[پانویس ۲] که به گونه تخصصی روی یک رده (در این مورد، پرندگان) فعالیت می‌کنند.

برآورد سال ۲۰۰۶[ویرایش]

گاو میش کوهان‌دار اروپایی گونه‌ای در معرض خطر است.

سیاهه سال ۲۰۰۶، که در تاریخ ۴ مه آن سال منتشر شد، تعداد ۴۰٬۱۶۸ گونه کامل را پوشش داد به علاوه ۲٬۱۶۰ زیرگونه و نوع مختلف.

از میان گونه‌هایی که به طور کامل بررسی شدند تعداد ۱۶٬۱۱۸ عدد تهدید شده تشخیص داده شدند. از این‌ها ۷٬۷۲۵ تا جانور، ۸٬۳۹۰ تا گیاه و سه تا قارچ و گلسنگ بودند.

این برآورد ۷۸۴ گونه منقرض شده از سال ۱۵۰۰ میلادی تاکنون را برشمرد. هر سال تعدادی از گونه‌هایی که گمان بر انقراضشان می‌رفت دوباره یافت می‌شوند که پس از آن برچسب «اطلاعات کم» می‌خورند.

برآورد سال ۲۰۰۷[ویرایش]

دلفین رودخانه‌ای چین در سال ۲۰۰۷ منقرض شده اعلام شد.

در سیاهه سال ۲۰۰۷، وضعیت دو گونه گوریل کراس ریور و گوریل غربی را از وضعیت در معرض خطر به در معرض انقراض، که تنها یک رتبه بالاتر از منقرض شده در حیات وحش است، منتقل کرد. دلیل این اقدام آلودگی به ویروس ابولا و شکار غیرقانونی در کنار دیگر عوامل بود. در این برآورد ۱۶٬۳۰۸ گونه تهدید شده تشخیص داده شدند که ۱۹۰ عدد بیشتر از تعداد آن‌ها در سال ۲۰۰۶ بود. آی‌یوسی‌ان اورانگوتان سوماترایی را در وضعیت در معرض انقراض و اورانگوتان بورنئویی را در وضعیت تهدید شده گذاشت.

برآورد سال ۲۰۰۸[ویرایش]

برآورد سال ۲۰۰۸ میلادی در ۶ اکتبر این سال در کنفرانس جهانی محافظت از طبیعت IUCN در بارسلون، ایتالیا ارایه شد و "بحران انقراض را در شرایطی که از هر چهار پستاندار یکی در معرض نابودی همیشگی قرار دارد، تایید کرد." این برآیند نشان می‌دهد که از میان ۵٬۴۸۷ پستاندار ساکن بر زمین، تعداد ۱٬۱۴۱ تا توسط انقراض تهدید شده اند و ۸۳۶ گونه به عنوان اطلاعات ناکافی طبقه‌بندی شدند.[۱]

طبقه‌بندی[ویرایش]

گونه‌ها به نه گروه بخش شده اند که این تقسیم بر پایه معیارهایی چون نرخ کاهش جمعیت، اندازه جمعیت، گستردگی و اندازه قلمرو و میزان پخش‌شدگی در جمعیت و منطقه زندگی آن‌ها انجام شده است:[۲]

در رده‌بندی آی‌یوسی‌ان جانور «تهدید شده» اغلب به جانورانی گفته می‌شود که در یکی از سه رده «در معرض انقراض»، «در معرض خطر» و یا «آسیب‌پذیر» گذاشته شده باشند.

همچنین نگاه کنید به[ویرایش]

یادداشت[ویرایش]

  1. SSC: IUCN Species Survival Commission
  2. BirdLife International
  3. Extinct
  4. Extinct in the Wild
  5. Critically Endangered
  6. Endangered
  7. Vulnerable
  8. Near Threatened
  9. Least Concern
  10. Data Deficient
  11. Not Evaluated

منابع[ویرایش]

  1. «سیاهه قرمز IUCN بحران انقراض در جهان را نشان می‌دهد.»(انگلیسی)‎. اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست. بازبینی‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱. 
  2. «درباره سیاهه قرمز IUCN»(انگلیسی)‎. اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست. بازبینی‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱. 

پیوند به بیرون[ویرایش]