گارد جاویدان (هخامنشی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از سپاه جاویدان)
گارد جاویدان شاهنشاهی هخامنشی
پرونده:Persian warriors
بنیان‌گذاریداریوش اول هخامنشی
شاخه‌هاپیاده نظام
سواره‌نظام
ستادهگمتانه
شوش
تخت جمشید
پاسارگاد
رهبری
فرمانده کل قواشاهنشاهان هخامنشی

گارد جاویدان (به انگلیسی:Immortals) و (ثبت شده در نوشته‌های یونانی به شکل: Athánatoi) یا جاویدانان ایرانی نامی است که هرودوت، تاریخ‌نگار شهیر یونانی، به گردان نخبه ده هزار نفری پیاده‌نظام سنگین اسلحه ارتش هخامنشی داده‌است. یونانیان از این جهت آنان را «جاویدان» می‌خواندند که برخلاف روال معمول این واحد همیشه تعداد اونها ده هزار نفر بوده و همچنین افراد گارد جایودان هیچ وقت اجساد نیروی های خودشون رو در میدان جنگ رها نمیکردند به همین دلیل به یونانی ها به آنها جاویدان می‌گفتند این واحد نخبه یک واحد ده هزار نفری بود که تمام آنها از بین اشراف زاده های جوان و برومند ایرانی انتخاب شده و از ۵ سالگی آموزش هایی سخت نظامی رو دیده و در سن ۲۵ سالگی تبدیل به یک ابر سرباز جهان باستان میشدند

از زمان کوروش بزرگ سپاه ده هزار نفری مخصوص محافظت از شاه بوده که در زمان داریوش اول این واحد به گارد جاویدان تبدیل شده که در زمان صلح وظیفه اونها حفاظت از پایتخت ها بوده و د جنگ نقش واحد ضربتی رو ایفا میکردند

گروه ده هزار نفری که از ۵ سالگی آموزش دیده و در سن ۲۰_۲۵ سالگی تبدیل به یک ابر سرباز جهان باستان شده آموزش های اونها از جمله استفاده از سلاح ها مختلف،شکار حیوانات وحشی و رام کردن اسب ها بوده افراد گارد جاویدان مهارت استفاده از تمامی سلاح های ارتش هخامنشی از جمله (تبرزین،نیزه،آکیناک،تیر و کمان و......)رو داشتند

افراد ارتش هخامنشی از بین ایرانیان بوده و طبق نوشته برخی مورخین این واحد به دستور داریوش اول تاسیس شده و این واحد در زمان ساسانیان نیز تشکیل شده و در زمان پهلوی هم بوده اما حضور چندانی در صحنه نبرد نداشتند و اسم زیادی از اونها برده نشده یکی از اشتباهات رایج در بین افکار عمومی اینه که گارد جاویدان رو با همان لباس هایی که در سنگ نگاره ها بوده یکی میدونند اما در اصل این لباس مخصوص جشن ها و مراسمات بوده و لباس اونها در نبرد متفاوت بوده

سنگ‌نگاره افراد گارد جاویدان تزئینات مجلل و معروف از بخش مسکونی کاخ آپادانا، ساخته شده توسط داریوش اول در شوش را نمایش می‌دهد. این کتیبه از آجر سفالی براق ساخته شده‌است و بلندی آن ۴٫۷۵ متر و پهنای آن ۳٫۷۵ متر می‌باشد. هرودوت تاریخ‌نگار یونانی این سپاه برگزیده را جاویدان می‌دانست. از این کتیبه هم‌اکنون در موزهٔ لوور در فرانسه نگهداری می‌شود.

در تاریخ هرودوت[ویرایش]

هرودوت جاویدانان را نیروی های پیاده‌نظام سنگین اسلحه‌ای توصیف می‌کند که رهبریشان برعهده ویدرانه، یکی از هفت مردی که علیه بردیای دروغین شوریدند بوده است. گردان جاویدان از نیروهای ویژه‌ای تشکیل شده بود که شماره‌شان از ده هزار بیشتر یا کمتر نمی‌شد. هرودوت ذکر می‌کند که با کشته، زخمی یا بیمار شدن یکی از سربازان جاوید، به سرعت شخص دیگری جایگزین او می‌شود تا شماره ده هزار نفره آنان حفظ شود و به هیچ وجه اجساد اونها رو در میدان جنگ نمیتوان یافت به همین دلیل به آنها لقب جاویدانان یا نامیرا رو دادند

هرودوت تنها کسی است که آنان را جاویدانان لقب می‌دهد. منابع ایرانی از وجود یک سپاه همیشگی که اعضای آن را مبارزان اقوام ایرانی تشکیل می‌دهند، خبر داده‌اند اما آنان را با نام جاویدان نمی‌خوانند. برخی از تاریخ‌دانان معاصر این ایده را مطرح کرده‌اند که هرودوت واژه anûšiya (همنشین) را با واژه anauša (جاودان) اشتباه گرفته‌است؛ با این حال رودیگر اشمیت این احتمال را رد می‌کند.

سنگ نگاره سربازان گارد جاویدان در پارسه یا تخت جمشید

میراث[ویرایش]

گارد جاویدان ساسانی[ویرایش]

گارد جاویدان در دوران شاهنشاهی ساسانی احیا شد. با این حال ممکن است آنان این گردان را از سپاه شاهنشاهی اشکانی به ارث برده باشند. بدنه اصلی سپاه ساسانی، از سواران تشکیل می‌شد و جاویدانان معروف‌ترین گردان در میان سواران بودند. تعداد جاویدانان ساسانی نیز ده هزار نفر بود، با این حال آنان سواره نظام سنگین‌اسلحه بودند، درحالی که نیروهای جاویدان هخامنشی را پیاده‌نظام تشکیل می‌دادند.

گردان جاویدان امپراتوری روم شرقی[ویرایش]

نام گردان جاویدان دو مرتبه در تاریخ امپراتوری روم شرقی به کار رفته‌است، نخست برای اشاره به سواره نظام سنگین‌اسلحه در سده دهم میلای در دوران ژان یکم و بار دیگر برای اشاره به سپاه جدیدی که پس از شکست در نبرد ملازگرد تشکیل شد.

گردان جاویدان امپراتوری ناپلئون[ویرایش]

در جریان جنگ‌های ناپلئونی، گارد امپراتوری (ناپلئون) در میان سربازان ارتش بزرگ به گارد جاویدان معروف بود.

گارد جاویدان پهلوی[ویرایش]

گارد جاویدان، یکی از تیپ‌های ارتش شاهنشاهی ایران در زمان محمدرضا شاه بود و مسئولیت حفاظت از خاندان سلطنتی و کاخها و ابنیه سلطنتی را بر عهده داشت.این یگان به استعداد یک گردان (دربردارنده نزدیک به ۳۵۰ تن) بود؛ که به آن هنگ گارد گفته می‌شد. همچنین این گردان از نیروهای داوطلب نیز تشکیل میشد. یک سال پیش از انقلاب اسلامی، شماره نیروهای داوطلب گارد جاویدان شاهنشاهی به چهار تا پنج هزار نفر می‌رسید و با پیروزی انقلاب، این یگان منحل شد.[۲]

سربازان گارد جاویدان پهلوی در ورودی کاخ مرمر تهران

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Lendering, John (1997). ""Immortals"". Livius.
  2. "Immortals (Achaemenid Empire)". Wikipedia (به انگلیسی). 2019-03-25.

منابع[ویرایش]