سانسور در ترکیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

سانسور در ترکیه از سال ۲۰۰۴ میلادی که قانون جدید دربارهٔ سانسور در ترکیه تصویب شد کمتر شده اما با این حال طبق گزارش مجمع جهانی آزادی بیان ترکیه از لحاظ آزادی بیان و مطبوعات در رتبه ۱۳۸ جهان است، همچنین اتحادیه اروپا مذکور شده‌است که اگر ترکیه می‌خواهد عضو شود باید وضعیت آزادی بیان و مطبوعات را بهبود ببخشد.

تاریخچه[ویرایش]

امپراتوری عثمانی[ویرایش]

در عثمانی سانسور متعدد بود و اگر بدون اجازه سلطان یا سرداران بلندمرتبه عثمانی روزنامه‌ای به چاپ می‌رسید و در آن موردی برضد حکومت بود به شدت برخورد می‌شد و اقدامی غیرقانونی به حساب می‌آمد در آموزش هم این موضوع دیده می‌شد، همچنین بین سالهای ۱۹۰۹ و ۱۹۱۳ سانسور به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت و چندین (احتمالا ۴ نفر) روزنامه‌نگار دستگیر شدند.[نیازمند منبع]

در جریان انقلاب ترکیه (۱۹۲۳–۱۹۱۹)[ویرایش]

با اینکه شعار انقلاب ترکیه آزادی بود اما در جریان این انقلاب افرادی از جمله شیخ سعید رزمی و برخی افراد اسلامگرایی که دولت آنان را شورشی خوانده بود دستگیر شدند.

در جریان جنگ جهانی دوم (۱۹۴۵–۱۹۳۹)[ویرایش]

در جریان جنگ جهانی ترکیه که سعی در حفاظت از موقعیت و استقلال خود داشت بسیاری از روزنامه‌ها را تعطیل کرد که عبارتند از:

  • روزنامه قهوه‌ای مایل به زرد (۷ مرتبه به مدت ۲ ماه و ۱۳ روز)
  • روزنامه وطن (۹ مرتبه به مدت ۷ ماه و ۲۴ روز)
  • روزنامه سبول ریسات (۵ مرتبه به مدت ۵ ماه و ۹ روز)

قانون[ویرایش]

در قوانین ترکیه سانسور مشاهده می‌شود، در سال ۱۹۵۴ ترکیه کنوانسیون اروپا دربارهٔ حقوق بشر و آزادی‌های سیاسی را امضا کرد اما به آن جامه عمل نپوشاند.

ماده ۳۰۱ قانون اساسی ترکیه[ویرایش]

طبق این قانون که بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ به شدت اجرا می‌شد هرگونه توهین به ترک‌ها مجازات به همراه دارد و طی آن حدوداً ۶۰ نفر دستگیر شدند که با فشارهای بین‌المللی بیشتر افراد تبرئه و آزاد شدند.

اینترنت[ویرایش]

در ترکیه سایت یوتوب به علت پخش ویدئویی توهین آمیز به آتاترک بنیانگذار جمهوری ترکیه مسدود شده که اعتراضات فراوانی به آن شده است همچنین طیف وسیعی از خدمات و نشانی‌های آی‌پی گوگل هنوز مسدود هستند.

مسدود کردن ویکی‌پدیا[ویرایش]

از ساعت ۸ بامداد روز شنبه ۲۹ آوریل (۹ اردیبهشت) دسترسی به پایگاه اینترنتی دانشنامهٔ ویکیپدیا به تمامی زبان‌های آن، و از آن‌جمله زبان ترکی استانبولی، در این کشور قطع شد. سازمان اطلاعات و فناوری اطلاع‌رسانی ترکیه در بیانیه‌ای اعلام کرد که «بعد از ارزیابی‌های فنی و بررسی‌های حقوقی بر اساس ماده ۵۶۵۱ قانون نظارت اینترنتی این تصمیم اتخاذ شده‌است.»[۱] خبرگزاری فرانسه به نقل از رسانه‌های دولتی ترکیه نوشته‌است که این محدودیت به دلیل ناموفق بودن ویکی‌پدیا در «حذف محتوای مشوق تروریسم و حاوی اتهام همکاری ترکیه با گروه‌های تروریستی» صورت گرفته‌است. جیمی ویلز، بنیانگذار ویکی‌پدیا در واکنش به این اقدام رژیم ترکیه، در صفحه توئیتر خود تصریح کرد که «دسترسی به اطلاعات از حقوق اساسی بشر است» و خطاب به مردم ترکیه گفت که «در جدال برای دستیابی به این حق، همواره در کنار شما خواهم بود».[۲]

حوادث ویژه[ویرایش]

تصویر نگاره شده توسط مایکل دیکسون که اردوغان را سگ بوش معرفی کرده.

جریان مایکل دیکسون[ویرایش]

در جریانی مایکل دیکسون هنرمند انگلیسی در نگاره‌ای رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه را سگ جورج بوش رئیس جمهور آمریکا معرفی کرد که با اعتراضات گسترده در مورد توهین به حیثیت نخست وزیر ترکیه مایکل دیکسون به دادگاه کشیده شد که البته پس از مدتی تبرئه شد.

ممنوعیت فروش برخی تصاویر[ویرایش]

طبق این قانون که در سال ۲۰۰۹ میلادی به تصویب مجلس ترکیه رسید فروش تصاویری که سر شخصیت‌های معروف بر روی بدن حیوانات (همانند تصویر اردوغان و جریان مایکل دیکسون) غیرقانونی است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Censorship in Turkey». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۵ دسامبر ۲۰۱۰.
  2. سانسور در ترکیه (انگلیسی)