رویین پاکباز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رویین پاکباز
زادهٔ ۱۳۱۸
تهران، ایران
همسر(ها) پروانه اعتمادی
ملّیت ایران ایرانی
جایگاه زندگی تهران
رشته نویسندگی، نقاشی
امضا

رویین پاکباز (متولد سال ۱۳۱۸) (به انگلیسی: Ruyin Pakbaz)، تاریخ‌نگار هنر، منتقد و نقاش نوگرای ایرانی است که نقش مهمی را در تبدیل رشتهٔ تاریخ هنر به یک زمینهٔ علمی و دانشگاهی در ایران بر عهده داشته است. مهم‌ترین دستاوردهای پژوهشی او «دایرةالمعارف هنر» در سه جلد و «نقاشی ایران از دیرباز تا امروز» برشمرده می‌شوند.[۱]


زندگی‌نامه[ویرایش]

رویین پاکباز دانش‌آموختهٔ دانشکدۀ هنرهای زیبای دانشگاه تهران در رشتۀ نقاشی (۱۳۴۷) است و کارشناسی ارشد خود را رشتهٔ زیباشناسی از دانشگاه پاریس یک دریافت کرد (۱۳۵۶). «پاکباز در سال‌های دور در چندین نمایشگاه گروهی و انفرادی، آثار نقاشی خود را به تماشا گذاشته بود که از آن جمله می‌توان به شرکت در سومین بی‌ینال تهران (۱۳۴۱)، آتلیه ممیز (بی تا)، چهارمین بی‌ینال تهران (۱۳۴۵)، گالری بورگز (بی تا) و غیره اشاره کرد. او از مؤسسان و بنیان‌گذاران تالار ایران (قندریز) بود که چندین بار آثارش در نمایشگاه‌هایی در این تالار به نمایش درآمد. در آثار نقاشی پاکباز توجه به روابط بصری عناصر و فرم‌ها، با دقتی موشکافانه و ریاضی‌گونه دیده می‌شود. در این راه او از فرم‌های هندسی نیز بهره جسته است.»[۲]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

  • از امپرسیونیسم تا هنر آبستره. ژان لی ماری، نوربرت لینتون و دیگران. (مترجمان: رویین پاکباز، اسماعیل نوری‌علاء، مهدی پرتوی، حبیب خوانساری‌پور، ابوالقاسم ابوالقاسمی‌نژاد، فرشته شعله‌ور). تهران: تالار ایران (قندریز).
  • اوج‌های درخشان هنر ایران. ریچارد اتینگهاوزن و احسان یارشاطر. (مترجمان: هرمز عبداللهی و رویین پاکباز). تهران: آگه.
  • بررسی هنری و اجتماعی امپرسیونیسم. رویین پاکباز. تهران: تالار ایران (قندریز).
  • به باغ همسفران: حسین کاظمی، سهراب سپهری، هوشنگ پزشک‌نیا. ب‍ه ک‍وش‍ش رویی‍ن پ‍اک‍ب‍از، یعقوب امدادیان. تهران: نظر.
  • پ‍ی‍ش‍گ‍ام‍ان ه‍ن‍ر ن‍وگ‍رای ای‍ران‌ : پرویز تناولی. ب‍ه ک‍وش‍ش روئی‍ن پ‍اک‍ب‍از، ی‍ع‍ق‍وب ام‍دادی‍ان، با همکاری مهنوش نادری. تهران: موزه هنرهای معاصر و مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی.
  • پ‍ی‍ش‍گ‍ام‍ان ه‍ن‍ر ن‍وگ‍رای ای‍ران : حسین زنده‌رودی. ب‍ه ک‍وش‍ش روئی‍ن پ‍اک‍ب‍از، ی‍ع‍ق‍وب ام‍دادی‍ان، ب‍ا ه‍م‍ک‍اری ت‍وک‍ا م‍ل‍ک‍ی. تهران: م‍اه‌ری‍ز.
  • پ‍ی‍ش‍گ‍ام‍ان ه‍ن‍ر ن‍وگ‍رای ای‍ران : محسن وزیری مقدم. ب‍ه ک‍وش‍ش روئی‍ن پ‍اک‍ب‍از، ی‍ع‍ق‍وب ام‍دادی‍ان، ب‍ا ه‍م‍ک‍اری ت‍وک‍ا م‍ل‍ک‍ی. تهران: موزه هنرهای معاصر و مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی.
  • پ‍ی‍ش‍گ‍ام‍ان ه‍ن‍ر ن‍وگ‍رای ای‍ران : مسعود عربشاهی. ب‍ه ک‍وش‍ش روئی‍ن پ‍اک‍ب‍از، ی‍ع‍ق‍وب ام‍دادی‍ان، ب‍ا ه‍م‍ک‍اری زه‍را زه‍ت‍اب. تهران: م‍اه‌ری‍ز.
  • پ‍ی‍ش‍گ‍ام‍ان ه‍ن‍ر ن‍وگ‍رای ای‍ران : منصوره حسینی. ب‍ه ک‍وش‍ش روئین پاکباز، یعقوب امدادیان، ب‍ا ه‍م‍ک‍اری سالومه غلامی. تهران: موزه هنرهای معاصر و مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی.
  • ت‍اری‍خ ه‍ن‍ر ج‍ه‍ان، [ک‍ت‍اب‍ه‍ای درس‍ی] س‍ال دوم دب‍ی‍رس‍ت‍ان. روی‍ی‍ن پ‍اک‍ب‍از، م‍س‍ع‍ود داوودی. تهران: وزارت آم‍وزش و پ‍رورش.
  • ت‍اری‍خچۀ نگارخانۀ ایران. روی‍ی‍ن پ‍اک‍ب‍از و دیگران. تهران: وزارت فرهنگ و هنر.
  • تالار قندریز: تجربه‌ای در عرضۀ اجتماعی هنر . رویین پاکباز و حسن موریزی‌نژاد. تهران: حرفه هنرمند.
  • دائرةالمعارف هنر. رویین پاکباز. تهران: فرهنگ معاصر.
  • در جستجوی زبان نو: تحلیلی از سیر تحول هنر نقاشی در عصر جدید. رویین پاکباز. تهران: نگاه.
  • فرهنگ اصطلاحات هنری و اَعلام هنرمندان. رویین پاکباز، با همکاری ت‍وک‍ا م‍ل‍ک‍ی. تهران: فرهنگ معاصر.
  • مبانی هنرهای تجسمی، [جزوۀ درس‍ی]. روی‍ی‍ن پ‍اک‍ب‍از. تهران: بی نا.
  • م‍ج‍س‍م‍ه‌س‍ازی، [ک‍ت‍اب‍ه‍ای درس‍ی] س‍ال دوم دب‍ی‍رس‍ت‍ان. روی‍ی‍ن پ‍اک‍ب‍از، س‍ع‍ی‍د ش‍ه‍لاپ‍ور. تهران: وزارت آم‍وزش و پ‍رورش.
  • مواد و تکنیک‌ها: طراحی و نقاشی. رویین پاکباز. تهران: فرهنگ معاصر.
  • نقاشی ایران از دیرباز تا امروز. رویین پاکباز. تهران: زرین و سیمین.
  • نقاشی فرانسه از ۱۹۴۵ به بعد. مارسل بریون. (مترجمان: رویین پاکباز و حبیب خوانساری‌پور). تهران: تالار ایران (قندریز).
  • همگامی نقاشی با ادبیات در ایران: از سده ششم تا یازدهم هجری قمری. م مقدم اشرفی. (مترجم: رویین پاکباز). تهران: نگاه.
  • هنر مدرنیسم. ساندرو بُکولا. (مترجمان: رویین پاکباز، احمدرضا تقاء، هلیا دارابی، فرخ فولادوند، کامبیز موسوی، فیروزه مهاجر). تهران: فرهنگ معاصر.
  • Pakbaz, Ruyin. Contemporary Iranian painting and sculpture. Tehran: ‌High council of culture and Art, center for Research and Cultural co -ordination, 1974. Retrieved 18 November 2015. 
  • Issa, Rose, Ruyin Pakbaz and Daryush Shayegan. Iranian Contemporary Art. London: Booth-Clibborn Editions, 2001. ISBN ‎9781861542069. Retrieved 18 November 2015. 

آموزش[ویرایش]

«رویین پاکباز از سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۶۷ به تدریس در دانشکدۀ هنرهای زیبای تهران و دانشکدۀ هنرهای تزئینی (دانشگاه هنر) اشتغال داشته است.»[۲] تالار قندریز (تأسیس ۱۳۴۳) «به کوشش محمدرضا جودت و پاکباز، شکل یک کانون فرهنگی به خود گرفت؛ و به مدت سیزده سال در زمینه‌های نمایش آثار نقاشی، گرافیک، عکاسی، و مجسمه‌سازی، معرفی و نقد آثار هنرمندان جوان، ترجمه و چاپ کتابهای هنر و معماری، و انتشار جُنگهای هنری فعالیت مفید و مؤثر کرد.»[۳] پاکباز از آغاز دهه ۱۳۵۰ تدریس تاریخ هنر را در دانشکده هنرهای زیبا آغاز کرد و از بنیانگذاران تدریس این زمینۀ مطالعاتی در ایران بود. از آن زمان تاکنون بی‌وقفه به تدریس تاریخ هنر، تألیف و ترجمه کتب بنیادی، پژوهش و تاریخ‌نگاری در باب هنر ایران پرداخته است. کتب تألیفی او از جمله دائرةالمعارف هنر و نقاشی ایران از دیرباز تا امروز در زمره کتب درسی و مرجع رشته هنر هستند[۴]؛ همچنین آثارش، جزو منابع و مآخذ بسیاری از پایان‌نامه‌ها، مقالات و کتبی بوده است که در رشته هنر -به‌خصوص نقاشی، و نگارگری- در سه دهۀ اخیر در ایران به رشته تحریر درآمده‌اند. هنرمندان و پژوهشگران جوان ایرانی به طور غیرمستقیم از او بسیار آموخته و علاقۀ ویژه‌ای به او دارند.

ستایش دیگران[ویرایش]

آیدین آغداشلو: درباره تاریخ نقاشی در ایران بسیار کم کار شده است؛ معدود کتاب‌ها و تحقیق‌های تاریخ نقاشی در ایران توسط غربی‌ها و مستشرقان انجام شده است. البته در این‌جا لازم است از دوست عزیزم رویین پاکباز تشکر کنم که کارهای بسیاری در این حوزه انجام داده است. کتاب دایرةالمعارف هنر ایشان کتاب بالینی من است.[۵]

بهرام دبیری: رویین پاکباز یکی از بهترین هنرمندان ایرانی است که تمرکزش را روی پژوهش و تالیف کتاب در بخش تجسمی گذاشته است.[۶]

توکا ملکی: پاکباز یکی از کسانی است که بیشتر عمرش را صرف نوشتن، ترجمه و تحقیق دربارۀ هنر جهان و ایران کرده است. شاید او تنها کسی باشد که همه این سال‌ها، خیلی جدی درباره هنر معاصر ایران پژوهش کرده است.[۷]

پانویس[ویرایش]

  1. «فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران». بازبینی‌شده در 2017-05-08. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ همان.
  3. پاکباز، ۱۳۸۵، ۱۵۴.
  4. «رویین پاکباز». 
  5. آغداشلو، ۱۳۹۱.
  6. دبیری، ۱۳۹۲.
  7. ملکی، ۱۳۹۰، ۱۴۹.

منابع[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]