روغن ارقان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
روغن آرگان
ارقان
کشت آرگان
نوعروغن گیاهی
خاستگاهمراکش
  •   پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به روغن آرگان در ویکی‌انبار 

روغن ارقان (آرگان) روغنی است که از هسته میوه درخت ارقان به دست می‌آید و مصرف غذایی و دارویی دارد. درخت ارقان بوم‌زاد ناحیه سوس در مراکش است. در گذشته به آن زیت‌الهرجان می‌گفتند و اکنون به نام روغن آرگان مشهور است.

تهیه[ویرایش]

میوهٔ درخت آرگان کوچک و مدور، بیضی یا مخروطی است. در میوهٔ تازه پوست ضخیمی سطح گوشته را پوشش می‌دهد. اطراف مغز را یک پوست سخت پوشانده که حدود ۲۵ درصد از وزن میوهٔ تازه را تشکیل می‌دهد. هسته معمولاً حاوی یک تا سه مغز غنی از روغن آرگان است. بسته به روش استخراج، از ۳۰ تا ۵۰ درصد مغز روغن است.

خواص و استفاده[ویرایش]

روغن ارقان سرشار از اسیدهای چربی چون اسید لینولئیک است که حاوی ویتامین E هست. این روغن یک آنتی‌اکسیدان طبیعی است و می‌تواند اکسیژن‌رسانی درون‌سلولی را افرایش دهد. ترکیبات آنتی‌اکسیدانی (توکوفرول‌ها – فنولها- کارتنوئیدها) در غلظت بسیار زیادی در این روغن یافت می‌شوند. آسکولین نیز که یک ترکیب ضد سرطان است به میزان زیادی در این روغن وجود دارد. بسته به نوع استخراج این ماده در مقابل اکسید شدن بسیار مقاوم‌تر از روغن زیتون است.از مهم‌ترین خاصیت‌هایی که روغن آرگان برای پوست دارد، رفع ترک‌های پوستی ایجاد شده در زمان بارداری است .از طرفی آنتی اکسیدان‌های موجود در آن نیز، رادیکال‌های آزاد را از بین برده و باعث درخشش پوست می‌شود.[۱]



تاریخچه در ایران[ویرایش]

لغت‌نامه دهخدا[۲] از مفردات ابن‌بیتار جلد ۱ صفحه ۱۷۸ تا ۱۷۹ نقل می‌کند:

هرجان را قوم بربر از مغرب اقصی ارجان (ارقان) نامند و آن درخت بزرگی است خارناک و میوه دارد مانند بادام خرد و در آن هسته است که بز و شتر آن میوه را خورند و هسته آن را بیرون افکنند و مردم هسته‌ها را جمع می‌کنند و می‌شکنند و سپس از مغز آن روغن می‌گیرند و آن را در مراکش و اطراف آن قاتق غذا قرار دهند. کسانی که آن را خورده‌اند ادعا می‌کنند که مانند روغن زیتون شیرین است.

کاربردهای روغن آرگان[ویرایش]


1-  مرطوب کننده پوست[ویرایش]

بیشترین کاربرد روغن آرگان به عنوان مرطوب کننده و نرم‌کننده پوست است. روغن آرگان مقدار بالایی اسیدهای چرب و همچنین ویتامین E دارد. لذا یک انتخاب ایده آل برای نرم کردن و مرطوب کردن پوست است.

2- روغن آرگان نرم کننده مو[ویرایش]

اثبات شده‌است که روغن آرگان باعث نرم، ابریشمی و شفاف شدن موها می‌شود. این روغن همچنین می‌تواند موهای دارای موخوره و بور و ضعیف شده را تقویت و مشکل را رفع کند. استفاده از روغن آرگان برای موها بسیار آسان است و کافی است چند قطره از آن را بر روی موها استفاده کنید.

3- حالت دهی به موها[ویرایش]

روغن آرگان به دلیل قابلیت حالت دهی به موها، انتخاب خوبی برای این امر است. کافی است که پس از حمام و بعد از خشک کردن موها، چند قطره از روغن آرگان را کف دست بریزید و موهای خود را با آن ماساژ داده و سپس با شانه به موها حالت بدهید.

4- روغن آرگان، ضد پیری[ویرایش]

این روغن نه تنها به عنوان مرطوب‌کننده پوست عمل می‌کند، بلکه به عنوان ضد پیری هم عمل می‌کند. قابلیت آنتی اکسیدانی این روغن بر روی پوست، سبب جلوگیری از چین و چروک پوست می‌شود. برای این منظور، می‌توانید چند قطره از آن را قبل از خواب بر روی پوست ماساژ دهید.

5- اگزما و خشکی پوست[ویرایش]

کسانی که از مشکل اگزما یا خشکی پوست رنج می‌برند به شدت از آن سود می‌برند. ویتامین E و اسیدهای چرب روغن آرگان، می‌تواند برای ترمیم پوست آسیب دیده و خشک شده مؤثر باشند.

6- درمان آکنه[ویرایش]

از آنجا که آکنه با بسیاری از محصولات مرطوب‌کننده پوست، تشدید می‌شود، بیماران مبتلا به آکنه نمی‌توانند از مرطوب‌کننده‌ها استفاده کنند. اما روغن آرگان علاوه بر اینکه آکنه را تشدید نمی‌کند، هم آن را درمان و هم پوست را مرطوب و نرم می‌کند.

7- التهاب پوستی و سوختگی[ویرایش]

روغن آرگان به دلیل دارا بودن آنتی اکسیدان فراوان، برای درمان پوست آسیب دیده مفید است. ترک پوستی، سوختگی، آفتاب سوختگی و… با روغن آرگان قابل بهبود هستند. بهترین استفاده از روغن آرگان برای پیشگری از این شرایط است، اما می‌توان از آن برای درمان موارد فوق نیز استفاده کرد. درد و سوزش پوست ناشی از آسیب‌های فوق هم با روغن آرگان کاهش می یابد.

8- روغن آرگان و بارداری[ویرایش]

خطوط روی شکم که در اثر بارداری ایجاد می‌شود (استریا Stria)، همیشه یکی از دغدغه‌های بانوان باردار است. اما روغن آرگان یک محصول ایده آل برای جلوگیری از به وجود آمدن این خطوط است. روغن آرگان الاستیسیته پوست را به دلیل محتوای ویتامین E آن افزایش می‌دهد. می‌توانید با مصرف چند قطره از روغن آرگان بر روی شکم، سینه، ران و پشت کمر، احتمال ایجاد استریا و خصوص شکم را کاهش داده و از بین ببرید.

9- تقویت ناخن، دست و پا[ویرایش]

از این روغن می‌توان برای تقویت ناخن‌ها و رفع شکنندگی آن‌ها استفاده کرد. همچنین کف دست که در اثرکار سنگین دچار زمختی می‌شود و پاشنه پا که دچار خشکی و زمختی و ترک می‌شود، با روغن آرگان قابل درمان است. چند قطره از روغن آرگان را به کف دست یا پا یا روی ناخن مالیده و بگذارید چند دقیقه بماند سپس مالش دهید.

10- مرطوب کننده لب[ویرایش]

لب‌ها به خصوص در هوای سرد به آسانی دچار ترک و خشکی می‌شوند. برای رفع این مورد باید دو قطره روغن را روی لب‌ها مالیده و لب‌ها را آرام به هم بمالید. این کار باعث براق و نرم و یکدست و شفاف شدن لب‌ها می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. روغن آرگان
  2. دهخدا، جلد ۲۷ صفحهٔ ۶۰۴

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • دهخدا، علی‌اکبر (۱۳۳۹لغت‌نامه، به کوشش زیر نظر دکتر محمد معین.، تهران: سازمان لغت‌نامه تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)