ایرانیت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یک سقف با پوشش ایرانیت

ایرانیت نوعی صفحه موجدار است که برای پوشش سقف یا ایجاد پوشش و دیوار به کار می‌رود. جنس آن ممکن است فایبرگلاس باشد یا پنکوسیم، کوتاه شدهٔ پنبه کوهی - سیمان. آن را در ایران، اترنیت، ایرانیت، آذریت می‌نامند نام پنکوسیم به جای همه آنها برای نوع سیمانی برگزیده شد.

ساخت[ویرایش]

برای ساختن پنکوسیم، یک سیمان پرتلند و ۳ تا ۷ وزن پنبهٔ کوهی(Asbest، سیلیکات آبدار منیزیم) را در هم می‌کنند و در آن آب زیاد می‌ریزند (تا ده برابر بتن سیمانی) تا دوغاب تندروان گردد. دوغاب تندروان را آبکش می‌کنند تا کندروان شود. آن را از روی نمد گذرانند و آب زیادی آنرا از زیر نمد می‌کند، تا خمیر شود؛ خمیر را مانند مقوا سازی، از درون ماشین می‌گذرانند تا به شکل ورق درآید. آن را به اندازهٔ خواسته شده می‌برند و لای دو صفحهٔ فولادی می‌رانند و به آن ۴۰ نیوتن بر میلیمتر مربع فشار می‌آورد تا ماندهٔ آب در آن بیرون رود. پنکوسیم ساخته شده را در هوای پر از بخار می‌گذراند تا سخت شود.

کاربرد[ویرایش]

پنکوسیم را در خود رنگ (خاکستری روشن) رنگین می‌سازند. آن را به شکل ورق تخت و موجدار و کلدگی آنها، لوله گرد و چهارگوش بی سوراخ و سوراخ‌دار و نیم لوله آنها، زانویی، سه راهی و جراینها درمی‌آورد. روی ورق پنکوسیم تخت، برگ نازک چوب می‌چسبانند و برای آرایش دیوارهای درونی مصرف می‌کنند.

برای ساختن لوله پنکوسیم، نوار خمیری آن را دور لوله فولادی، چندبار می‌پیچند تا شکل بگیرد، سپس آن را بیرون می‌کشند و سخت می‌کنند. جنس پنکوسیم، بستگی به جنس پنبه کوهی و سیمان پرتلندی دارد که در ساخت آن مصرف شده است. پنبه کوهی به کار رفته در آن باید بلند و خیلی نازک باشد چرا که پنبه کوهی، استخوانبندی پنکوسیم است. در ساخت پنکوسیم، پنبه کوهی Chrysotil که تارهایش بلند است مصرف می‌کنند. پنبه کوهی با تارهای کوتاه، در ساخت پنکوسیم کاربردی ندارد. پنبه کوهی در گرمای زیاد تجزیه نمی‌شود و پایدار است در ضمن اسیدها نیز در آن اثر نمی‌کنند. پنبه کوهی را حلاجی کرده با آن نخ می‌ریسند؛ و با نخ آن پارچه نسوز می‌بافند.

پنکوسیم فلزی است. آب در آن نشست نمی‌کند و نم نیز پس نمی‌دهد. در برابر گرمای زیاد پایدار است و گرماگذرانی آن کم و برابر ۱/۳ گرماگذارانی بتن سیمانی می‌باشد. برق گذرانی آن خیلی کم است و آن را برای برق بندی مصرف می‌کنند.

در جایی که گرد سیلیس ارزان باشد، می‌شود در ساختمان پنکوسیم، به جای سیمان پرتلند خالص، مخلوط ۷۵٪ وزنی گرد سیلیس + ۲۵٪ وزنی سیمان پرتلند مصرف کرد. چنین پنکوسیمی را در بخار خانهٔ (اتوکلاو) با بخار ۱۸۰ درجه می‌گذارند، تا عمل آید.

برای رنگی کردن پنکوسیم آنرا پس از ساخت در محلولهای رنگی ویژه فرو می‌برند. ورق پنکوسیم تخت و موجدار برای پوشش بامهای شیب دار، روی خرپا مصرف می‌شود. لوله‌های پنکوسیم برای ناودان و روان کردن آب در آنها مصرف می‌شود. Hatschek نزدیک به ۸۰ سال پیش پنکوسیم را اختراع کرد. از آن زمان تاکنون پیوسته مصرف آن بیشتر شده است. اگرچه دربارهٔ سرطان زایی آن چیزهایی گفته و نوشته شده، اما این مسئله از سوی سازمان‌های پزشکی بین‌المللی تأیید نشده است.

بجاست که ساخت پنکوسیم در ایران گسترش یابد تا در زمینه انتقال آبهای کشاورزی از واریان (بندجوی) و هرهنج قنات تا مصرف با لوله‌های پنکوسیم که فلزی هستند و زود نمی‌شکنند، به کار گرفته شود؛ و نیز در کف قنات هرجا که آب فرومی‌رود، نیم لوله گذاشته شود تا از فرورفتن و بخار شدن آب جلوگیری گردد. با لوله کشی کردن آبها کشاورزی دست کم ۳۰٪ به سطح زیر کشت افزوده خواهد شد.

در بیست سال گذشته کانهای تازه پنبهٔ کوهی در نهبندان سیستان و پیرامون بیرجند در جنوب خراسان پیدا شده است که می‌توان از آنها برای ساختن پنکوسیم بهره برد.[۱]


پانویس[ویرایش]

  1. احمد حامی. «مصالح ساختمانی». موسسه انتشارات دانشگاه تهران. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)

منابع[ویرایش]

  • احمد حامی، مصالح ساختمانی، تهران: دانشگاه تهران. مؤسسه انتشارات، ۱۳۷۶