امانوئل ملیک اصلانیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
امانوئل ملیک اصلانیان

امانوئل ملیک اصلانیان (به ارمنی: Էմանուէլ Մելիք- Ասլանեան) (زاده ۱۲۹۴ در روستوف - درگذشته ۲۳ تیر ۱۳۸۲ در تهرانآهنگساز و نوازنده پیانو ارمنی ایرانی بود.

زندگی نامه[ویرایش]

اصلانیان در شهر روستوف روسیه به دنیا آمد ولی پدر و مادر او اهل تبریز بودند. او در سال ۱۳۰۴ خورشیدی به تبریز نقل مکان می‌کند؛ ولی اصلانیان به علت موقعیت کاری پدرش که در تجارت خشکبار اشتغال داشت در سال ۱۳۰۸ خورشیدی به هامبورگ نقل مکان می‌کند و در آنجا مشغول تحصیل و آموزش موسیقی شد. وی پس از دریافت دیپلم پیانو از کنسرواتوار هامبورگ، رهسپار برلین شده با این نیت که در مدرسه عالی موسیقی این شهر، شیوه‌های علمی آهنگسازی و رهبری ارکستر را نیز فراگیرد. بخت یار امانوئل بود که یکی از موسیقیدانان نام‌آور و نوآور آلمانی، پل هیندمیت، در آن مدرسه تدریس می‌کرد. امانوئل از آموزه‌های هیندمیت بهره‌های فراوان برد سپس وارد کنسرواتوار شد و در سال ۱۳۱۷ خورشیدی فارغ‌التحصیل و موفق می‌شود در بحبوحه جنگ جهانی دوم اولین کنسرتش را در سال ۱۳۱۹ خورشیدی در برلین برگزار کند. در سال‌های تحصیل در آکادمی برلین، اصلانیان تحقیق در زمینه ملودی‌های فولکلور ایرانی و ارمنی را آغاز نمود که حاصل آن چند اثر برای ارکستر و پیانو است که اغلب از رادیو برلین پخش می‌شد. او پس از پایان رساندن دوره آهنگسازی، به ایران بازگشت (۱۳۳۲ خورشیدی).

وی بعد از بازگشت به ایران مدتی نزد ابوالحسن صبا به فراگرفتن موسیقی ایرانی پرداخت و اثری برای تار و تنبک و سنتور ساخته است. اصلانیان مدتها استاد دانشگاه تهران و هنرستان عالی موسیقی بود.[۱] آثار ساخته‌شده توسط امانوئل ملیک اصلانیان بارها توسط ارکسترهای بزرگ جهان و ارکستر سمفونیک تهران به رهبری فرهاد مشکات، حشمت سنجری و علی رهبری اجرا شده‌است.[۱] اصلانیان آثاری بر اساس ملودی‌های ایرانی ساخته که به عنوان نمونه می‌توان از «نغمهٔ دشتی» او یاد کرد که با رعایت نیم پرده (به جای ربع پرده) تنظیم شده است.

اصلانیان خالق آثاری چون «منظومه سمفونیک گلبانگ» بر اساس داستان کوتاهی از غلامحسین غریب، «افسانه آفرینش»، «پروانه»، «فانتزی برای تار»، «تنبک»، «سنتور و ارکستر»، و «آذربایجانی کنسرتو پیانو» بوده است.

اصلانیان می‌گوید:

«من به این نتیجه رسیده‌ام که انسان باید چیزهای زیادی یاد بگیرد و بداند، اما بعد باید آن‌ها را از یاد ببرد و ببیند آن ملودی به چه چیزی نیاز دارد، نه این که خودش می‌خواهد با آنچه‌کار کند و یا آموخته‌های خود را چه‌طور ارائه دهد. زیرا چیزی که یادگرفته‌ایم مال خودمان نیست. زمانی که باخ و بتهوون هارمونی می‌نوشتند چیزی دربارهٔ هارمونی نوشته نشده بود. آن‌ها خودشان با تکیه بر تجربه‌های پیشینیان هارمونی را به وجود می‌آوردند. بعد دربارهٔ آثار آن‌ها کتاب‌ها نوشته شد و اکنون در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود. حالا اگر کسی با استفاده از آن‌ها موسیقی بنویسد، این دیگر مال خودش نیست. دانش ورزش ذهن است، نه تکرار آموخته‌ها. این برای هنر و ادبیات بسیار مهم است.»

ملیک اصلانیان می‌گوید:

«می‌دانم چرا مولانا نیز می‌رقصید. وقتی برگ درخت در هوا می‌رقصد، این خواسته خودش نیست. نیرویی آن برگ سبک را می‌رقصاند. مولانا هم از طریق گذشتن از نفس چنان سبک می‌شد که به رقص درمی‌آمد. در موسیقی هم باید به این سبکی رسید.»

ملیک اصلانیان معتقد بود که:

«برای موسیقی ایرانی باید هماهنگی و فرم مخصوصی انتخاب کرد تا متناسب با بیان حالات و چگونگی آن باشد و اصولاً درست نیست زیر ملودی‌های ایرانی بدون دقت هارمونی غربی گذاشته شود. او این عمل را مانند این می‌دانست که بخواهند فارسی را با دستور زبان فرانسه و انگلیسی تطبیق دهند.»

امانوئل ملیک اصلانیان دوشنبه شب ۲۳ تیر ۱۳۸۲ در سن ۸۸ سالگی در بیمارستان آراد تهران در گذشت. پیکر وی پس از تشییع جنازه در تالار وحدت در «آرامستان بوراستان» به خاک سپرده شد.

آثار[ویرایش]

از معروف‌ترین ساخته‌های او:

  • بالهٔ آفرینش
  • چهارگاه (برای پیانو)
  • افسانه آفرینش
  • گلبانگ
  • پروانه
  • فانتزی (برای تار)
  • تنبک
  • سنتور و ارکستر
  • آذربایجانی کنسرتو پیانو
  • بورلسک
  • سپیده
  • سوپرانو
  • باریتون و دکلمه

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «چهره‌های نامی موسیقی از زنده‌یاد استاد امانوئل ملیک اصلانیان می‌گویند»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی همشهری آنلاین، ۳۰ تیر ۱۳۸۲. بازبینی‌شده در بهمن ۱۳۸۷.