ادوبی فلش
 | برای تأییدپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است. |
 | |
| توسعه‌دهنده(ها) | ادوبی (پیش‌تر ماکرومدیا) |
|---|---|
| انتشار اولیه | ۱۹۹۶ |
| نوشته‌شده با | سی++ |
| نوع | چندرسانه‌ای |
| مجوز | انحصاری |
ادوبی فلش ((به انگلیسی: Adobe Flash)) یک فناوری چندرسانه‌ای و سکوی نرم‌افزاری برای ایجاد و اجرای محتوای تعاملی، پویانمایی، ویدئو و بازی‌های تحت وب بود. محتوای فلش معمولاً از طریق فلش پلیر در مرورگرهای وب اجرا می‌شد. فایل‌های این فناوری با قالب SWF ذخیره می‌شدند و می‌توانستند شامل گرافیک، پویانمایی، صدا، ویدئو و محتوای تعاملی باشند.[۱][۲]
فلش در دهه‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۱۰ یکی از فناوری‌های پرکاربرد برای ارائه محتوای تعاملی در وب بود. شرکت Adobe در تاریخچهٔ رسمی خود از نقش فلش در گسترش ویدئو، بازی و محتوای تعاملی در وب یاد کرده است.[۳]
تاریخچه
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]فناوری فلش در دههٔ ۱۹۹۰ توسط شرکت FutureWave Software توسعه یافت و سپس با انتقال فناوری به ماکرومدیا توسعهٔ آن ادامه پیدا کرد. ماکرومدیا از فناوری فلش برای ارائهٔ محتوای تعاملی در وب استفاده کرد و پس از خرید ماکرومدیا توسط Adobe در سال ۲۰۰۵، این فناوری تحت نام Adobe توسعه یافت.[۲][۳]
Adobe در تاریخچهٔ خود خرید شرکت Macromedia در سال ۲۰۰۵ را ثبت کرده و نقش Flash را در تحول محتوای ویدئویی و بازی‌های تحت وب یادآور شده است.[۳]
قالب SWF
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]SWF قالب پرونده‌ای مرتبط با فناوری فلش بود. Adobe در مستندات خود تاریخچهٔ SWF را به فناوری‌های FutureWave و Macromedia در دههٔ ۱۹۹۰ مرتبط می‌داند. نام اولیهٔ SWF مخفف «Shockwave Flash» بود و بعدها برای تمایز از فناوری Shockwave به «Small Web Format» تعبیر شد.[۲]
پرونده‌های SWF می‌توانستند شامل عناصر گرافیکی، پویانمایی و کد اجرایی باشند و برای ایجاد محتوای تعاملی و مبتنی بر مرورگر استفاده می‌شدند.[۲]
اکشن‌اسکریپت
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]اکشن‌اسکریپت ((به انگلیسی: ActionScript)) زبان برنامه‌نویسی مورد استفاده برای ایجاد تعامل و منطق اجرایی در محتوای فلش بود. ActionScript 3.0 بر پایهٔ استانداردهای مرتبط با ECMAScript توسعه یافته بود و در محیط اجرایی فلش مورد استفاده قرار می‌گرفت.[۴]
ActionScript امکان کنترل اشیای موجود در محتوای فلش، دریافت ورودی کاربر و اجرای منطق برنامه را فراهم می‌کرد. Adobe در راهنمای توسعه‌دهندگان ActionScript 3.0، این زبان و نحوهٔ بارگذاری و اجرای پرونده‌های SWF را مستند کرده است.[۴]
کاربردها
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]فلش در دورهٔ رواج خود برای طیف گسترده‌ای از محتوای تحت وب استفاده می‌شد. از جمله کاربردهای آن می‌توان به پویانمایی، بازی‌های مرورگری، ویدئو، تبلیغات تعاملی و برنامه‌های کاربردی تحت وب اشاره کرد.[۳]
Google نیز در سال ۲۰۱۷ اعلام کرد که استفاده از محتوای فلش در میان کاربران روزانهٔ Chrome به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است. بر اساس گزارش تیم Chromium، بیش از ۸۰ درصد کاربران روزانهٔ دسکتاپ Chrome در سال ۲۰۱۴ از وبگاه‌های دارای محتوای فلش بازدید می‌کردند، در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۷ به ۱۷ درصد رسیده بود.[۵]
پایان پشتیبانی
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]با گسترش استانداردهای وب مانند HTML5، WebGL و WebAssembly، بسیاری از قابلیت‌هایی که پیش‌تر توسط افزونه‌هایی مانند فلش ارائه می‌شدند، به فناوری‌های وب منتقل شدند.[۳]
Adobe در ژوئیهٔ ۲۰۱۷ اعلام کرد که پشتیبانی از Flash Player را در پایان سال ۲۰۲۰ متوقف خواهد کرد و از توسعه‌دهندگان و تولیدکنندگان محتوا خواست محتوای موجود خود را به قالب‌ها و فناوری‌های جدید وب منتقل کنند.[۳]
پشتیبانی رسمی از Flash Player در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰ پایان یافت. Adobe همچنین از ۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۱ اجرای محتوای فلش را در Flash Player مسدود کرد و اعلام کرد که پس از پایان پشتیبانی، به‌روزرسانی امنیتی یا وصله‌ای برای Flash Player منتشر نخواهد کرد.[۱]
شرکت‌های سازندهٔ مرورگرهای وب نیز پشتیبانی از فلش را متوقف کردند. Adobe از HTML5، WebGL و WebAssembly به‌عنوان فناوری‌هایی یاد کرده است که جایگزین بسیاری از قابلیت‌های ارائه‌شده توسط افزونه‌های قدیمی وب شدند.[۱][۳]
جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]منابع
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]"Adobe Flash Player End of Life" (in English). Adobe. 13 ژانویه 2021.
"A Guide to SWF Files" (in English). Adobe.
"Flash & the Future of Interactive Content" (in English). Adobe. 25 ژوئیه 2017.
ActionScript 3.0 Developer's Guide (in English). Adobe.
"So long, and thanks for all the Flash" (in English). Chromium Blog. 25 ژوئیه 2017.