احمد بن طیب سرخسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
احمد بن طَیِّب
ابوالعبّاس سرخسی
زادروز ؟
سرخس
درگذشت ۸۹۹م/ ۲۸۶ق
بغداد
محل زندگی خراسان و عراق
تبار ایرانی
پیشه دانشمند، مشاور خلیفه
شناخته‌شده برای نوشتن در رشته‌های گوناگون
نقش‌های برجسته مشاور معتضد، شاگردی نمودن نزد یوسف کندی

احمد بن طیب سرخسی با کنیهٔ ابوالعبّاس (؟ -۸۹۹م)، تاریخ‌نگار، سیاست‌دان، زبان‌شناس و فیلسوف ایرانی[۱] در سدهٔ سوم هجری بود که در رشته‌های تاریخ، سیاست، موسیقی، ادبیات و زبان عربی سرآمد بود، در بغداد، به‌عنوان مشاورِ خلیفه متعضد عباسی گرامی داشته می‌شد.[۲]

ابوالعباس معلم معتضد و ندیم او بود و از مشاوران شخصی خلیفه به شمار می‌رفت. احمد به امر خلیفه عباسی به قتل رسید.

طیب در زمینه شعر و ادبیات ممتاز بود و کتاب‌های بسیاری در مورد منطق، جغرافیا، موسیقی، تاریخ، ادب، علوم، فلسفه، ریاضی، سیاست و نجوم تألیف کرده است.

تالیفات[ویرایش]

  • کتاب القیان
  • ادب الملوک
  • السیاسه
  • الدلاله
  • اللهو و الملاهی
  • الجلساء و المجالسه
  • الشطرنج
  • انولو طیقا
  • الارثماطیقی
  • الجبر و المقابله
  • المدخل الی علم الموسیقی
  • السالک والممالک

منابع[ویرایش]

  1. Frye, ed. by R.N. (1975). The Cambridge history of Iran (Repr. ed.). London: Cambridge U.P. p. 415. ISBN 978-0-521-20093-6. The physicians of the caliphs continued to be Christians and Jews until the time of the caliph al-Muctadid who had a Persian Muslim physician, Ahmad b. al-Tayyib al-Sarakhsl. 
  2. بعلبکی, منیر. «al-Sarakhsi». در دانشنامه المورد. ج. 8. بیروت: دارالعلم للملایین, 1980. 211. 
  • جغرافیای شهرستان سرخس – سیروس محمدنیا قرائی – ناشر انتشارات سخن گستر مشهد – چاپ ۱۳۸۵
  • خراسان بزرگ-دکتراحمد رنجبر-موسسه انتشارات امیرکبیر-چاپ۱۳۶۳