آران‌ای خاموشگر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


siRNA[ویرایش]

ریبونوکلئیک اسیدهای دورشته‌ای به طول 18 الی 21 جفت بازی هستند که با قرار گرفتن در داخل کمپلکس پروتئینی RISC موجب تجزیه mRNA مکمل خود شده و در نتیجه سبب خاموشی پس از ترجمه ژن مربوطه می‌شوند.

تاریخچه[ویرایش]

RNA‌های کوچک تداخل‌کننده RNA interference) small ) اغلب siRNA نامیده می‌شوند. پدیده خاموش شدن ژن‌ها توسط siRNA نخستین بار در سال 1990 توسط گیاه شناسان درگل اطلسی (Petunia) مشاهده گردید. در سال 1998 مکانیسم مولکولی این خاموش شدن توسط دو دانشمند به نام‌های فایر و ملو درC. elegans و در سال 2001 در سلول‌های پستانداران کشف گردید.

مکانیسم مولکولی عملکرد siRNA[ویرایش]

RNA دور رشته‌ای پیش ساز siRNA‌ها (dsRNAs) می‌توانند منشاء درون‌زاد ( اندوژنی) یا برون زاد (اگزوژنی) داشته باشند. پیش سازهای اندوژنی از نواحی غنی از تکرار مثل سانترومرها و یا تلومرها منشا می‌گیرند و پیش سازهای اگزوژنی از ژنوم خارج سلولی مثل ویروس‌هایی که سلول را آلوده می‌کنند، منشا می‌گیرند. در سیتو پلاسم dsRNAs، توسط آنزیمی به نام Dicer (نوعی ریبونوکلئازIII) به siRNA‌های دو رشته‌ای 18 الی 21 جفت نوکلئوتیدی تبدیل می‌شود.siRNA در داخل یک کمپلکس پروتئینی بنام( RISC (RNA-induced silencing complex)SC قرار می‌گیرد. این مجموعه یکی از رشته‌های siRNA به نام آنتی سنس و مکمل رشته mRNA را در کمپلکس حفظ کرده و رشته مشابه mRNA را از کمپلکس خارج می‌کند و پس از آن مجموعه RISC به mRNA مکمل خود متصل شده و آن را برش می‌دهد.

نقش طبیعی siRNA[ویرایش]

وظیفه طبیعی آن‌ها محافظت از ژنوم ازتهاجم مواد ژنتیکی متحرک از قبیل ترانسپوزون‌ها و ویروس‌ها می‌باشد.



پتانسیل درمانی siRNA[ویرایش]

جهت درمان برخی از بیماری‌ها نیازمند خاموش کردن ژن‌های خاصی درسلول‌های هدف برای مثال سلول‌های تومورزا(tumorigenic cells) می باشیم siRNA دارای پتانسیل بالایی جهت استفاده به عنوان داروی درمانی هدفمند می‌باشد.

محدودیت‌های استفاده به عنوان عامل درمانی[ویرایش]

محدودیت‌های استفاده از siRNA به عنوان عامل درمانی شامل تجزیه سریع آن‌ها در پلاسما، تحریک سیستم ایمنی بدن، فیلتراسون کلیوی و عدم ورود کافی و اختصاصی آن به داخل سلول هدف می‌باشد.

روش‌های استفاده شده برای غلبه بر این محدودیت‌ها[ویرایش]

جهت حل این مشکلات ناقل‌های انتقالی متنوعی تولید شده تا بتوانند از تجزیه siRNA محافظت و امکان انتقال اختصاصی آن را ممکن سازند. کلاس‌های مختلف از ناقل‌های سنتزی جهت خاموش کردن ژنها استفاده می‌شوند که از جمله شامل پلیمرها کاتیونی، -دندریمرهای کاتیونی، لیپیدها/لیپوزم‌های کاتیونی و پپتیدهای کاتیونی نفوذکننده درسلول می‌باشند. که جهت مطالعات برون تنی ( in vitro) ومطالعات درون بدنی (In vivo)استفاده می‌شوند.

منابع[ویرایش]

< http://pubs.rsc.org/en/Content/ArticleLanding/2016/TB/C6TB01462C#!divAbstract> <https://link.springer.com/article/10.1208%2Fs12248-010-9210-4>


مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Small interfering RNA». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۳.

پیوند به بیرون[ویرایش]