کوبول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

زبان برنامه‌نویسی کوبول (تلفظ: کوبول) یکی از قدیمی ترین زبان های برنامه نویسی است. نام کوبول که مخفف کلمهٔ COmmon Business-Oriented Language است، حوزهٔ اصلی کار خود را در زمینه تجارت، امور مالی و سیستم های اجرایی برای شرکت ها و دولت ها قرار داد. کوبول استاندارد ۲۰۰۲، از زبان های برنامه نویسی شی گرا و ویژگی های دیگر زبا ن های مدرن حمایت می کند. [۱]

تاریخچه و معیارها[ویرایش]

ویژگی های «کوبول» به وسیلهٔ فردی به نام گریس هاپر در نیمه دوم سال ۱۹۵۹ ایجاد شد. ماجرا در هشتم آوریل ۱۹۵۹ در یک همایش بین تولیدکنندگان کامپیوتر، استفاده کنندگان کامپیوتر و دانشگاهیان در مرکز کامپیوتر دانشگاه پنسیلوانیا اتفاق افتاد. وزارت دفاع آمریکا سپس حامی و اسپانسر فعالیت های بعدی شد. همایشی بوسیله کارلس آ. فیلیپس در پنتاگون در ۲۸ و ۲۹ ام ماه می (دقیقا یک سال بعد از همایش الگول ۵۸ در زوریخ برقرار شد. در آنجا تصمیم گرفته شد ۳ کمیته تشکیل شود: کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت(البته آخری هرگز تشکیل نشد). کمیته کوتاه مدت، که بوسیلهٔ (جوزف وگستین) به عنوان رئیس سازمان ملی استانداردهای ایالات متحده رهبری می شد، توانست در طول آن مدت نخستین نسخه کوبول را به وجود بیاورد. [۲] آن کمیته تشکیل شد تا یک دسترسی کوتاه مدت به یک زبان تجاری متداول را ارائه کند. این کمیته از شش تولید کنندهٔ کامپیوتر و سه آژانس دولتی تشکیل شده بود. شش تولید کننده کامپیوتر عبارتند از موسسه باروگ، IBM، هانی ول، اسپرس راند، آر-سی-ای و سیلوانیا الکتریک، سه آژانس دولتی عبارتند از: نیروی هوایی ایالات متحدهٔ آمریکا، David Taylor Model Basin و اداره ملی استانداردها (که امروزه به نام موسسهٔ ملی استاندارد و تکنولوژی نامیده میشود). کمیتهٔ میان مدت تشکیل شد ولی هرگز عملی نشد. در انتهای زمان کمیته اصلی کوتاه مدت، این کمیته موفق شد ویژگی‌های زبان کوبول را ارتقا دهد. این کمیته اصلی توسط شش نفر تشکیل شده بود. این کمیته اصلی ویژگی های کوبول را تا دسامبر ۱۹۵۹ کامل کرد. این ویژگی ها حوزهٔ وسیعی است که از زبانهای فلوماتیک –که به عنوان مادر زبان کوبول از آن یاد میشود- که توسط فردی به نام]]گریس هاپر [[ابداع شد و نیز زبان های کامترن که توسط فردی به نام باب بمر ابداع شد ونیز زبان فکت الهام گرفته شد. تصمیم بر استفاده از نام «کوبول» در یک همایش در ۱۸ سپتامبر ۱۹۵۹ گرفته شد. اولین کامپایلر برای کوبول در سال ۱۹۶۰ تکمیل شد.

کوبول ۱۹۶۸[ویرایش]

بعد از سال ۱۹۵۹ کوبول دستخوش تغییرات و اصلاحات متعددی شد. در یک تلاش برای غلبه بر مشکلات ناسازگاری بین نسخه های متفاوت کوبول، موسسه استاندارد جهانی ایالات متحده (ANSI) فرم استاندارد زبان را در سال ۱۹۶۸ به وجود آورد.

کوبول ۱۹۷۴[ویرایش]

در سال ۱۹۷۴، موسسه استاندارد جهانی نسخه اصلاح شده کوبول را منتشر کرد که شامل تعدادی از ویژگی هایی بود که در نسخهٔ ۱۹۶۸ وجود نداشت.

کوبول ۱۹۸۵[ویرایش]

در سال ۱۹۸۵، موسسسه استاندارد جهانی نسخه اصلاح شدهٔ دیگری را منتشر کرد که شامل ویژگی هایی بود که درنسخه استاندارد سال ۱۹۷۴ وجود نداشت و ساخت یافته ترین زبان ساخته شد که شامل END-IF، END-PERFORM، END-READ و غیره است.

کوبول ۲۰۰۲ و کوبول شی گرا[ویرایش]

این زبان تا به امروز رو به پیشرفت است. در اوایل دهه ۱۹۹۰ تصمیم گرفته شد تا ویژگی شی گرایی به نسخه کامل بعدی کوبول اضافه شود. تخمین اولیه این بود که این اصلاح تا سال ۱۹۹۷ انجام میشود. بعضی از مجریان کار (از قبیل Micro Focus، Fujitsu، VeryantوIBM) قواعد نحوی شی گرایی را بر اساس نسخه ۱۹۹۷ ونسخه های کامل دیگر به وجود آوردند.

مثل زبان‌های برنامه نویسی C++ و جاوا کامپایلرهای شی گرای کوبول مانند زبان هایی که به سمت استاندارد سازی پیش می روند در دسترس هستند. Fujitsu و Micro Focus] از کامپایلرهای شی گرای کوبول با هدف قالب بندی دات نت حمایت کردند. [۳] کوبول سال ۲۰۰۲ شامل ویژگی های دیگری فراتر از شی گرایی است. این ویژگی ها عبارتند از:

  • حمایت ملی از زبان
  • پردازش محلی
  • استفاده از توابع تعریف شده توسط کاربر
  • اشاره گرها برای اخذ و آزادسازی حافظه
  • حمایت برای اجرا در محیط کار مثل مایکروسافت دات نت و جاوا
  • حمایت بیتی و باینری
  • حمایت باینری “True”
  • حمایت ممیز شناور
  • نتایج ریاضی استاندارد
  • نسل XML و تجزیه کردن

تاریخچهٔ استانداردهای کوبول[ویرایش]

ویژگی هایی که به وسیلهٔ کمیته کامل کوتاه مدت تصویب شده بود به وسیلهٔ هیات اجرایی در سوم ژانویهٔ ۱۹۶۰تصویب شد و به چاپخانهٔ حکومتی ارسال شد که آنجا این ویژگی ها ویرایش و به عنوان «کوبول ۶۰» چاپ شد. موسسه استاندارهای جهانی ایالات متحده َANSI چندین نسخهٔ بازبینی شدهٔ کوبول استاندارد را تولید کرد از جمله:

  • کوبول ۶۸
  • کوبول ۷۴
  • کوبول ۸۵

بعد از اصلاح نسخه سال ۱۹۸۵، تکامل عمده و حق مالکیت بوسیله موسسه بین المللی استاندارد گرفته شد. ویرایش اخیر و گزارش های تکنیکی به وسیلهٔ استانداردهای زیر موسسه بین المللی استاندارد صادر شد (و به وسیلهٔ موسسه استانداردهای ملی آمریکا پذیرفته شد):

  • کوبول ۲۰۰۲
  • گزارش نهایی تکنیکی
  • کلاس های کتابخانه ای شی گرا

از سال ۲۰۰۲ استاندارد ISO برای کدهای عمومی مثل استاندارد ۱۹۸۹در دسترس است.

ویژگی ها[ویرایش]

کوبول همچنین که در مشخصات عمومی تعریف شده از جمله شکل عبارت برای خصوصیات میدانی جرئی. این زبان از متغیر های محلی، بازگشتی، اختصاص دینامیک حافظه و برنامه نویسی ساخت یافته حمایت نمی کند. حمایت از قسمتی یا همهٔ این ویژگی ها به آخرین نسخهٔ کوبول استاندارد اضافه شد. کوبول تعداد زیادی کلمات رزرو دارد(بیش از ۴۰۰ تا) که تحت عنوان کلمات کلیدی خوانده می شوند.

کلمات خود اصلاح کننده[ویرایش]

ویژگی های اصلی کوبول حمایت می کنند از کد خود اصلاح کننده از طریق عبارت نا مشهور «ALTER X TO PROCEED TO Y». X و Y برچسب های عبارتی هستند و هر عبارت «GOTO X» ای که بعد از عبارت ALTER اجرا می شود دارای معنی «GOTO Y» است. بیشتر کامپایلرها هنوز از آن حمایت می کنند، اما این در برنامه های جدید استفاده نمی شود.

ویژگی های نحوی[ویرایش]

کوبول یک به روز کردن درجای نحوی را فراهم میکند از جمله:

ADD YEARS TO AGE

ساختار معادل در بسیاری از زبان های رویه ای باید باشد

age = age + years

این قاعدهٔ نحوی شبیه عملگر جایگزینی مرکب است که بعدها توسط C استفاده شد.

age += years

عبارت شرطی مخفف شده ی:

      IF SALARY> ۹۰۰۰ OR SUPERVISOR-SALARY OR = PREV-SALARY

معادل است با:

      IF SALARY> ۹۰۰۰
          OR SALARY> SUPERVISOR-SALARY
          OR SALARY = PREV-SALARY

کوبول «شرایط مشخص» را فراهم می کند (همچنین نامیده می شود ۸۸ مرحله). این ها به عنوان آیتم های اصلی در بین دیگر آیتم ها مشخص شده اند(متغیرهای محلی). نام شرطی می تواند در یک عبارت IF استفاده و تست شود هرچند متغیرهای محلی معادل با هر متغیری است که در یک عبارت شرطی مشخص VALUE استفاده می شود. عبارت SET می تواند برای یک عبارت شرطی مشخص TRUE استفاده شود(بوسیله مشخص کردن اولین متغیر به عنوان متغیر شرطی). کوبول به وسیله شناسه ها اجازه می دهد تا بتواند تا ۳۰ کاراکتر طول داشته باشد. وقتی کوبول معرفی شد، بیشتر طول های کم(مثلا ۶ کاراکتر برای فرترن) رایج شدند. مفهوم copybook) به وسیلهٔ کوبول معرفی شد. اینها تعدادی کد هستند که می توانند در یک کد برنامه نویسی قرار داده شوند. این کار با عبارت COPY انجام میشود که اجازه می دهد که قسمتی از یک کدبا کدهای دیگر جایگزین شود(با استفاده از عبارت REPLACING... BY…)

انواع داده[ویرایش]

کوبول]]انواع داده[[زیر را ایجاد می کند.

Data type Sample declaration Notes
کاراکتر PIC X(۲۰)
PIC A(۴)۹(۵)X(۷)
الفبا عددی و الفبا
مجموعه کاراکترهای تک بایتی
کاراکترهای ویرایش شده PIC X99BAXX کاراکترهای قالب دار و مندرج
اعداد اعشاری دودویی PIC S999V۹۹
[USAGE] COMPUTATIONAL

or
BINARY
اعداد دودویی ۱۶٬۳۲ یا ۶۴ بیتی (۲ یا ۴ یا ۸ بایت)
علامت دار یا بی علامت. کامپایلرها بیشترین مقدار متغیرها را بر اساس ظاهرعبارت و نه براساس تعداد بیتهای رزرو شده برای ذخیره محدود می کنند.
اعداد اعشاری ممیز ثابت (دهدهی فشرده) PIC S999V۹۹
PACKED-DECIMAL
اعداد رقمی دهدهی ۱ تا ۱۸
علامت دار یا بی علامت.
اعداد اعشاری ممیز ثابت (دهدهی محلی) PIC S999V۹۹
[USAGE DISPLAY]
اعداد رقمی دهدهی ۱ تا ۱۸
علامت دار یا بی علامت
اعداد اعشاری ممیز شناور PIC S9V999ES۹۹ اعداد دودویی ممیز شناور
اعداد ویرایش شده PIC +Z،ZZ۹٫۹۹
PIC $***، **۹٫۹۹CR
کاراکترهای قالب دار و رقمی
گروه ها ۰۱ CUST-NAME.
  ۰۵ CUST-LAST PIC X(۲۰).
  ۰۵ CUST-FIRST PIC X(۲۰).
عناصر جمع شده
جدول(آرایه) OCCURS 12 TIMES آرایه ها با طول ثابت، مرتب سازی بر اساس ردیف
حداثر ابعاد ۷
جدول با طول متغیر OCCURS 0 to 12 TIMES
DEPENDING ON CUST-COUNT
آرایه ها با طول متغیر، مرتب سازی بر اساس ردیف
حداثر ابعاد ۷
Renames (variant or union data) ۶۶ RAW-RECORD
  RENAMES CUST-RECORD
داده های کاراکتری که متغیرهای دیگر را می پوشاند
اسم شرطی ۸۸ IS-RETIRED-AGE
  VALUES 65 THRU ۱۵۰
مقدارهای بولین
وابسته به متغیرهای دیگر
آرایه شاخص [USAGE] INDEX آرایهٔ زیر نویس

بیشتر فروشنده ها انواع دیگری را به وجود می آورند مثل:

Data type Sample declaration Notes
اعداد اعشاری
دقت یگانه
PIC S9V999ES۹۹
[USAGE] COMPUTATIONAL-۱
اعداد اعشاری دودویی
اعداد اعشاری
دقت مضاعف
PIC S9V999ES۹۹
[USAGE] COMPUTATIONAL-۲
اعداد اعشاری دودویی
اعداد اعشاری ممیز ثابت PIC S9V۹۹۹
[USAGE] COMPUTATIONAL-۳
شبیه اعداد دهدهی فشرده
اعداد دودویی ممیز ثابت PIC S999V۹۹
[USAGE] COMPUTATIONAL-۴
مانند اعداد محاسباتی یا دودویی
اعداد دودویی ممیز ثابت PIC S999V۹۹
[USAGE] COMPUTATIONAL-۵
اعداد دودویی ۱۶٬۳۲ یا ۶۴ بیتی (۲ یا ۴ یا ۸ بایت)
علامت دار یا بی علامت. کامپایلرها بیشترین مقدار متغیرها را بر اساس تعداد بیتهای رزرو شده برای ذخیره و نه براساس ظاهرعبارت محدود می کنند.
اعداد ممیز ثابت
بر اساس ترتیب بایتی محلی
PIC S999V۹۹
[USAGE] COMPUTATIONAL-۴
اعداد دودویی ۱۶، ۳۲،۶۴ بیتی (۲،۴٬۸ بایتی)
علامت دار یا بی علامت
اعداد ممیز ثابت
با ترتیب بایتیbig-endian
PIC S999V۹۹
[USAGE] COMPUTATIONAL-۵
اعداد دودویی ۱۶، ۳۲،۶۴ بیتی (۲،۴٬۸ بایتی)
علامت دار یا بی علامت
کاراکترهای پهن PIC G(۲۰) الفبا عددی
کاراکترهای دو بایتی
کاراکترهای پهن پیرایش شده PIC G99BGGG کاراکترهای پهن قالب دار یا مندرج
اعداد اعشاری ویرایش شده PIC +۹٫۹(۶)E+۹۹ کاراکترهای قالب دار و اعداد رقمی دهدهی
اشاره گر به داده [USAGE] POINTER داده های آدرس حافظه
اشاره گر به کد [USAGE] PROCEDURE-POINTER آدرس کد حافظه
فیلد بیتی PIC ۱(n) [USAGE] COMPUTATIONAL-۵ n میتواند بیت ۱ تا ۶۴ باشد و به عنوان عدد nبیتی تعریف می شود
علامت دار یا بی علامت
شاخص [USAGE] INDEX Binary value corresponding to an occurrence of a table element
May be linked to a specific table using INDEXED BY

Hello، world[ویرایش]

یک مثال برای برنامهٔ Hello، world در کوبول:

      IDENTIFICATION DIVISION.
      PROGRAM-ID. HELLO-WORLD.
      PROCEDURE DIVISION.
          DISPLAY 'Hello، world'.
          STOP RUN.

منابع[ویرایش]

  1. Oliveira, Rui (2006). The Power of Cobol. City: BookSurge Publishing. ISBN 0620346523. 
  2. Garfunkel, Jerome (1987). The Cobol 85 Example Book. New York: Wiley. ISBN 0471804614. 
  3. NetCOBOL for.NET supports COBOL migration and software development in the.NET environment

منابع[ویرایش]

  • Ebbinkhuijsen، Wim B.C. ، COBOL Alphen aan den Rijn/Diegem: Samson Bedrijfsinformatie bv، ۱۹۹۰. ISBN ۹۰-۱۴-۰۴۵۶۰-۳. (Dutch)

الگو:Major programming languages