ویکی
ویکی به انواعی از وبگاهها که به تمام بازدیدکنندگانش، بعضی اوقات حتی بدون نیاز به ثبت نام در وبگاه، اجازهٔ ویرایش، افزودن، یا حذف مطالب را میدهد، گفته میشود. همچنین به برنامههای کامپیوتری که برپایی چنین وبگاههایی را ممکن میسازند ویکی گفته میشود.
اصطلاحهای ویکی و ویکیویکی برای شناسایی نوع ویژهیی از فرامتنها (پروندههای HTML) و یا نرمافزارهای مشارکتگرای تولیدکنندهٔ آنها به کار برده میشود.
اولین ویکی ایجاد شده در اینترنت، در سال ۱۹۹۵ توسط وارد کانینگهام و با نام ویکیویکیوب ایجاد شد. کلمهٔ ویکیویکی که در نام این سایت به کار رفتهبود الهام گرفته از نام یکی از خطوط اتوبوسرانی در هاوایی بود. (عبارت WikiWiki در زبان مردمان هاوایی به معنی «بدو بدو» است.)
محتویات |
[ویرایش] ویژگیهای اصلی
«ویکی ویکی» که بازتکرار کلمهٔ «ویکی» است، در زبان محلی اهالی هاوایی معنی «سریع» میدهد [شاید هم تر و فرز]. پیشنهاد شده است تا «ویکی» را سرنام کلمات جملهای بگذاریم به معنی «آنچه میدانم این است» (What I Know Is).
یک ویکی مجموعهٔ صفحات وبی است که به هر کسی این اجازه را میدهد تا در تهیهٔ محتوایش مشارکت کند، یا دستکم هر کسی که به نرمافزار سرویسدهنده ویکی دسترسی دارد. ویکیها با واسط کاربری نسبتاً سادهای امکان تولید فرامتن و استفاده از زبانهای نشانهگذاری را فراهم میآورند و اغلب برای ایجاد پایگاههای وب گروهی و ارتقای پایگاههای اجتماعی و تحقق مدیریت دانش به کار برده میشوند. برای مثال، دانشنامهٔ ویکیپدیا بهترین نمونهٔ شناختهشده از ویکیها است.
وارد کانینگهام تولیدکنندهٔ اولین نرمافزار ویکی به نام «ویکیویکیوب» (WikiWikiWeb) دربارهٔ ویکیها میگوید: «سادهترین پایگاه دادهٔ رویخط که عملاً کار میکند.»[۱]
[ویرایش] مزایای ویکیها
ویکیها به کاربران این اجازه را میدهند که بدون دانش برنامهنویسی برای وب اقدام به ایجاد صفحات اینترنتی درباره موضوعات مختلف بکنند. برای این منظور ویکیها از قراردادهای سادهتری برای اصلاح ظاهر متونی که در ویکی گذاشته میشوند استفاده میکنند، که این قواعد در هر ویکی متفاوت با دیگری است.
یکی دیگر از مزایای ویکیها آن است که هر تغییر در صفحات ثبت میشود، و صفحات قابل بازگرداندن به وضعیت قبل از تغییر هستند. همچنین بسیاری از ویکیها (نظیر ویکیپدیا) این امکان را برای کاربران فراهم میکنند که محتوای یک صفحه را قبل و بعد از اعمال چندین مرحله تغییر مقایسه کنند.
ویژگی جالبی که به صورتهای مختلف در ویکیها دیده میشود، قابلیت پیوند خودکار به نوشته تایپ شدهاست، چه آن نوشته موجود باشد چه نه. در ویکیپدیا، متنهای به صورت [[ویکیپدیا]] پیوند خودکار میشوند و اگر صفحه مربوط به متن موجود نباشد، پیوند با رنگ قرمز نمایش داده میشود.
[ویرایش] ویکیمدیا و زبان فارسی
در چهارچوب پروژههای چندزبانه شرکت ویکیمدیا در زبان فارسی هم از روش ویکی استفاده شده. برخی از پروژههای ویکی فارسی از این قرارند:
[ویرایش] دیگر دانشنامههای فارسی بر پایه ویکی
| نام و پیوند | درونمایه | آغاز کار | وضعیت | |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | دانشنامهٔ عتف: آکادمی فانتزی | علمی-تخیلی | ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۵ | فعال |
| ۲ | دانشنامهٔ حقوقی فارسی | دانش حقوق | نوامبر ۲۰۰۶ | فعال |
| ۳ | ویکیپاکوب | کوه و کوهنوردی | ژوئن ۲۰۰۸ | فعال |
| ۴ | دانشنامهٔ والیمار | دربارهٔ دنیای ساختگی تالکین | تیرماه ۱۳۸۸ | لغو شده |
| ۵ | ویکیسبز | جنبش سبز ایران | ۱۷ مرداد ۱۳۸۸ | لغو شده |
| ۶ | مووبلویکی | رایانه | ؟ | لغوشده |
| ۷ | دانشنامهٔ تاریخی | تاریخ | ؟ | لغوشده |
| ۸ | دانشنامه اینترنتی قرآن | قرآن | ؟ | لغوشده |
| ۹ | ویکیرسانک | علوم رسانه | ؟ | لغوشده |
| ۱۰ | زبان برنامه نویسی پایتون | زبان برنامه نویسی پایتون | ؟ | فعال |
| ۱۱ | ویکی پیمانکار | اولین ویکی در زمینه پیمانکاری | ۱۵ تیر ماه ۱۳۸۹ | فعال |
| ۱۲ | آنارکوپدیای فارسی | موضوعات مرتبط با اقتدارگریزی (آنارشیسم) | ؟ | فعال |
| ۱۳ | ویکیفقه | در مورد فقه و اصول
محمدجعفرایرانی تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی رشته فقه وحقوق اسلامی درسال 77 ازدانشگاه تهران به پایان رسانید.ابرانی پایان نامه کارشناسی ارشدرا خوراباموضوع"حکومتهای تئوکراسی مبتنی برولایت فقیه بانمره عالی دفاع ودرحال حاضرمشغول به تحصیل درمقطع دکترای حقوق جرمشناسی درآکادمی ملی علوم ارمنستان می باشد.این استادحقوق دانشگاه جامع علمی کاربردی ایران دهها مقاله علمی درداخل وخارج ازایرانی منتشر نموده است.محمدجعفرایرانی صاحب نظریه"تئوری تئولند"درحوزه حقوق بین الملل وجغرافیای سیاسی می باشد. |
فعال | |
| ۱۴ | ویکی علوم اسلامی | دانستنیهای اسلام | ۲۲ آذر ۱۳۸۹ | فعال |
| ۱۵ | دانشنامه محلات تهران | شهر تهران | ۲۰۱۱ | فعال |
| ۱۶ | پروژهٔ اَرتَه | متون قدیمی فارسی | فوریه ۲۰۰۸ | فعال |
| ۱۷ | دایرةالمعارف مالی و سرمایهگذاری | اصطلاحات مالی و سرمايهگذاری | ۱۶ ژوئن ۲۰۰۸ | غیرفعال |
| ۱۸ | دانشنامه جغرافیای تاریخی جهان اسلام | جغرافیای تاریخی | ۱۳۹۰ | نامعلوم |
| ۱۹ | بایگانی مطبوعات ایران | کتاب جمعه و دیگر مطبوعات | مه ۲۰۱۰ | فعال |
[ویرایش] منابع
تعریف ویکی در ویکیپدیای انگلیسی
[ویرایش] پیوند به بیرون
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ویکی موجود است. |
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون رایانه است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
