مهرداد ششم پنتوس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مهرداد ششم)
پرش به: ناوبری، جستجو
یک سکه نقره که منقش به تصویر مهرداد ششم پادشاه پُنتوس است.

مهرداد ششم یا در یونانی میترادات ششم (Μιθριδάτης)[۱] ملقب به اوپاتور و معروف به مهرداد بزرگ مقتدرترین شاه پُنتوس در شمال سرزمین آناتولی بود.

نقشهٔ پونتوس. برای بهتر دیدن تصویر بر روی آن کلیک کنید.

وی که از حدود سال ۱۲۰ تا ۶۳ پیش از میلاد[۲] سلطنت نمود، بزرگترین دشمن امپراتوری روم در طول یک قرن پیش از میلاد محسوب می‌شد. مهرداد بزرگ به تدریج بر کاپادوکیه، پافلاگونیا، بیثونیا و تقریباً تمامی کرانه‌های دریای سیاه تسلط یافت . مخالفت وی با شاهان بیثونیا و پیشروی نیروهای روم به مدیترانه شرقی، دولت روم را در مقابل وی قرار داد و موجب شد تا سه بار با رومیان بجنگد و این جنگها در تاریخ به نام «جنگهای مهردادی» معروف است .


مهرداد در نخستین جنگ که از ۸۹ تا ۸۴ پیش از میلاد طول کشید همهٔ نواحی سرزمین آسیای کوچک را فتح نموده و ساکنان رومی این نواحی را به قتل رساند و حتی یونان را به چنگ آورد تا اینکه سردار وی در یونان از دست سولا سردار رومی شکست خورد و مهرداد ناچار به صلح شد و غرامت زیادی پرداخت. در دومین جنگ (۸۳ تا ۸۱ پیش از میلاد) پس از یک رشته کشمکش‌های جزئی، مهرداد با شکست سپاهیان رومی پونتوس را مورد حمله قرار داد اما رومیان به پیروزی دست یافته و او را تا ارمنستان عقب راندند. در سومین جنگ (۷۴ تا ۶۴ پیش از میلاد) مهرداد بیثونیا را متصرف شد و پونتوس را از نو فتح کرد (۶۸ تا ۶۷ پیش از میلاد) اما از پومپه سردار رومی در سال ۶۶ پیش از میلاد شکست خورد و به کریمه گریخت. در اینجا بود که او طرح نقشه بزرگ و بلندپروازانه‌ای مبنی بر حمله به روم را، در سر می‌پروراند اما فرزندش با خیانت به او، وی را از سلطنت خلع کرده و مهرداد ناخرسند از این عمل، سرانجام خودکشی نمود.[۳][۴]

سالشمار[ویرایش]

  • سال ۱۲۰ پیش از میلاد، اوج گرفتن قدرت پادشاهی پنتوس به وسیله مهرداد ششم پنتوس بود.[۵]
  • از سال ۱۲۰ تا ۹۰ پیش از میلاد دوران اتحاد مهرداد ششم پنتوس با روم بود.[۶]
  • ۱۰۰ تا ۹۱ پیش از میلاد: حمله مهرداد ششم پنتوس به خاک جمهوری روم در آسیای صغیر.[۷]
  • ۹۰ تا ۸۸ پیش از میلاد: فتح کاپادوکیه در آسیای صغیر به وسیله مهرداد ششم پنتوس.[۸]
  • از سال ۸۷ تا ۸۶ پیش از میلاد جنگ‌های مهردادی شروع می‌شود و مهرداد ششم پنتوس به وسیله رومیان از یونان و دیگر نقاط اروپا عقب رانده می‌شود.[۹]
  • از سال ۷۵ تا ۷۲ پیش از میلاد: شکست مهرداد ششم پنتوس از رومیان و گریختن و پیوستن به هم پیمانش تیگران دوم پادشاه ارمنستان.[۱۰]
  • ۶۳ پیش از میلاد: مرگ مهرداد ششم پنتوس.[۱۱]

منابع[ویرایش]

  1. این نام یونانی شده یک نام ایرانی بوده و برگرفته از ایزد ایرانی میترا و همچنین کلمه هندواروپایی «دا» به معنی دادن یا بخشیدن است و معنی این نام «بخشیده شده توسط میترا» است و همچنین میتریدات نیز فرم دیگر آنست. منبع: میترادات در دانشنامه بریتانیکا کلاسیک ۱۹۱۱
  2. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  3. مهرداد ششم در وبگاه بی بی سی (تاریخ جهان)
  4. مدخل مهرداد ششم در لغتنامه دهخدا
  5. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  6. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  7. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  8. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  9. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  10. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  11. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org