غلط ننویسیم (فرهنگ دشواریهای زبان فارسی)
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از غلط ننویسیم)
| غلط ننویسیم | |
|---|---|
| نویسنده | ابوالحسن نجفی |
| ناشر | مرکز نشر دانشگاهی |
| محل نشر | تهران |
| چاپ | چهاردهم، نخستین چاپ: ۱۳۶۶، آخرین چاپ: ۱۳۸۷ |
| شمارگان | ۸۰۰۰ |
| کتابشناسی ابوالحسن نجفی | |
|
از چاپ سوم به بعد با تجدید نظر کلی |
|
غلط ننویسم، با نام فرعی فرهنگ دشواریهای زبان فارسی، نام کتابی از ابوالحسن نجفی است.
غلط ننویسیم (فرهنگ دشواریهای زبان فارسی) کتابی است از ابوالحسن نجفی زبان شناس، نویسنده، مترجم و پژوهشگر برجستهٔ معاصر که دربارهٔ غلطهای رایج در زبان فارسی نوشته شده است.
در مقدمهٔ کتاب، ابوالحسن نجفی در بارهٔ غلطهای املایی میگوید:
سخن گفتن به فارسی برای کسانی که اين زبان را از کودکی آموختهاند ظاهرا کار آسانی است، ما به همان سادگی که نفس میکشيم با ديگران نيز سخن میگوئيم. اما نوشتن به فارسی به اين آسانی نيست. هنگامی که قلم به دست میگيريم تا چيزی بنويسيم، حتی اگر يک نامه کوتاه باشد، غالبا درنگ میکنيم و با خود میگوييم: آيا «آذوقه» درست است يا «آزوقه»؟ «چمدان» يا «جامهدان»؟ «حوله» يا «هوله»؟ «بوالهوس» يا «بلهوس»؟ «خواروبار» يا «خواربار»؟ «طوفان» يا «توفان»؟ «خشنود» يا «خوشنود»؟ «لشکر» يا «لشگر»؟ «انزجار» يا «انضجار»؟ «بنيانگذار» يا «بنيانگزار»؟ نواری که روی زخم میبندند آيا «تنظيف» است يا «تنزيب»؟ هوا «صاف» است يا «صافی»؟ «نواقص» بايد گفت يا «نقايص»؟ رئيسم دچار «غيظ» شده است يا «غيض»؟ به من «مظنون» شده است يا «ظنين»؟ و من دچار «محذور» شدهام يا «محظور»؟ آيا حسابم را با طلبکارم «تصفيه» کردهام يا «تسويه»؟ آيا او میخواهد برای دخترش «جهاز» بگيرد يا «جهيز» يا «جهيزيه» يا «جهازيه»؟ آيا درآمد من دچار «نکس» شده است يا «نکث»؟ و آيا اصلا اين دو کلمه به معنای «کاهش» است؟
و سپس اشاره میکند که در این کتاب غیر از غلطهای املایی به غلطهای انشایی، و استعمال نادرست واژهها، از جمله واژههای مأخوذ از بانهای خارجی، و نیز اشتباهات صرفی و نحوی و بهخصوص آنچه به نام گرتهبرداری معروفی است، یعنی ترجمهٔ لفظ به لفظِ اصطلاحات و ترکیبات خارجی نیز پرداخته است:
ترديد ما هميشه از بابت املا يا معنای کلمات نيست. وانگهی برای رفع اين مشکل کافی است که به يک لغتنامه معتبر مراجعه کنيم و جواب خود را در آن بيابيم. هنگام نوشتن، سوالهای بسيار ديگری نيز برای ما مطرح میشود که جواب به آنها را در لغتنامههای موجود به دشواری میتوان يافت يا اصلا نمیتوان يافت. مثلا آيا من «استعفا دادهام» يا «استعفا کردهام»؟ آيا «بعض شبها» يا «بعضی از شبها» دچار بيخوابی میشوم؟ آيا «پيشنهادی را که رسيده بود پذيرفتم» يا «پيشنهادی که رسيده بود را پذيرفتم»؟ آيا خانه ما «در جنب مسجد» است يا «جنب مسجد»؟ برگها از درخت «فرو افتاد» يا «فرو افتادهاند»؟ آيا «آنچه گفتی» شنيدم يا «آنچه که گفتی» يا «آنچه را گفتی» يا «آنچه را که گفتی»؟ آيا بايد بگويم: «با او نه دوستی و نه آشنايی دارم» يا «با او نه دوستی و نه آشنايی ندارم» يا «با او نه دوستی دارم و نه آشنايی»؟ و سوالهايی بسيار ديگر.
منابع[ویرایش]
- نجفی، ابوالحسن. غلط ننویسیم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۸۷. ISBN 978-946-01-0559-7.
پیوند به بیرون[ویرایش]
 |
این یک نوشتار خُرد کتاب است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
