عبدالعلی مزاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
عبدالعلی مزاری
عبدالعلی مزاری
رهبر و بنیانگذارحزب وحدت اسلامی افغانستان
مشغول به کار
از ۱۹۸۹ – مارس ۱۹۹۵
اطلاعات شخصی
تولد ۵ جوزا ۱۳۲۶ خورشیدی
چارکنت، بلخ، افغانستان
مرگ ۲۲ حوت ۱۳۷۳ خورشیدی
غزنین، افغانستان
ملیت Flag of Afghanistan.svg افغانستان
حزب سیاسی حزب وحدت اسلامی افغانستان
همسر زینب مزاری
پیشه سیاستمدار
دین اسلام شیعه
وب‌گاه www.babamazari.info
کنیه(ها) بابه مزاری

عبدالعلی مزاری (زاده ۱۳۲۶ - درگذشته ۲۲ اسفند ۱۳۷۴) رهبر اسبق حزب وحدت اسلامی افغانستان.[۱]

تولد و تحصیلات[ویرایش]

استاد عبدالعلی مزاری، فرزند حاجی خداداد، در پنجم جوزای سال ۱۳۲۶ هجری شمسی، در قریه نانوایی چهار کنت از توابع ولایت بلخ؛ در یک خانواده زراعت پیشه به دنیا آمد.

پدرش حاجی خداداد زراعت پيشه و مالدار بود. خانواده حاجی خداداد اصلا از سرخجوی ورس ولایت بامیان به ترکستان مهاجرت کرده بودند ـ دورانی که عبدالعلی مزاری به دنيا آمد، خانواده ی او چون بسياری های ديگر در زمستان به قشلاق و در تابستان به ييلاق می رفتند. عبدالعلی نيز چون ديگر اطفال در دامداری و زراعت به خانواده کمک می کرد. در کنار اين دروس ابتدايی را زمستان ها در مدرسه ی نانوايی فرا گرفت. سپس به صورت تمام وقت تعليمات دينی را در مدرسه چهارکنت و مزار شريف ادامه داد.


در همان مدرسه بود که با اسماعیل بلخی از اهل تشیع شمال افغانستان دیدار کرد و از آن به بعد نشست‌ها و ملاقات‌های زیادی تا آخرین سال‌های زندگی آقای بلخی، میان این دو تکرار شد و مزاری از بلخی چیزهای زیادی آموخت.

دوران سربازی را از سال ۱۳۴۸ الی ۱۳۵۰ در پکتیا سپری کرد.

بعد از دوران سربازی، مجدداً به تحصیل پرداخت و در بهار ۱۳۵۱، به شهر نجف در عراق رهسپار شد و پس از زیارت اماکن مقدس آن شهر، به ایران رفت و با اقامت در شهر قم، تا سال ۱۳۵۵ دروس سطح حوزه را به پایان رساند.

در مدت اقامت به علت در اختیار داشتن کتاب حکومت اسلامی ایت الله خمینی مدتی در زندان ساواک در تهران زندانی بود که همبند محمد علی رجایی رییس جمهور اسبق ایران و محسن رفیق دوست از فرماندهان سابق سپاه پاسداران ایران بود و عکس وی در موزه عبرت که در محل سابق زندان ساواک ایجاد شده نصب شده است .

یارانش او را به نام بابه مزاری یاد می کنند .[۲]

مبارزات سیاسی-نظامی[ویرایش]

با کودتای ۷ اردیبهشت ۱۳۵۷، مزاری بار دیگر از افغانستان به نجف رفت، بعد به سوریه رفت و از آنجا به پاکستان رفت و باز به افغانستان بازگشت.

او در اوایل سال ۱۳۵۸ به کشورش رفت و در حرکت‌های مقاومت ملی علیه ارتش شوروی در افغانستان شرکت کرد.[۳]

عبدالعلی مزاری تا زمان فروپاشی دولت تحت حمایت شوری سابق در افغانستان، (سال ۱۳۷۱ خورشیدی) به عنوان یکی از رهبران مقاومت علیه حضور بیگانگان و دولت کمونیستی افغانستان، به نبرد ادامه داد.[۴]

وی در بامیان، تشکیلات حزب وحدت اسلامی را به وجود آورد که در برگیرنده مجاهدین هزاره تبار و شیعه مذهب افغانستان بود.

با ورود مجاهدین به کابل، عبدالعلی مزاری نیز از بامیان به مزار شریف و از آنجا به کابل رفت و در پایتخت کشور مستقر شد.

استقرار مزاری در کابل، سر آغاز دوره ایست که در تاریخ جامعه هزاره و افغانستان تعبیر به «مقاومت غرب کابل» می‌شود.

دستگیری و قتل[ویرایش]

آرامگاه عبدالعلی مزاری، مزار شریف

در اواخر سال ۱۳۷۳ جنبش نوظهور طالبان تا نزدیکی‌های کابل پیشروی کردند. ظهور طالبان تمام معادلات قدرت در افغانستان و مخصوصا در کابل و اطراف آن را دگرگون نمود. مزاری در آغاز با فرستادن بخشی از زبده‌ترین نیروهای خویش به ولایت غزنی به مقاومت در برابر پیشروی طالبان پرداخت. نیروهای اعزامی حزب وحدت در آغاز موفق شدند مواضع طالبان را در اطراف شهر غزنی متصرف شوند. اما به دنبال عدم همکاری نیروهای محلی آنان نتوانستند جبهه‌ای موثر بر ضد طالبان در غرنی فعال سازند.[۵]

با شکست طرح فعال ساختن جبهه در ولایت غزنی، مزاری مذاکرات با طالبان را که از چندی پیش آغاز شده بود جدی تر دنبال نمود.[۶] در عین زمان در تلاش بود تا به توافقاتی با دولت ربانی نیز دست یابد. با کنار رفتن حزب اسلامی و مستقر شدن طالبان در چهار آسیاب غرب کابل در محاصره کامل قرار گرفت. مزاری تلاش بسیار نمود تا با یکی از دو طرف به توافق برسد. تلاش‌ها در راستای توافق با دولت و پیشنهاد دفاع مشترک بی نتیجه بود. در آخرین روزهای مقاومت غرب کابل، نیروهای دولتی حملات بسیار شدیدی را از مناطق مختلف بالای غرب کابل از زمین و هوا آغاز کردند. در این جنگ‌ها بر خلاف گذشته از یکسو حزب وحدت در محاصره و تمام راه‌های اکمالاتش را از دست داده بود و از سوی دیگر در برابر حملات دولت تنها دفاع می‌کرد. حزب اسلامی کاملاً از خطوط اول عقب نشینی کرده بود و نیروهای جنبش نیز کارآیی سابق خود را نداشتند.[۷]

سرانجام با وجود تلاش‌های مداوم سیاسی و مقاومت نظامی، حزب وحدت اسلامی در غرب کابل شکست خورد و استاد «مزاری» در ۲۲ حوت ۱۳۷۳ در حالیکه برای مذاکره با سران طالبان راهی چهار آسیاب بود به دست طالبان به شهادت رسید. طالبان تلاش نمود تا از پذیرش مسولیت قتل مزاری شانه خالی نموده آنرا را بیشتر یک سانحه هوایی وانمود سازد.[۸] [۹]

عاقبت استاد مزاری در ۲۲ حوت ۱۳۷۳ به شهادت رسید و مقاومت غرب کابل شکست خورد.

جسد استاد عبدالعلی مزاری از غزنه تا بامیان و از آنجا تا به بلخ، به طول صدها کیلو متر بر دوش هوادارانش تشییع شد و در شهر مزار شریف به خاک سپرده شد.

هوادرانش، مقبره بزرگی در نزدیکی زیارتگاه روضه سخی در شهر مزار شریف برای او بر پا کردند. با اشغال مزار شریف بدست طالبان مقبره او را هم انفجار دادند که بعداً دوباره اعمار گردید. [۱۰]

پیوند به بیرون برای مطالعه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. بی بی سی برنامه آسیای میانه مورخ ۲۲/۱۲/۱۳۷۳
  2. بابه مزاری زنده بادهزاره- http://babamazari.info/archives/16
  3. ویژه نامه شاهد یاران-چاپ تهران-شماره 59 بخش ستاره درخشان
  4. ویژه نامه ی شاهد یارانhttp://www.shahedmag.com/official/shahed/toc.asp?magID=5237&No=5-چاپ تهران-شماره 59 بخش ستاره ی درخشان
  5. بخش اخبار شامگاهی رادیو بی بی سی 1373/9/12
  6. ۲- رمز عبور ۴، ویژه نامه ضمیمه روزنامه ی “ایران”:
  7. Jawedan | جاودان - شهيد عبدالعلي مزاري
  8. ویژه نامه شاهد یاران-شماره 59-صفحات 20الا 27
  9. حزب وحدت اسلامی افغانستان
  10. http://babamazari.info/archives/16 بابه مزاری | زندگی نامه ، تصاویر و سخنرانی ها