عبدالعلی مزاری

عبدالعلی مزاری

عبدالعلی مزاری
شناسنامه
معروف به	بابه مزاری
زادروز	۵ جوزا ۱۳۲۶ خورشیدی
زادگاه	چارکنت, بلخ، افغانستان
تاریخ مرگ	۲۲ حوت 1373 خورشیدی
محل مرگ	غزنین، افغانستان
فرزندان	زینب مزاری
دین	اسلام شیعه
اطلاعات سیاسی
حزب سیاسی	حزب وحدت اسلامی افغانستان
سمت	رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان از ۱۹۸۹ تا مارس ۱۹۹۵
وب‌گاه رسمی	www.babamazari.com

عبدالعلی مزاری (زاده: ۱۳۲۶ - درگذشته: ۲۲ اسفند ۱۳۷۴) رهبر اسبق حزب وحدت اسلامی افغانستان.

تولد و تحصیلات

عبدالعلی مزاری، فرزند حاجی خداداد، در پنجم جوزای سال ۱۳۲۶ هجری شمسی، در قریه نانوایی چهار کنت از توابع ولایت بلخ؛ در یک خانواده زراعت پیشه به دنیا آمد.

تحصیلات اولیه و ابتدایی اش را در مدرسه قریهٔ نانوایی تکمیل کرد.

در همان مدرسه بود که با اسماعیل بلخی از اهل تشیع شمال افغانستان دیدار کرد و از آن به بعد نشست‌ها و ملاقات‌های زیادی تا آخرین سال‌های زندگی آقای بلخی، میان این دو تکرار شد و مزاری از بلخی چیزهای زیادی آموخت.

دوران سربازی را از سال ۱۳۴۸ الی ۱۳۵۰ در پکتیا سپری کرد.

بعد از دوران سربازی، مجدداً به تحصیل پرداخت و در بهار ۱۳۵۱، به شهر نجف در عراق رهسپار شد و پس از زیارت اماکن مقدس آن شهر، به ایران رفت و با اقامت در شهر قم، تا سال ۱۳۵۵ دروس سطح حوزه را به پایان رساند.

در مدت اقامت به علت در اختیار داشتن کتاب حکومت اسلامی ایت الله خمینی مدتی در زندان ساواک در تهران زندانی بود که همبند محمد علی رجایی رییس جمهور اسبق ایران و محسن رفیق دوست از فرماند‏هان سابق سپاه پاسداران ایران بود و عکس وی در موزه عبرت که در محل سابق زندان ساواک ایجاد شده نصب شده است .

یارانش او را به نام بابه مزاری یاد می کنند .

مبارزات سیاسی-نظامی

با کودتای ۷ اردیبهشت ۱۳۵۷، مزاری بار دیگر از افغانستان به نجف رفت، بعد به سوریه رفت و از آنجا به پاکستان رفت و باز به افغانستان بازگشت.

او در اوایل سال ۱۳۵۸ به کشورش رفت و در حرکت‌های مقاومت ملی علیه ارتش شوروی در افغانستان شرکت کرد.

شهید عبدالعلی مزاری تا زمان فروپاشی دولت تحت حمایت شوری سابق در افغانستان، (سال ۱۳۷۱ خورشیدی) به عنوان یکی از رهبران مقاومت علیه حضور بیگانگان و دولت کمونیستی افغانستان، به نبرد ادامه داد.

وی در بامیان، تشکیلات حزب وحدت اسلامی را به وجود آورد که در برگیرنده مجاهدین هزاره تبار و شیعه مذهب افغانستان بود.

با ورود مجاهدین به کابل، عبدالعلی مزاری نیز از بامیان به مزار شریف و از آنجا به کابل رفت و در پایتخت کشور مستقر شد.

استقرار مزاری در کابل، سر آغاز دوره ایست که در تاریخ جامعه هزاره و افغانستان تعبیر به «مقاومت غرب کابل» می‌شود.

دستگیری و قتل

آرامگاه عبدالعلی مزاری، مزار شریف

در اواخر سال ۱۳۷۳ جنبش نوظهور طالبان تا نزدیکی‌های کابل پیشروی کردند. ظهور طالبان تمام معادلات قدرت در افغانستان و مخصوصا در کابل و اطراف آن را دگرگون نمود. مزاری در آغاز با فرستادن بخشی از زبده‌ترین نیروهای خویش به ولایت غزنی به مقاومت در برابر پیشروی طالبان پرداخت. نیروهای اعزامی حزب وحدت در آغاز موفق شدند مواضع طالبان را در اطراف شهر غزنی متصرف شوند. اما به دنبال عدم همکاری نیروهای محلی آنان نتوانستند جبهه‌ای موثر بر ضد طالبان در غرنی فعال سازند.

با شکست طرح فعال ساختن جبهه در ولایت غزنی، مزاری مذاکرات با طالبان را که از چندی پیش آغاز شده بود جدی تر دنبال نمود. در عین زمان در تلاش بود تا به توافقاتی با دولت ربانی نیز دست یابد. با کنار رفتن حزب اسلامی و مستقر شدن طالبان در چهار آسیاب غرب کابل در محاصره کامل قرار گرفت. «استاد مزاری» تلاش بسیار نمود تا با یکی از دو طرف به توافق برسد. تلاش‌ها در راستای توافق با دولت و پیشنهاد دفاع مشترک بی نتیجه بود. در آخرین روزهای مقاومت غرب کابل، نیروهای دولتی حملات بسیار شدیدی را از مناطق مختلف بالای غرب کابل از زمین و هوا آغاز کردند. در این جنگ‌ها بر خلاف گذشته از یکسو حزب وحدت در محاصره و تمام راه‌های اکمالاتش را از دست داده بود و از سوی دیگر در برابر حملات دولت تنها دفاع می‌کرد. حزب اسلامی کاملا از خطوط اول عقب نشینی کرده بود و نیروهای جنبش نیز کارآیی سابق خود را نداشتند.

سرانجام با وجود تلاش‌های مداوم سیاسی و مقاومت نظامی، حزب وحدت اسلامی در غرب کابل شکست خورد و «مزاری» در ۲۲ حوت ۱۳۷۳ در حالیکه برای مذاکره با سران طالبان راهی چهار آسیاب بود به دست طالبان کشته شد. طالبان تلاش نمود تا از پذیرش مسولیت قتل مزاری شانه خالی نموده آنرا را بیشتر یک سانحه هوایی وانمود سازد.

عاقبت مزاری در ۲۲ حوت ۱۳۷۳ به قتل رسید و مقاومت غرب کابل شکست خورد.

جسد عبدالعلی مزاری از غزنه تا بامیان و از آنجا تا به بلخ، به طول صدها کیلو متر بر دوش هوادارانش تشییع شد و در شهر مزار شریف به خاک سپرده شد.

هوادرانش، مقبره بزرگی در نزدیکی زیارتگاه روضه سخی در شهر مزار شریف برای او بر پا کردند. با اشغال مزار شریف بدست طالبان مقبره او را هم انفجار دادند که بعداً دوباره اعمار گردید.

پیوند به بیرون برای مطالعه

• حزب وحدت اسلامی افغانستان
• بابه مزاری | زندگی نامه ، تصاویر و سخنرانی ها
• بابه مزاری