ریونوسوکه آکوتاگاوا

ریونوسوکه آکوتاگاوا
زادروز	۱ مارس ۱۸۹۲ توکیو، ژاپن
درگذشت	۲۴ ژوئیه ۱۹۲۷ توکیو، ژاپن
ملیت	ژاپنی
پیشه	نویسنده داستان کوتاه

ریونوسوکه آکوتاگاوا ‏(به ژاپنی: 芥川 龍之介)‏‏ (۱ مارس ۱۸۹۲ - ۲۴ ژوئیه ۱۹۲۷) داستان کوتاه نویس ژاپنی است. از او به عنوان پدر داستان کوتاه ژاپن نام برده می شود. و در سن سی پنج سالگی با مصرف زیاد باربیتال (با نام تجاری ورونال) خودکشی کرد. ژاپن جایزه ای ادبی به نام جایزه آکوتاگاوا همه ساله برگزار می شود.

نام در فارسی

املای نام او در فارسی بسیار متفاوت است. ریونوسوکه آکوتاگاوا نیز ریونوسکه آکتاگاوا.

اوایل زندگی

ریونوسوکه آکوتاگاوا در یکم مارس سال ۱۸۹۲ در شهر توکیو متولد شد. پدرش توشیزو نیهارا و مادرش فوکو نخستین همسر پدرش بود. حاصل این ازدواج سه فرزند بود که ریونوسوکه آخرین آنها بود. دو فرزند دیگر هر دو دختر بودند. هاتسو دختر بزرگتر که یکسال پیش از تولد ریونوسوکه به سبب ضایعات مغزی درگذشت اما دختر کوچکتر هیسا زنده ماند. فوکو، مادر آکوتاگاوا علاوه بر کمرویی به علت نوعی اختلال حواس و کناره گیری از اجتماع دچار بود که دو حادثه بر وخامت احوال او افزود: یکی مرگ دخترش هاتسو و مقصر دانستن خود در مرگ دخترک و دیگری تولد ریونوسوکه در سنی که درباور مردمان بدشگون بود. بنابر این بچه را به دوست توشیزو سپردند و بعد او را چون فرزندی سرراهی بازپس گرفتند. چند ماه پس از تولد ریووسوکه مادرش به شیزوفرنی مبتلا شد. تا ده سالگی ريونوسوکه که مادرش زنده بود در بیماری به سر برد. ریونوسووکه در خاطراتش می نویسد:

مادرم دیوانه بود ..... مع‌الوصف باید اعتراف کنم که او در مجموع دیوانه ای آرام بود.

خاطرات تلخ بيماري مادر يکي از عواملي بود که باعث خودکشي ريونوسوکه شد.

حرفه ادبی

در سال 1914 آکوتاگاوا به همراه دوست دوران دبیرستانش، مجله ای ادبی به چاپ رساندند که در آن آثاری از ویلیام باتلر ییتس و آناتول فرانس و نیز آثار خودشان به چاپ می رسید. نخستین اثری که از او چاپ شد داستان راشومون در مجله ای ادبی بود. تا زمان مرگ او در سی وپنج سالگی بیش از یکصد داستان کوتاه از او به چاپ رسیده بود.

بیماری و خودکشی

ماههای ژانویه و فوریه سال ۱۹۲۶ را در محل توانبخشی منطقه یوگاوارا گذراند.بیماری بیخوابی امانش رابریده بود و ترس دیوانه شدن به شدت رنجش می داد. در آخرین سال زندگی اش چندین علامت اختلال روانی در او ظاهر شد. از این علائم می توان به اختلال و توهم در قوه شنوایی و افکار مالیخولیایی اشاره کرد. هنوز تا پایان سال زمان بسیاری مانده بود که به فکر خودکشی افتاد. امّا عملاً تابستان سال بعد بود که به زندگی اش پایان اد. در اواخر ماه مه سال ۱۹۲۷ تعادل روانی دوستش کوجی اونو به هم خورد و مدتی بعد آکوتاگاوا این به هم خوردن تعادل روانی دوستش را در داستانی غیرمتعارف به توصیف درآورد. از او یادداشتی متعلّق به ماه آوریل همان سال به جا مانده است:

ادامهٔ زندگی با چنین ادراکاتی، شکنجهٔ توصیف ناپذیری است. آیا کسی پیدا نمی‌شود که بی سروصدا گلوی مرا در خواب بفشارد؟

او سرانجام در ساعات اولیهٔ بامداد بیست و چهارم ژوئیه خودکشی کرد. وقتی زنش در حدود ساعت شش صبح بیدار شد ریونوسوکه را مرده یافت چون قرصهای سیانور پتاسیم را به مقدار کشنده خورده بود. در یکی از چند نامه ای که از او به جا مانده دلیل خودکشی خود را « نگرانی و رنج سربسته و مبهم از آینده» اعلام می کند. احتمالاً او مبتلا به شیزوفرنی بود و با آگاهی از تغییرات درونی دست به این عمل زده است.

ترجمه آثار به فارسی

مجموعه داستان راشومون برگردان: رضا دادویی نشر آدورا شامل داستانهای زیر:

• در بیشه
• راشومون
• آش شلغم
• شهید
• که‏سا و موریتا
• اژدها
• کاپا
• پرده جهنم
• تار عنکبوت
• دماغ
• چرخیده با باد
• سوسانو‌ئو جنگ‌آور پیر

مجموعه داستان پرده جهنم ترجمه: جلال بایرام شامل داستانهای زیر:

• کاپا
• پرده جهنم
• تار عنکبوت
• دماغ

مجموعه داستان ماه عسل آفتابی ترجمه: سیمین دانشور شامل داستانهای زیر:

• راشومون
• در بیشه

مجموعه داستان دماغ ترجمه: احمد شاملو شامل سه داستان و یک نمایشنامه:

• دماغ
• با باد چرخنده
• سوسانونو، جنگاور پیر
• گنج چهارم نمایشنامه

و داستانهای زیر به صورت پراکنده:

• کوهستان پاییزی تنها داستان آکوتاگاوا در مجموعه داستان کوهستان پاییزی.
• کوه پاییز ترجمه: آرتوش بوداقیان در مجموعه داستانهای کوتاه جهان امروز.

منابع

1. پردهٔ جهنم؛ ریونوسکه آکتاگاوا؛ ترجمه جلال بایرام؛ انتشارات نیلوفر؛ چاپ اوّل ۱۳۷۴.
2. ماه عسل آفتابی؛ ترجمه سیمین دانشور؛ موسسه انتشارات نگاه؛ چاپ سوّم (اوّل نگاه) ۱۳۸۲.