رابرت هایزر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

رابرت هایزر، ژنرال آمریکایی بود که در سال‌های انقلاب ایران معاون وقت فرمانده نیروی هوایی آمریکا در اروپا بود و برای انجام ماموریت‌هایی ویژه در ۱۴ دی ۱۳۵۷ به ایران سفر کرد.[۱]

سفر به ایران در آستانهٔ انقلاب[ویرایش]

وی برای مأموریتی ویژه در تاریخ ۱۴ دی ۱۳۵۷ به تهران آمد تا دولت آمریکا را در تصمیم‌گیری‌های بعدی و اطلاع از اوضاع ایران یاری کند. او در طول مدت اقامت بیش از یک‌ماههٔ خود در ایران، فقط یکبار به دیدار محمدرضا پهلوی رفت و در آن جلسه، از روز و ساعت خروج محمدرضا پهلوی از ایران مطلع شد. علی‌رغم اینکه سفر وی به صورت محرمانه انجام شده بود، اما خبر ورود وی در دو روز بعد، یعنی در ۱۶ دی ۱۳۵۷ فاش شد.[۱]

این خبر در روزنامه‌های عصر روز ۱۶ دی ۱۳۵۷ اعلام شده بود که معاون فرماندهی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) بدنبال تشکیل کنفرانس سران در «گوادلوپ» و در ساعات اوّلیه کنفرانس با مأموریت ویژه‌ای از طرف دولت آمریکا به تهران اعزام شده‌است. این جریان موجب پخش شایعاتی در میان مردم می‌گردد که آمریکا می‌خواهد مجدداً کودتایی شبیه کودتای ۲۸ مرداد در ایران به راه بیندازد. رادیوهای خارج از ایران نیز گزارش دادند، این ژنرال چهار ستاره که نام او «رابرت هایزر» می‌باشد، با مقامات نظامی ایران دیدار و گفتگو کرده است و هدف دیدار او از ایران مشخص نشده است.[۲]

او در کتاب خاطراتش نوشته است: «من برای بررسی این مسأله، مخفیانه به تهران آمدم که کودتا چگونه میسر است و آیا اصلاً به مصلحت هست یا نه؟ پس از بررسی‌های بسیار، از واشنگتن دستور رسید که دولتی قوی به رهبری شاپور بختیار تشکیل شود. در صورتی که این کار شکست بخورد کودتای نظامی انجام خواهد شد.»[۱]

به نوشتهٔ مرکز اسناد انقلاب اسلامی ماموریت هایزر در ایران چهار موضوع را دنبال می‌کرد[۱]:

  • ممانعت از عملیات خودسرانه و حساب نشده ارتش پس از فرار شاه از ایران
  • موظف‌سازی ارتش به حمایت از دولت بختیار و کودتای نظامی در صورت لزوم
  • مشخض‌سازی سرنوشت قراردادهای فروش سلاح‌های پیشرفته آمریکا به ایران
  • ممانعت از بتصرف‌درآمدن وسایل و سلاح‌های مدرن آمریکا در ایستگاه‌های رادار در ایران توسط شوروی

اما در نهایت با گسترش دامنهٔ اعتراضات و انقلاب، کاری از دست هایزر و کاخ سفید برنیامد و چند روز پیش از پیروزی انقلاب تهران را ترک کرد.[۱]

با این حال به نوشتهٔ خبرگزاری فارس او پس از خروج از ایران و دیدار با سران آمریکا برای اجرای مرحلهٔ نهایی برنامهٔ طراحی‌شده بار دیگر به ایران بازگشت. بر این اساس او در روز ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ در ساختمان ستاد مشترک ارتش در زیرزمین این ستاد همراه با سایر افسران آمریکایی گرفتار شده بود. قرار بود این کودتا با نام رمز «کورتاژ» در شب ۲۲ بهمن روی دهد و طی آن ده‌ها هزار نفر از رهبران و افراد انقلابی دستگیر و به قتل برسند که به انجام نرسید.[۲]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ «سفر مخفیانه ژنرال هایزر مستشار عالی‌رتبه نظامی آمریکا به تهران»(فارسی)‎. مرکز اسناد انقلاب اسلامی. بازبینی‌شده در ۳ دی ۱۳۸۸. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «ماموریت ویژه «ژنرال رابرت هایزر»»(فارسی)‎. خبرگزاری فارس. بازبینی‌شده در ۳ دی ۱۳۸۸. 

منابع[ویرایش]