درگاه:زمین‌لرزه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

درگاه زمین‌لرزه

نقشه‌ای از رومرکزهای ۳۵۸٬۲۱۴ زمین‌لرزه در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۶۳ تا ۱۹۹۸.

زمین‌لرزه یا زلزله، لرزش و جنبش زمین است که به علت آزاد شدن انرژی ناشی از گسیختگی سریع در گسلهای پوستهٔ زمین در مدتی کوتاه روی می‌دهد. محلی که منشأ زمین‌لرزه است و انرژی از آنجا خارج می‌شود را کانون ژرفی، و نقطهٔ بالای کانون در سطح زمین را مرکز سطحی زمین‌لرزه گویند. پیش از وقوع زمین‌لرزهٔ اصلی معمولاً زلزله‌های نسبتاً خفیف‌تری در منطقه روی می‌دهد که به پیش‌لرزه معروفند. به لرزش‌های بعدی زمین‌لرزه نیز پس‌لرزه گویند که با شدت کمتر و با فاصلهٔ زمانی گوناگون میان چند دقیقه تا چند ماه رخ می‌دهند. زمین‌لرزه به سه صورت عمودی، افقی و موجی به‌وقوع می‌رسد که نوع آخر از شایع‌ترین آن‌هاست.

زمین لرزه نتیجهٔ رهایی ناگهانی انرژی از داخل پوسته زمین است که امواج مرتعشی را ایجاد می‌کند. زمین لرزه‌ها توسط دستگاه لرزه‌سنج یا لرزه‌نگار ثبت می‌شوند. مقدار بزرگی یک زلزله (ریشتر) طبق قرارداد گزارش می‌شود، زلزله‌های کوچکتر از شدت ۳ اغلب غیر محسوس و بزگتر از ۷ خسارت‌های جدی را به بار می‌آورند. شدت لرزه با روش اصلاح شدهٔ مرکالی اندازه‌گیری می‌شود.
ادامه...

نوشتار برگزیده

Earthquake warning system.JPG
سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه سامانه‌ای برای اطلاع‌رسانی سریع زمین‌لرزه‌های بزرگ قریب‌الوقوع است. این فناوری هم‌اینک تنها فناوری دارای قابلیت پیش‌بینی زمین‌لرزه در لحظاتی پیش از رخ دادن زمین‌لرزه است. افزایش جمعیت و تراکم صنعتی در مناطق آسیب پذیر از چند دهه آخر قرن بیستم به بعد، نرخ مرگ‌ومیر و زیان‌های اقتصادی ناشی از بلایای طبیعی را افزایشی نمایی داده و اهمیتی ویژه به سامانه‌های هشدار زمین‌لرزه به عنوان مهمترین ابزار کاهش شدت فاجعه داده‌است.

نحوه عملکرد انواع جدید سامانه به این صورت است: در هنگام وقوع زمین‌لرزه، از کانون آن چندین موج با سرعت‌های مختلف منتشر می‌شود. امواج سریع‌تر (امواج پی) با سرعتی حدود ۷ کیلومتر بر ثانیه منتشر می‌شوند. این امواج به طور کلی آسیب کمی می‌رساند. امواج مخرب (موج اس) با سرعتی حدود ۴ کیلومتر بر ثانیه منتشر می‌شوند. بنابراین موج پی زودتر از موج اس قابل حس کردن است. حسگری رخ دادن زمین‌لرزه را در نزدیکی مرکز آن حس می‌کند و از آنجایی که سرعت حرکت سریعترین امواج زمینی زلزله (امواج اولیه، یا امواج P) از سرعت حرکت امواج رادیویی کمتر است، هشدار مربوط به وقوع زمین‌لرزه را چندین ثانیه پیش از رسیدن امواج زلزله به محل اسکان مردم به آنها می‌رساند.

مفهوم سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه توسط کوپر در سال ۱۸۶۸ معرفی شد اما در آن زمان امکان عملی پیاده‌سازی سامانه پیشنهادی وجود نداشت. اولین سامانه آشکارساز زمین‌لرزه در نیمه دوم دهه ۱۹۵۰ برای قطارهای شینکانسن در ژاپن پیاده‌سازی شد. با پیشرفت‌های بعدی سامانه‌هایی ساخت شد که از مفهوم امواج پی استفاده می‌کردند. زمین‌لرزه کوبه محرک تحقیقات بیشتری جهت بهبود سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه شد. اولین سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه برای عموم مردم در سال ۱۹۹۵ در مکزیکو سیتی پیاده‌سازی شد. پس از آن سامانه‌های هشدار متعددی در نقاط گوناگون دنیا نصب شد. سامانه‌های هشدار زمین‌لرزه در ایتالیا، رومانی و ترکیه در دست اقدام هستند. برخی کشورها، از جمله ایالات متحده آمریکا، هنوز در حال پژوهش بر روی سامانه هستند.

زندگی‌نامهٔ برگزیده

نوشتارهای برگزیده

رده‌ها

نگارهٔ برگزیده

Sfearthquake3b.jpg

سان‌فرانسیسکو در حال سوختن پس از وقوع زمین‌لرزهٔ سال ۱۹۰۶ میلادی. این تصویر از بالای بام یک خانه گرفته شده‌است. آتش‌سوزی‌های وسیعی که پس از زمین‌لرزه روی داد از خود زمین‌لرزه خسارات بیشتری برجای گذاشت.

گفتاورد

««اگر در بم زکات خرما را می‌دادند زلزله نمی‌آمد و و اگر دین ما به درستی معرفی می‌شد این مسائل کمتر در جامعه به وجود می‌آمد، پس باید دین را به نسل جوان و آینده به طور کامل معرفی نماییم.»

محسن قرائتی

آیا می‌دانید

  • ... که زمین‌لرزهٔ سال ۱۹۴۶ نانکایدو موجب ایجاد یک سونامی با ارتفاع ۵ الی ۶ متر شد که ۲٬۱۰۰ خانهٔ دیگر را افزون بر خرابی‌هایی که خود زلزله بر جای گذاشته بود، ویران کرد؟
  • ... که میزان خسارت‌های ناشی از زمین‌لرزهٔ سال ۲۰۰۳ هوکایدو تخمین زده نشد، زیرا که رومرکز آن ۶۰ کیلومتر دورتر از ساحل بود و به آن انداز‌ه‌ای که اگر در خود ژاپن روی می‌داد، خسارت به بار نیاورد؟

ویکی‌پروژه‌ها

ویکی‌پروژهٔ زمین‌لرزه‌ها مرکز ساماندهی به مقالات زمین‌لرزه‌ها، سونامی‌ها، زلزله‌شناسی، و موضوعات مرتبط است. به ما بپیوندید و یاریمان کنید!

آن‌چه می‌توانید انجام دهید

People icon.svg

موضوعات

مراکز پژوهشی دولتی
سازمان زمین‌شناسی آمریکا • مؤسسه ژئوفیزیک  • سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور

امواج لرزه‌ای
موج پی‌ • موج اس • موج لاو • موج سطحی • موج رایلی

زلزله‌شناسی و مقیاس‌ها
لرزه‌سنج • مقیاس بزرگی ریشتر • مقیاس شدت مرکالی • مقیاس بزرگای گشتاوری • مقیاس روسی–فورل • مقیاس شیندو • مقیاس مدودف–شپونهویر–کارنیک • مقیاس مه‌لرزه‌ای اروپا

زمین‌لرزه‌های مهم جهان
زمین‌لرزهٔ ۱۹۰۶ سانفرانسیسکو • زمین‌لرزهٔ ۱۷۵۵ لیسبون • زمین‌لرزهٔ ۱۹۶۴ آلاسکا • زمین‌لرزهٔ ۱۹۶۰ وادیویا • زمین‌لرزهٔ ۱۹۷۶ تانگشان • زمین‌لرزهٔ ۲۰۰۸ سیچوان • زمین‌لرزهٔ ۱۵۵۶ شاآنشی

زمین‌لرزه‌های مهم ایران
زمین‌لرزهٔ ۱۳۸۲ بم • زمین‌لرزهٔ ۱۳۷۶ قائن • زمین‌لرزهٔ ۱۳۶۹ رودبار و منجیل • زمین‌لرزهٔ ۱۳۵۷ طبس • زمین‌لرزهٔ ۱۳۴۷ دشت بیاض و فردوس • زمین‌لرزهٔ ۱۳۴۱ بوئین‌زهرا

سراسرنما

زلزله بم

خرابی‌هایی که زمین‌لرزهٔ بم در سال ۲۰۰۳ در این شهر از خود بر جای گذاشت. این زمین‌لرزه جان بیش از ۳۰٬۰۰۰ هزار تن را گرفت.

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا