درگاه:زمین‌لرزه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

درگاه زمین‌لرزه

نقشه‌ای از رومرکزهای ۳۵۸٬۲۱۴ زمین‌لرزه در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۶۳ تا ۱۹۹۸.

زمین‌لرزه یا زلزله، لرزش و جنبش زمین است که به علت آزاد شدن انرژی ناشی از گسیختگی سریع در گسلهای پوستهٔ زمین در مدتی کوتاه روی می‌دهد. محلی که منشأ زمین‌لرزه است و انرژی از آنجا خارج می‌شود را کانون ژرفی، و نقطهٔ بالای کانون در سطح زمین را مرکز سطحی زمین‌لرزه گویند. پیش از وقوع زمین‌لرزهٔ اصلی معمولاً زلزله‌های نسبتاً خفیف‌تری در منطقه روی می‌دهد که به پیش‌لرزه معروفند. به لرزش‌های بعدی زمین‌لرزه نیز پس‌لرزه گویند که با شدت کمتر و با فاصلهٔ زمانی گوناگون میان چند دقیقه تا چند ماه رخ می‌دهند. زمین‌لرزه به سه صورت عمودی، افقی و موجی به‌وقوع می‌رسد که نوع آخر از شایع‌ترین آن‌هاست.

زمین لرزه نتیجهٔ رهایی ناگهانی انرژی از داخل پوسته زمین است که امواج مرتعشی را ایجاد می‌کند. زمین لرزه‌ها توسط دستگاه لرزه‌سنج یا لرزه‌نگار ثبت می‌شوند. مقدار بزرگی یک زلزله (ریشتر) طبق قرارداد گزارش می‌شود، زلزله‌های کوچکتر از شدت ۳ اغلب غیر محسوس و بزگتر از ۷ خسارت‌های جدی را به بار می‌آورند. شدت لرزه با روش اصلاح شدهٔ مرکالی اندازه‌گیری می‌شود.
ادامه...

نوشتار برگزیده

2002 Iran earthquake.jpg
زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۸۱ بوئین‌زهرا (یا زمین‌لرزهٔ آوج یا چنگوره) در ۱ تیر ۱۳۸۱ به بزرگی ۶٫۵ ریشتر و بزرگای گشتاوری ۶٫۳ در شهرستان بوئین‌زهرا (در جنوب استان قزوین و شمال غربی ایران)، که پیوندگاه همگذری چندین خطوط گسلی عمده است، رخ داد. رومرکز زمین‌لرزه در نزدیکی روستاهای آبدره و چنگوره در شهرستان بوئین‌زهرا، در رویه‌ای که به زمین‌لرزه‌های مخرب شناخته شده‌است، قرار داشت که در آن دست‌کم ۲۶۱ تن کشته و ۱۵۰۰ تن دیگر نیز زخمی شدند. این زلزله ۲۰ پس‌لرزه نیز در پی داشت.

به‌گزارش پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله (IIEES)، گرچه این زمین‌لرزه در تهران که در ۲۹۰ کیلومتری شرق مرکز زمین‌لرزه قرار دارد، خسارتی به‌بار نیاورد ولی به‌خوبی احساس شد. بیشتر خانه‌ها در سامان زمین‌لرزه را منازل یک‌طبقه با مصالح بنایی دربر می‌گرفتند که کمابیش همگی فروریختند. کندی مسئولین امر در رسیدگی به قربانیانی که نیازمند کمک بودند، خشم مردم محلی را برانگیخت. ساکنین آوج از سر ناامیدی، به پرتاب سنگ به‌سمت اتوموبیل وزیر کشور وقت و کاروان همراه وی در زمان بازدیدشان از مناطق آسیب‌دیده پرداختند.

زندگی‌نامهٔ برگزیده

نوشتارهای برگزیده

رده‌ها

نگارهٔ برگزیده

2004-tsunami.jpg

پس از وقوع زمین‌لرزهٔ اقیانوس هند در سال ۲۰۰۴ میلادی، سونامی شهر آئو نانگ تایلند را در می‌نوردد. سونامی خرابی‌های فراوانی بر جای گذاشت؛ میلیون‌ها دلار خسارت به بار آورد و جان هزاران نفر را گرفت. بزرگی زمین‌لرزه برابر ۹٫۲ در مقیاس بزرگای گشتاوری اعلام شد.

گفتاورد

چه‌پرسی چه‌گویم که این سال چیست// سی و نه فزون از هزار و دویست
به خاک‌اندر آمد یکی زلزله// جهان روز محشر شد از ولوله
ز شیراز آن رشک گلگشت حور// بساط نشاط و سرای سرور
چه شیراز، آن خاک رامش‌فزا// همه جای شادی و عیش و نوا
چه شیراز، آن باغ مینو سرشت// زمان خزانش بهار بهشت
از آن شهر بازار و ایوان و کاخ// بجا ماند دشتی همه سنگلاخ

وصال شیرازی

آیا می‌دانید

  • ... که زمین‌لرزهٔ سال ۱۹۴۶ نانکایدو موجب ایجاد یک سونامی با ارتفاع ۵ الی ۶ متر شد که ۲٬۱۰۰ خانهٔ دیگر را افزون بر خرابی‌هایی که خود زلزله بر جای گذاشته بود، ویران کرد؟
  • ... که میزان خسارت‌های ناشی از زمین‌لرزهٔ سال ۲۰۰۳ هوکایدو تخمین زده نشد، زیرا که رومرکز آن ۶۰ کیلومتر دورتر از ساحل بود و به آن انداز‌ه‌ای که اگر در خود ژاپن روی می‌داد، خسارت به بار نیاورد؟

ویکی‌پروژه‌ها

ویکی‌پروژهٔ زمین‌لرزه‌ها مرکز ساماندهی به مقالات زمین‌لرزه‌ها، سونامی‌ها، زلزله‌شناسی، و موضوعات مرتبط است. به ما بپیوندید و یاریمان کنید!

آن‌چه می‌توانید انجام دهید

People icon.svg

موضوعات

مراکز پژوهشی دولتی
سازمان زمین‌شناسی آمریکا • مؤسسه ژئوفیزیک  • سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور

امواج لرزه‌ای
موج پی‌ • موج اس • موج لاو • موج سطحی • موج رایلی

زلزله‌شناسی و مقیاس‌ها
لرزه‌سنج • مقیاس بزرگی ریشتر • مقیاس شدت مرکالی • مقیاس بزرگای گشتاوری • مقیاس روسی–فورل • مقیاس شیندو • مقیاس مدودف–شپونهویر–کارنیک • مقیاس مه‌لرزه‌ای اروپا

زمین‌لرزه‌های مهم جهان
زمین‌لرزهٔ ۱۹۰۶ سانفرانسیسکو • زمین‌لرزهٔ ۱۷۵۵ لیسبون • زمین‌لرزهٔ ۱۹۶۴ آلاسکا • زمین‌لرزهٔ ۱۹۶۰ وادیویا • زمین‌لرزهٔ ۱۹۷۶ تانگشان • زمین‌لرزهٔ ۲۰۰۸ سیچوان • زمین‌لرزهٔ ۱۵۵۶ شاآنشی

زمین‌لرزه‌های مهم ایران
زمین‌لرزهٔ ۱۳۸۲ بم • زمین‌لرزهٔ ۱۳۷۶ قائن • زمین‌لرزهٔ ۱۳۶۹ رودبار و منجیل • زمین‌لرزهٔ ۱۳۵۷ طبس • زمین‌لرزهٔ ۱۳۴۷ دشت بیاض و فردوس • زمین‌لرزهٔ ۱۳۴۱ بوئین‌زهرا

سراسرنما

زلزله بم

خرابی‌هایی که زمین‌لرزهٔ بم در سال ۲۰۰۳ در این شهر از خود بر جای گذاشت. این زمین‌لرزه جان بیش از ۳۰٬۰۰۰ هزار تن را گرفت.

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا