جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جمعیت هلال احمر
جمهوری اسلامی ایران
Iranian Red Crescent logo.svg
بنیادگذاری ۱۳۰۱
گونه سازمان ناسودبر،سازمان مردم‌نهاد
هدف بشردوستانه
جایگاه تهران
گسترهٔ کاری ایران، خاورمیانه، آفریقا
شمار عضوها ۱٫۸ میلیون نفر عضو سازمان جوانان[۱]
۷۰۰ هزار عضو سازمان داوطلبان[۱]
۴۰۰ هزار امدادگر متخصص سازمان امداد و نجات[۱]
زبان(های) رسمی زبان فارسی
رییس محمد فرهادی
سازمان‌های وابسته وزارت کشور ایران
وزارت بهداشت و درمان
سازمان مدیریت بحران
وب‌گاه http://rcs.ir/
نام پیش شیر و خورشید سرخ


جعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران یک سازمان غیرانتفاعی ایرانی و عضوی از نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر است و در داخل کشور ایران و در برخی موارد در دیگر مناطق جهان به فعالیت‌های امدادی و بشدوستانه فعالیت دارد. این سازمان دارای سازمان‌های زیرشاخه متعددی است که طیف گسترده‌ای از خدمات پزشکی، بهداشتی، آموزشی و امدادی را در بر می‌گیرند.

تاریخچه[ویرایش]

تاسیس تا انقلاب ۱۳۵۷[ویرایش]

جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۰۱ خورشیدی (۱۹۲۲ میلادی) با نام جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران بنیان گذاشته‌شد.

انقلاب ۱۳۵۷ تا امروز[ویرایش]

پس از پیروزی انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷، تغییرات وسیعی در ساختار، ماهیت و وظایف جمعیت به‌وجود آمد. نخستین تغییر اساسی ساختار جمعیت پس از انقلاب، تفکیک مراکز بهداشتی-درمانی از جمعیت بود. بر اساس مصوبه دولت موقت، در اسفند ۱۳۵۷، کلیه موسسات درمانی و بهداشتی شامل ۲۲۴ بیمارستان، ۱۷۳ درمانگاه مستقل و مرکز اورژانس، ۷۷ اندرزگاه، ۱۵ مرکز مستقل انتقال خون و ۳۰ مرکز آموزش پرستاری، مامایی، بهیاری و پزشکی به همراه چندین پرورشگاه و خانه کودک، از جمعیت منفک و با حفظ مالکیت جمعیت به وزارت بهداری و بهزیستی وقت انتقال یافت. این مصوبه باعث تغییر سیاست‌های کلی جمعیت و توقف تمامی فعالیت‌های درمانی و حمایتی آن شد. همچنین بر پایهٔ مصوبه‌های بعدی هیئت دولت، مراکز مختلف پژوهشی-حمایتی جمعیت به وزارت بهداری واگذار شدند و برخی از امکانات ترابری هوایی و دریایی از جمله هواپیماهای جمعیت به سایر نهادها واگذار شد.[۲] در سال‌های آغازین انقلاب، بسیاری از اموال و املاک جمعیت به بهانه تشابه ظاهری نشان جمعیت با آرم شاهنشاهی و با استدلال وابستگی جمعیت به رژیم پیشین، توسط نهادهای گوناگون تصرف شدند. پس از این تغییرات، نخستین اساسنامه جمعیت هلال احمر در سال ۱۳۵۹ به تصویب رسید. در اوایل سال ۱۳۵۹ دکتر علی بهزادنیا با به‌عهده‌گیری مسئولیت جمعیت، تا حد امکان به بازسازی دوباره ساختار آن پرداخت.[۲] در دی ۱۳۶۲ برابر ماده واحده مصوب مجلس شورای اسلامی، عنوان جمعیت به «جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران» تغییر یافت.[۳]

نشان[ویرایش]

دولت ایران در سال ۱۳۰۱ جمعیت ملی خود را تأسیس کرد، ولی به جای استفاده از نشان صلیب‌سرخ و یا هلال‌احمر علامت شیر و خورشید سرخ را به عنوان نشان جمعیت خود انتخاب کرد. علامت شیر و خورشید در کنفرانس ژنو در سال ۱۹۲۹ به عنوان نشان سوم مورد حمایت بین‌المللی، به تصویب رسید. از آن پس ۳ نشان صلیب‌سرخ، هلال‌احمر و شیر و خورشیدسرخ به عنوان نشانه‌های رسمی و بین‌المللی شناخته شدند و نهایتاً در متن کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو مصوب ۱۹۴۹ به عنوان نشان‌های ۳ گانهٔ بین‌المللی که تحت حمایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه قرار دارد به تصویب رسید.[۴]

پس از انقلاب ۱۳۵۷ و در سال ۱۳۵۹، دولت ایران با ارسال نامه‌ای به دولت سوئیس به عنوان امین و نگاهدارنده قراردادهای چهارگانه ژنو، اعلام کرد که استفاده از شیر و خورشید سرخ را به حالت تعلیق درآورده و به جای آن از نشان هلال‌احمر استفاده خواهد کرد.

ارکان ساختاری[ویرایش]

جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران دارای چندین سازمان زیرمجموعه می‌باشد:

  • ستاد جمعیت هلال احمر
  • حوزه دبیرکل جمعیت هلال احمر
  • سازمان امداد و نجات
  • سازمان جوانان
  • سازمان داوطلبان
  • سازمان تدارکات پزشکی
  • معاونت بهداشت، درمان و توانبخشی
  • هیئت پزشکی حج
  • موسسه آموزش عالی هلال ایران
  • شرکت نساجی هلال
  • جمعیت‌های هلال احمر استانی

رؤسای سازمان[ویرایش]

مدیرعامل‌ها، رؤسا و سرپرست‌های موقت سازمان عبارتند از:[۵]

  • حسن خطیبی (۱۳۲۷-۱۳۵۷)
  • کاظم سامی (۱۳۵۷-۱۳۵۹)
  • علی بهزادنیا (۱۳۵۹-۱۳۶۰)
  • سید حسن فیروزآبادی (۱۳۶۰-۱۳۶۲)
  • سیف‌الله وحید دستجردی (۱۳۶۲-۱۳۷۸)
  • احمدعلی نوربالا (۱۳۷۸-۱۳۸۴)
  • سید مسعود خاتمی (۱۳۸۴-۱۳۸۹)
  • ابوالحسن فقیه (۱۳۸۹-۱۳۹۲)
  • محمد فرهادی (شهریور ۱۳۹۲- تاکنون)

ماموریت‌ها[ویرایش]

داخلی[ویرایش]

بین‌المللی[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ خرید ۴ بالگرد از سوی هلال احمر عصر خبر
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ حاتمی و همکاران ۱۳۸۳، ص ۱۴۹ (=صفحات کتاب در جلد ۱)
  3. حاتمی و همکاران ۱۳۸۳، ص ۱۵۰ (=صفحات کتاب در جلد ۱)
  4. آشنایی با تاریخچه هلال احمر همشهری آنلاین
  5. دکتر فرهادی نهمین رئیس هلال احمر. . پیام هلال، ش. ۲۳۸ (۲۵ شهریور ۱۳۹۲): ۲. 

منابع[ویرایش]

  • حاتمی و همکاران، حسین. کتاب جامع بهداشت عمومی (جلد اول). چاپ اول. تهران: انتشارات ارجمند، ۱۳۸۳. شابک ‎۹۶۴۵۸۵۵۸۲۹. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران موجود است.