بهآفرید (دینآور)
بهآفرید یک ایرانی خراسانی بود که در زمان ابومسلم خراسانی (در قرن اول و دوم هجری) آیینی جدید آورد و جنبش بهآفریدان را ایجاد کرد.
محتویات |
[ویرایش] جنبش بهآفرید
بهآفرید، فرزند ماه فرودین بود. بهآفریدیان به عنوان نخستین شورشیان ایرانی ضد عرب و ضد اسلام شناخته شدهاند، که در ناحیه بین نیشابور و هرات شروع به فعالیت کردند.[۱] مردم بسیاری به او گرویدند و کارش بالا گرفت.[۲]
موبدان زردتشتی با او مخالفت کردند و شکایت نزد ابومسلم بردند و گفتند وی نه مسلمان است و نه زرتشتی و موجب اخلال هر دو آیین است. عبدالله، شعبه او را در کوههای بادغیس بگرفت و نزد ابومسلم برد و او را کشتند.
نویسندگان تا اوایل قرن پنجم هجری به وجود پیروانان بهآفرید اشاره کردهاند.[۳]
[ویرایش] آیین بهآفرید
مبنای آیین بهآفرید، همان دین زرتشتی بود که با تعلیمات اسلامی مزج شده بود. همانند تحریم شراب، غسل جنابت و پنج نوبت نماز.[۴] وی دستور داد که پیروانش خورشید را پرستش کنند و هنگام نماز به هر سمتی که خورشید باشد متوجه شوند، و ثروتشان از چهارصد درهم نمیبایست تجاوز کند. آنها به آبادی راهها و پلها پرداختند و یک هفتم دارائی خود را در این راه صرف میکردند. وی به رجعت اعتقاد داشت و برای اعداد خواصی قائل بود.[۲] مردم بسیاری به او گرویدند و کارش بالا گرفت. کتاب مذهبی او به زبان فارسی بود. پیروان او را «بهآفریدیه» گویند.
در نهایت پیشوایان زردشتی به ابومسلم خراسانی شکایت بردند و چون او به همراهی زردشتیان نیازمند بود، جنبش بهآفرید را سرکوب کرد.
[ویرایش] به نقل از زینالاخبار
در زینالاخبار آمده است: «...بهآفرید مُغ اندر روستای خواف و بست نشابور بیرون آمد و این بهآفرید از روستای زوزن بود و اندر میان مغان دعوی پیغمبری کرد و بسیار مردم را از ایشان مخالف کرد و هفت نماز فریضه کرد سوی آفتاب، هر جای که باشد. ازین نمازها یکی اندر توحید خدای عزوجل. دیگر اندر آفریدن آسمان و زمین. و سوم اندر آفرینش جانوران و روزیهای ایشان. و چهارم اندر مرگ. و پنجم اندر رستاخیز و شمار. و ششم اندر بهشت و دوزخ. و هفتم اندر تحمید و سپاسداری بهشتیان.
و گوشت مردار حرام کرد بر ایشان خوردن و نکاح مادر و خواهر و برادرزاده حرام بود و کابین زن از چهارصد درم گذشتن حرام کرد و هفت یک بخواست از خواستههای ایشان و از دسترنجشان همچنین و آن ملت بر مغان تباه کرد. پس مؤبدان پیش ابومسلم آمدند و از بهآفرید شکایت کردند و گفتند که دین بر شما و بر ما تباه کرد. پس ابومسلم مر بهآفرید را بگرفت و بردار کرد و قومی را که بدو گرویده بودند بکشت...»[۵]
[ویرایش] پاورقی
- ↑ چالش میان فارسی و عربی. ۴۱
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ «قیام های مردمی در ایران» (فارسی). راه توده. بازبینیشده در ۱۰ آبان ۱۳۸۸.
- ↑ چالش میان فارسی و عربی. ۴۱
- ↑ چالش میان فارسی و عربی. ۴۱
- ↑ نوایی، عبدالحسین، متون تاریخی به زبان فارسی، سمت، ۱۳۷۶. (ص ۱۲)
[ویرایش] منابع
- قیامهای مردمی در ایران، وبگاه راه توده، برداشت شده در ۱۰ آبان ۱۳۸۸.
- فرهنگ فارسی دکتر معین
- آذرنوش، آذرتاش. چالش میان فارسی و عربی، سدههای نخست. تهران. نشر نی. ۱۳۸۵. ISBN 964-312-868-7
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
