آثار الباقیه عن القرون الخالیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آثار الباقیه عن القرون الخالیه (به فارسی: اثرهای مانده از قرن‌های گذشته) کتابی نوشتهٔ ابوریحان بیرونی، نویسنده و دانشمند ایران زمین است.[۱] این کتاب مطالعه تطبیقی تقویم‌های فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون، درهم‌بافته با ریاضیات، نجوم، اطلاعات تاریخی، به همراه کاوش در سنن و مذاهب ملت‌های گوناگون است. آثار الباقیه در سال ۳۹۰ تا ۳۹۱ هجری به پایان رسید و جزو نخستین آثار بیرونی است که تقریباً در بیست سالگی او توسط دربار قابوس در گرگان گردآوری شد. نسخه‌ای از این کتاب به خط ابن الکتوبی و متعلق به اوایل قرن چهاردهم میلادی در زمان فرمانروایی ایلخانان، اکنون باقی مانده‌است که در کتابخانه دانشگاه ادینبورگ نگاه‌داری می‌شود. این نسخه شامل ۲۵ نگاره‌است که در نسخه باقی‌مانده دقیق دیگری متعلق به قرن هفدهم میلادی در دوره عثمانی نیز وجود دارد.

اولین ترجمه و تصحیح فارسی این کتاب در سال ۱۳۲۱ هجری شمسی به همت اکبر داناسرشت و در کتابخانه خیام و با نام ترجمه آثارالباقیه ابوریحان بیرونی به زیور طبع آراسته شد.

سپس و برای بار دوم، این کتاب در سال ۱۳۵۲ هجری شمسی و با همت انتشارات ابن سینا و در چاپخانه بانک بازرگانی ایران چاپ و منتشر شد.

چاپ سوم این کتاب را در سال ۱۳۶۳ هجری شمسی، مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراست. این مؤسسه در سال‌های ۱۳۷۸، ۱۳۸۶ و ۱۳۹۰ نیز این کتاب را تجدید چاپ نمود که تعداد چاپ‌های ترجمه‌ی اکبر داناسرشت تا کنون (بهمن ماه سال 1393 هجری شمسی) به عدد ۶ رسیده است.

این اثر ارزنده بار دیگر به کوشش عزیزالله علیزاده تصحیح شده و انتشارات فردوس تهران در سال ۱۳۹۰ هجری شمسی آن را در ۵۶۰ صفحه همراه با نمایه و واژه نامه منتشر کرده است.

پرویز سپتمان (اذکائی) نیز ترجمه‌ی دقیقی از این اثر گرانقدر را با نام آثار باقیه: از مرمان گذشته و به همت نشر نی، در سال ۱۳۹۲ هجری شمسی و در ۹۸۴ صفحه منتشر نموده است.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]