بخش جرقویه علیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بخش جَرقویه علیا یکی از بخش‌های تابعه شهرستان اصفهان در استان استان اصفهان ایران است [۱].

نام جرقویه عربی‌شدهٔ گَرکویه فارسی است. گَر در فارسی به معنی کوه است و گرکویه به معنی محل کوهستانی.[۲] برخی هم گفته‌اند "گر" به معنای ستایش می‌باشد و "کوی" به معنای محل و سرای می‌باشد که سرای ستایش به درستی منطبق بر آتشکده ی خاموش آن مکان می‌باشد وگرنه در دل کویر آن جا نه کوهی وجود دارد نه کوهستانی. [۳] گویش مردم جرقویه، گویشی است از شاخهٔ زبان‌های ایران مرکزی.[۴] زبان‌های ایران مرکزی خود شاخه‌ای از زبان‌های ایرانی شمال باختری هستند. زبان‌هایی مانند تاتی و گیلکی نیز به شاخهٔ ایرانی شمالی باختری تعلق دارند.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

این بخش درجنوب شرقی استان اصفهان واقع شده و از شمال محدود به شهرستان تاریخی ورزنه (بخش بن رود)و رودشتین ازجنوب به شهرستان شهرضاواستان فارس ازشرق به استان یزد و ازغرب به جرقویه سفلی محدود شده‌است. کلمه جر می تواند صورتی از جاری شدن باشد در آذری زینه جار به آبهایی گفته میشود که از زیر چمن ها و شنزارها به سوی پایین ریزش میکنند. بنابراین جرقویه یعنی کوی آبریزهای چمنزارها.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

  • بخش جرقویه علیا
    • دهستان جرقویه علیا
    • دهستان رامشه

شهرها: حسن آباد

  • تعداد روستا: یازده روستا به نامهای – دستجرد- کمال آباد- خارا - اله آباد (یخچال) – مالواجـرد- رامشه – مبارکه – احمدآباد جرقویه - فیض آباد- اسفنداران – حارث آباد

جمعیت بخش – ۱۴۱۰۰ نفر براساس آمار سال ۱۳۸۵ جمعیت شهری – ۴۳۴۲ نفر جمعیت روستائی – ۹۷۵۸ نفر وسعت بخش – ۵/۷۱۹۱ کیلومتر مربع فاصله مرکز بخش تا مرکز شهرستان – ۱۱۰ کیلومتر فاصله آخرین روستا تا مرکز شهرستان – ۱۸۵ کیلومتر همسایگان بخش – بخشهای بن رود – جرقویه سفلی وشهرستانهای یزد – شهرضا - آباده

جمعیت[ویرایش]

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت بخش جرقویه علیا شهرستان اصفهان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۴۱۱۰ نفر بوده‌است [۵].

آب و هوا[ویرایش]

این بخش دارای آب وهوای نیمه خشک بوده و دردشت اصفهان واقع شده‌است.

کشاورزی[ویرایش]

منطقهٔ جرقویه علیا دارای کشاورزی محدود که منابع آن معمولاً سفره‌های زیرزمینی قنات چاه و چشمه‌است.

زبان[ویرایش]

گویش این منطقه اغلب محلی معروف به ولایتی است ودر روستاهای رامشه واحمدآباد جرقويه و مالواجرد فارسی نیز صحبت می‌کنند.

منابع[ویرایش]

  1. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  2. دانشنامهٔ جهان اسلام، سرواژهٔ جرقویه.
  3. منبع: گرکویه سرزمینی ناشناخته بر کران کویر»، انتشارات غزل، چاپ دوم، ۱۳۷۴
  4. شفیعی نیک آبادی، علی. گویش گرکویه‌ای (برقویه‌ای) در «گرکویه سرزمینی ناشناخته بر کران کویر»، انتشارات غزل، چاپ دوم، ۱۳۷۴
  5. پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران

احمدآباد جرقويه

جستارهای وابسته[ویرایش]

احمدآباد جرقويه

احمدآباد جرقويه