پیکان (اصفهان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۱°۴۹′ شمالی ۵۲°۳۰′ شرقی / ۳۱.۸۱۷° شمالی ۵۲.۵۰۰° شرقی / 31.817; 52.500

پیکان
اطلاعات کلی
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان اصفهان
شهرستان اصفهان
بخش بخش جرقویه سفلی
مردم
مذهب شیعه

پیکان روستایی از توابع بخش جرقویه سفلی در استان اصفهان است. این روستا در ۷۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر اصفهان واقع شده‌است.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

این روستا در ۷۵ کیلومتری اصفهان و ۵ کیومتری جنوب غربی نیک آباد از توابع شهرستان اصفهان و بخش جرقویه سفلی در جنوب شرقی شهر اصفهان بین مدارهای ۵۲درجه و ۱۰ دقیقه و ۴۰ ثانیه طول جغرافیایی و ۳۲ درجه و ۱۵ دقیقه و ۵۰ ثانیه عرض جغرافیایی و در دامنه های شمال رشته کوه محمدنوجوان قرار دارد.

آب و هوا[ویرایش]

با توجه به قرار داشتن رامشه در منطقه‌ای بیابانی و کویری، دارای آب و هوای خشک نیمه بیابانی است. یعنی تابستان‌های آن گرم و خشک و زمستان‌های آن سرد و خشک است.

طبیعت[ویرایش]

بلندترین ارتفاعات پیکان در رشته‌کوه‌های محمد نوجوان با ارتفاع ۲۰۷۳ متر در سمت غرب و جنوب پیکان قرار گرفته‌است. این رشته‌کوه‌ها، ادامه رشته‌کوه‌های ناپیوسته زاگرس می‌باشد و مربوط به دوران سوم زمین‌شناسی است. در این رشته کوه گیاهانی مانند کتیرا و اَبشَم و درخت هایی چون بادام کوهی و انجیر می روید. این رشته کوه در گذشته زیستگاه حیواناتی چون بز، آهو، قوچ، میش، پلنگ، یوزپلنگ، شغال، روباه و خرگوش بوده است. چندین چشمه در این رشته کوه وجود دارد:محمد نوجوان، ناوِی، انجیر، شبگیر،چشمه لا کله،چشمه کرکوک و چشمه مومنی.[۱]گفتنی است رودخانه فصلی روستای پیکان در سال های پرآبی از رشته کوه های محمد نوجوان سرچشمه گرفته و به مرداب گاوخونی می ریزد.[۲]

تاریخچه[ویرایش]

وجود درختان بادام کوهی و انجیر کوهی و همچنین حیواناتی از قبیل گوزن و آهو در این مناطق حکایت از سرسبزی این منطقه داشته است. این روستا در کنار دریای مرکزی ایران که حدود یازده هزار سال قبل خشک شده است قرار داشت.[۳] پیکان های کوچکو بزرگ مفرغی یافته شده در غارهای این منطقه حاکی از دوران غارنشینی بشر است که به دوران مفرغ برمی گردد.[۴] قدمت این روستا به پیش از اسلام و روزگار کیانیان باز می گردد که این روستا بر سر راه بازرگانی شمال به جنوب ایران قرار داشته است.[۵]

پیکان شهر[ویرایش]

پیکان شهر در اواخر دوره اشکانیان ساخته شد. پیکان شهر یکی از مراکز ساخت جنگ افزار و تیر و کمان بوده است و کارخانه های متعددی در این منطقه وجود داشته است. پیکان شهر تا روزگار آل بویه از شهرهای آباد اصفهان بوده و به مرور زمان پیکان نام گرفته است.

بازار[ویرایش]

یکی از یادگارهای روزگاران گذشته در این روستا بازاری بوده که در حدود ۱/۵ کیلومتر دراز داشته است ودارای شاخه های زیادی بوده که هر شاخه ویژه صنف خاصی بود. این بازار و دژ میرحیدر از یادگارهای دوران ساسانی است که با رونق گرفتن راه اصفهان شهرضا به آباده، از رونق آن کاسته شد و از اهمیت دژ میرحیدر که زمانی راهدارخانه و چاپارخانه میانراهی جرقویه بود کم شد. در پای کوهی که دژ میرحیدر قرار دارد گورهایی وجود دارد که مردگان را ایستاده دفن کرده اند که این رسم به دوران قبل از اسلام باز می گردد. همچنین از آنجا که پیکان شهر، شهر بزرگی بوده است و مرکز سیاسی جرقویه در زمان ساسانیان بود؛ در اطراف آن شهرک هایی وجود داشتند که می توان به شهرک ماه پر و کشتزاری به نام یسنا اشاره کرد.[۶]

مردم این روستا توسط محمدبن حنفیه اسلام آوردند و به کوشش سلطان باباحاجی نماینده صاحب بن عباد شیعه شدند. آرامگاه سلطان باباحاجی هم اکنون در این روستا زیارتگاه مردم است.[۷] در روزگار دیلمیان، پیکان دوباره رونق می گیرد کاریز رکن آباد و آسیاهای بادی در این روستا ساخته می شود.[۸]

مسجد جامع[ویرایش]

بنای این مسجد به روزگار سلطان سنجر سلجوقی می رسد که از زیباترین مساجد این منطقه و همانند مسجد جامع محمد آباد بوده که متأسفانه در سالهای اخیر شبستان آن تخریب شده است. همچنین مسجد و کاروانسرای پاسکو قدمتی بیش از ۸۰۰ سال در این روستا دارند.[۹] در جریان حمله مغول، مردم پیکان آماده دفاع شدند. در گورستان پیکان قبرهایی وجود داشته که روی آنها «کشته مغول» نوشته شده است. شهرک ماه پری در سال ۶۲۵ هجری در جریان حمله مغول از بین رفت.[۱۰]

بزرگان[ویرایش]

  • ملا قاسمعلی رجایی و شیخ حسن ناصحی

از بزرگان دینی که پیش از جنگ جهانی دوم در پیکان زندگی می کردند.

  • حاج شیخ محمد فاتحی

از عالمان دینی و استاد علم نجوم که در سال 1390 به لقاء الله پیوست.

  • عباس جراح پیکانی

در روزگار ناصرالدین شاه قاجار در پیکان زندگی می کرد و در شناسایی و کاربرد گیاهان دارویی ماهر بود.

  • دکتر محمد قائمی پیکانی

استاد تاریخ دانشگاه اصفهان و مولف کتاب های ادبیات باستانی ایران و هخامنشیان در تورات

  • حسین فاتحی پیکانی

از شاعران معاصر

  • حسین فاتحی

از مدال آوران المپیاد دانشجویی در رشته آمار

  • دکتر چرخی پیکانی

از اساتید دانشگاه اصفهان

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۱۰
  2. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۱۹
  3. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۱۷
  4. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۲۳
  5. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۲۷
  6. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۳۲
  7. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۶۰
  8. تاریخ ایران زمین، صفحه ۱۷۵
  9. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۶۶
  10. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۶۹