ایرج رحمانپور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایرج رحمانپور
Rahmanpur-seymare86.jpg
اطلاعات پس‌زمینه
نام اصلی ایرج رحمانپور
نام مستعار حنجره زخمی زاگرس[۱]
تولد ۲۰ بهمن ۱۳۳۵
ملیت ایرانی
سبک‌(ها) موسیقی فولکلور[۲][۳]
سال‌های فعالیت ۱۳۵۰ تاکنون

ایرج رحمانپور (زاده ۱۳۳۵ خرم‌آبادشاعر، خواننده و ترانه سرای ایرانی است.[۱] او دارای آثار نوشتاری و موسیقایی دربارهٔ فرهنگ و هنر منطقهٔ زاگرس و موسیقی لری است.[۱][۲][۴][۳][۵][۶]


معرفی

در خرم‌آباد زاده شد[نیازمند منبع] و کودکی و نوجوانی را در سرزمین پدری‌اش کوهدشت سپری نمود. از کودکی با توجه به توانایی اش در آواز خوانی به آواز روی آورد. زندگی در یک منطقهٔ باستانی و آشنایی با فرهنگ و هنر «سرزمین مفرغ» او را به مطالعهٔ زبان و فرهنگ کهن سوق داد. وی از دهه پنجاه تا کنون به سرایش ترانه و خوانش این آثار مشغول است.[۷] او در ترانه‌هایش از مجموعه زبانهای لری،[۳] لکی و پارسی استفاده می‌کند. آثار او نقش ویژه‌ای در احیا زبان لکی و آشنایی با اشعار لری داشته است.[۳][۸] او متأهل، دارای چهار فرزند و از سال۱۳۷۰ ساکن تهران است. وی هم اکنون در زمینه فرهنگ عامه و زبان پژوهش می‌کند.[نیازمند منبع]

سبک

بن مایهٔ آوازهای او را "هوره" و "مویه" تشکیل می‌دهد.[۸] او از موسیقی کار، آیینهای نمایشی، موسیقی سوگ، موسیقی جشن، حماسه، لالایی‌ها و اسطوره‌ها بهره می‌برد. رحمانپور موسیقی قدیمی و ملودیهای فولکلور را با جریانهای اجتماعی و سیاسی تاریخ معاصر تلفیق نموده است. به همین دلیل اورا "حنجره زخمی زاگرس نامیده‌اند. او با موضوعات زیر آثار هنری خلق نموده است:آوارگان شیمیایی حلبچه، زلزله زدگان بم، زلزله زدگان رودبار و منجیل، جنگ ایران و عراق، خودسوزی زنان در ایلام و لرستان، فقر و اعتیاد، وطن پرستی، تنهایی انسان معاصر، نابودی فرهنگ، با یاد حسین پناهی (شاعر و بازیگر)[۹]، با یاد حسین شیدایی (بازیگر)، در بزرگداشت انفال (کشتار کردهای عراقی) درگوتنبرگ سوئد.

آثار

ترانه سرا و خوانندهٔ:

  • جَرَس (۱۳۵۹)
  • بهارباد(۱۳۶۹) -به آهنگسازی علی اکبر شکارچی[۱۰]
  • «آینه اشک»(۱۳۷۲)[۱۱]
  • «گل آتش» (۱۳۷۶)[۳]
  • «سفر امید» (۱۳۸۳)
  • «ستین اشکسه» (۱۳۸۵)
  • «آسو» (۱۳۸۷)
  • هچایه (۱۳۸۹)
  • وانو (۱۳۹۱)

تک آهنگها:

  • چَمَر ۱۳۶۸
  • سرود وطن، صدا و سیمای تهران ۱۳۶۸
  • بانو بهار ۱۳۶۹
  • ساقی ۱۳۷۰
  • موسیقی فیلم «آخرین تک‌سوارایل»، ساختهٔ محمد سیف زاده۱۳۷۷<
  • بشنو، جهان بشنو ۱۳۷۷ (با همکاری گروه موسیقی چهل دف)
  • زلزله بم ۱۳۸۳
  • تَژگا ۱۳۹۰
  • هِنا ۱۳۹۱
  • آواز در "پوئم سمفونی حلبچه" ساخته بیژن کامکار(۱۳۹۰)[نیازمند منبع]

ترانه سرای آلبوم موسیقی:

  • «کوهسار» (۱۳۶۲)
  • «داغ شقایق» (۱۳۶۶)
  • «میراث» (۱۳۷۰)
  • «تال» (۱۳۷۰)
  • «چوپی» (۱۳۷۸)
  • «همدنگ» و «همراز» (۱۳۸۰)
  • «راز انار» (۱۳۸۷)

مجموعه اشعار

مجموعهٔ کامل اشعار لری و لکی وی در کتابی با عنوان «تونه می‌نویسم سرزمینم»، «تو را می‌نویسم، سرزمینم» توسط سهراب آزادی گردآوری و به همراه ترجمهٔ فارسی منتشر شده است. برخی شعرهای وی در نشریات[۱۲] منتشر شده است.

پانویس

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «حنجره زخمی زاگرس». روزنامه شرق، ۲۸ خرداد ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «مراسم اختتامیه سی‌امین جشنواره موسیقی فجر با اجرای «ایرج رحمانپور» و گروه زاگرس». وب‌گاه میرملاس، ۲ اسفند ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ «آلبوم لری «گل آتش» منتشر شد». خبرگزاری فارس، ۱ شهریور ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  4. «لرستان با «سمای مرگ» در هفتمین جشنواره موسیقی نواحی». خبرگزاری فارس، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  5. «شب شاد «لرها» در تهران». خبرگزاری ایسنا، ۲۷ بهمن ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  6. «صدای زاگرس در لرستان طنین انداز شد». خبرگزاری فارس، ۱ اسفند ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  7. «زاگرس‌نشینان و شادی لرها/ موسیقی نواحی روسفید است». خبرگزاری فارس، ۲۷ بهمن ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «رحمانپور، روایتگر زخم و مرهم / دکتر بهروز مهدی‌زاده». وب‌گاه میرملاس. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  9. «بازیگر (تقدیم به زنده یاد حسین پناهی)». وب‌گاه بیب تونز. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  10. «بهار باد». وب‌گاه بیب تونز. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  11. «آلبوم ” آینه اشک ” ایرج رحمانپور». وب‌گاه نوای لر. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۵. 
  12. / «دو ماهنامه پایاب-1382».