اورسودوکسی کولیک
| اورسودوکسی کولیک اسید | |
| نام آیوپاک | ۳α,۷β-dihydroxy-۵β-cholan-۲۴-oic acid OR (R)-۴-((۳R,۵S,۷S,۸R,۹S,۱۰S,۱۳R,۱۴S,۱۷R)-۳٬۷-dihydroxy- ۱۰٬۱۳-dimethylhexadecahydro- ۱H-cyclopenta[a]phenanthren-۱۷-yl)pentanoic acid |
|---|---|
| شمارهٔ CAS | ۱۲۸-۱۳-۲ |
| فرمول شیمیایی | C24H40O۴ |
| گروه دارویی | اسید صفراوی |
| طبقه بندی درمانی شیمیایی تشریحی | حل کننده سنگهای صفراوی |
| جرم مولی (گرم بر مول) | ۳۹۲٫۵۶ گرم در مول |
| دفع | به طور عمده از راه مدفوع |
| مکانیسم اثر | مهار سنتز و ترشح کلسترول توسط کبد، مهار جذب کلسترول از دستگاه گوارش |
| عوارض جانبی | سردرد، خستگی، اضطراب، افسردگی، دیزینس، اختلال خواب، تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، سوء هاضمه، شکم درد، استوماتیت، احساس مزه آهن در دهان، راش، خارش، کهیر، آلوپسی، خشکی پوست، پسوریازیس، درد پشت، کوله سیستیت، تعریق، آرترالژی، میالژی، سرفه، رینیت. |
| موارد مصرف | حل کردن سنگهای صفراوی رادیولوسنت، درمان بیماریهای کلستاتیک کبدی، افزایش جریان صفرا در بیمارانی که استنت یا پروتز داخل مجرای صفراوی دارند. |
| راه استعمال | خوراکی |
| مصرف در بارداری | گروهB (منابع قدیمیتر: گروهX) |
| دمای ذوب | ۲۰۳ |
اورسودوکسی کولیک اسید (به انگلیسی: ursodeoxycholic acid)
(به اختصار: UDCA) یا:
اورسودیول (به انگلیسی: Ursodiol)
نامهای تجارتی : Ursogal- Actigall -Ursodex
رده درمانی: حل کننده سنگهای صفراوی کلسترولی.
اشکال دارویی: قرص یا کپسول ۲۵۰ میلی گرمی، قرص یا کپسول ۳۰۰ میلی گرمی.
محتویات |
[ویرایش] مکانیسم اثر
اورسودوکسی کولیک اسید یا اورسودیولاثر حل کننده سنگ صفراوی خود را، از طریق مهار کردن سنتز و ترشح کلسترول از کبد و نیز بوسیله مهار جذب کلسترول از جدار دستگاه گوارش اعمال میکند. این ترکیب به مقدار کم در صفرا یافت میشود.
[ویرایش] موارد مصرف
- حل کردن سنگهای صفراوی رادیولوسنت
- درمان بیماریهای کلستاتیک کبدی، نظیر: سیروز صفراوی اولیه، کلانژیت اسکلروزان، آترزی صفراوی، هپاتیت مزمن
- پیشگیری از تشکیل سنگهای صفراوی در افراد چاقی که وزن خود را به سرعت از دست میدهند.
نکته: تجویز این دارو در بیمارانی که سنگ رادیولوسنت و غیرکلسیفیه ی کیسه صفرا با قطر کمتر از ۲۰ میلی متر دارند، و به علت افزایش خطر جراحی ناشی از بیماریهای سیستمیک، سن بالا، واکنشهای ایدیوسنکراتیک نسبت به بیهوشی، کاندید مناسبی برای کله سیستکتومی نیستند و یا حاضر به اعمال جراحی نمیباشند، اندیکاسیون دارد.
[ویرایش] طریقه مصرف
- جهت حل کردن سنگهای صفراوی رادیولوسنت و نیز جهت افزایش جریان صفرا در بیمارانی که استنت یا پروتز داخل مجاری صفراوی دارند:
دربالغین : روزانه ۸ تا ۱۰ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، از راه خوراکی، منقسم در ۲ تا ۳ دوز و معمولاً همراه با غذا مصرف میشود.
نکته: تجویز این دارو در بیمارانی که سنگ رادیولوسنت و غیرکلسیفیه ی کیسه صفرا با قطر کمتر از ۲۰ میلی متر دارند، و به علت افزایش خطر جراحی ناشی از بیماریهای سیستمیک، سن بالا، واکنشهای ایدیوسنکراتیک نسبت به بیهوشی، کاندید مناسبی برای کله سیستکتومی نیستند و یا حاضر به اعمال جراحی نمیباشند، اندیکاسیون دارد.
- جهت پیشگیری از تشکیل سنگهای صفراوی در افراد چاقی که وزن خود را به سرعت از دست میدهند:
دربالغین : ۳۰۰ میلی گرم، از راه خوراکی، دو بار در روز تجویز میشود.
- جهت درمان بیماریهای کلستاتیک کبدی، نظیر سیروز صفراوی اولیه، کلانژیت اسکلروزان، آترزی صفراوی، هپاتیت مزمن:
در بالغین : ۱۳ تا ۱۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن، از راه خوراکی منقسم در ۲ دوز (صبح-شب) تجویز میشود.
[ویرایش] موارد منع مصرف
- حساسیت مفرط نسبت به این دارو و سایر اسیدهای صفراوی.
- بیماریهای مزمن کبد
- کله سیستیت حاد
- کلانژیت
- انسداد مجاری صفراوی
- پانکراتیت ناشی از سنگ کیسه صفرا
- فیستول صفراوی
[ویرایش] تداخلات دارویی
- مصرف همزمان اورسودیول با استروژنها، داروهای ضد بارداری خوراکی و کلوفیبرات باعث کاهش اثرات درمانی این دارو میگردد.
- آنتی اسیدهای حاوی آلومینیوم جذب این دارو را کاهش میدهند.
- کلستیرامین جذب این دارو را کاهش میدهد.
[ویرایش] عوارض جانبی
- در پوست: خارش، بثورات جلدی، خشکی پوست، کهیر، تعریق بیش از حد، پسوریازیس
- در دستگاه گوارش: تهوع، استفراغ، سوء هاضمه، احساس طعم فلزی در دهان، اسهال، یبوست، درد شکم، کولیک صفراوی، کله سیستیت، استوماتیت، نفخ
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- راهنمای کاربرد داروهای ژنریک ایران، دکتر رامین خدّام، چاپ هفتم،۱۳۸۸، صفحات:۹۷۹ و ۹۸۰
- داروهای ژنریک ایران و دسته بندی داروها، دکتر مصطفی صابر، چاپ هفتم، صفحه :۳۱۳
- مشارکت کنندگان ویکیپدیای انگلیسی، بازدید ۲ مهٔ ۲۰۱۰ (تکمیل اطلاعات جدول)