آلت تناسلی نر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کیر)
پرش به: ناوبری، جستجو
این نوشتار درباره آلت تناسلی نر در همه جانوران است. برای انسان، به آلت تناسلی نر در انسان مراجعه کنید.
آلت تناسلی یک فیل آسیایی نر

آلت تناسلی نر، نَره[۱]، کیر، قضیب یا ذَکَر اندامی جنسی در جانوران (به ویژه پستانداران) نر است که برای آمیزش جنسی و ادرار کردن به کار می‌رود. این اندام به همراه بیضه‌ها در پایین بدن، دستگاه تناسلی مردانه را تشکیل می‌دهند.

آناتومی

مکان و اندازه آلت تناسلی نر در جانوران گوناگون متفاوت است. در بسیاری جانوران، از جمله پستانداران، اندازه نره در حالت عادی کوچکتر از نره در حالت نعوظ است. در بیشتر پستانداران استخوانی در جدار لیفی اندام وجود دارد که با نام استخوان قضیب یا باکولوم خوانده می‌شود. استخوان باکولوم در انسان و اسب وجود ندارد. در میان پستانداران، قضیب به سه بخش اصلی تشکیل‌دهنده تقسیم می‌شود:

  • ریشه یا پایه که درون بدن و بخش رو به جلوی لگن خاصره قرار دارد.
  • بدنه: بخشی از اندام که از ریشه آغاز می‌شود و به بیرون گسترش می‌یابد.
  • ختنه‌گاه: بخش پایانی و جلویی اندام که حساس‌ترین بخش اندام نیز به شمار می‌رود.

در آب‌بازسانان

در آب‌بازسانان، به دلیل نیاز به کمتر شدن هرچه بیشتر اصطکاک اندام‌ها با آب، آلت تناسلی نر در درون بدن قرار دارد و در هنگام کنش جنسی به حالت نعوظ رسیده و به بیرون از بدن می‌آید. دو شکاف باریک در انتها و زیر بدن این جانوران وظیفه نگهداری اندام تناسلی و اندام تخلیه (مقعد) را دارند. خایه‌ها نیز در آب‌بازسانان نر درون بدن قرار گرفته‌اند.[۲]

دوشاخه

نوشتار اصلی: آلت تناسلی نر دوشاخه

در میان بعضی کیسه‌داران، وجود دو مهبل (مجرای واژنی) در بدن جنس ماده باعث شده است که آلت تناسلی نرها دارای دو شاخه شود تا منی را به درون هر دو مهبل جانبی بریزد. در این حالت، میزراه پیش از رسیدن به دو شاخه به پایان می‌رسد. پدید آمدن واژن دوکاناله و قضیب دوشاخه در چنین جانورانی دلیلی فرگشتی داشته و باعث افزایش احتمال باروری ماده می‌شود. بر خلاف جفت‌داران که تنها یک مهبل دارند و جنین در آن تشکیل می‌شود، دو کانال واژنی کیسه‌داران ماده توانایی تولید دو نوزاد–جنین ناکامل را در هر زمان دارند.[۳] در انسان نیز گاه جهش‌های ژنتیکی باعث ایجاد نقص آلت دوشاخه می‌شوند.

عملکرد و وظیفه

آلت تناسلی نر در پستانداران وظیفه آمیزش جنسی و دفع ادرار را برعهده دارد.

در انسان

نوشتار اصلی: آلت تناسلی نر در انسان

آلت تناسلی نر در انسان از دو بافت اصلی تشکیل شده است:

انتهای کرپه اسفنجی وسعت یافته و ختنه‌گاه را می پوشاند. دور ختنه‌گاه را پیش‌پوست گرفته است؛ بخشی پوستی که می‌تواند برای آشکار ساختن ختنه‌گاه عقب بنشیند. پیش‌پوست توسط چینی از پوست به نام لگام به زیر ختنه‌گاه متصل می‌شود.


جستارهای وابسته

منابع

  1. لغت‌نامه دهخدا
  2. Berta, Annilisa, James L. Sumich and Kit M. Kovacs. Marine Mammal: Evolutionary Biology. Academic Press, 2006. 367. ISBN ‎978-0-12-369499-7. 
  3. Dickman, Christopher. A Fragile Balance: The Extraordinary Story of Australian Marsupials. University Of Chicago Press, 2008. 13-15. ISBN ‎978-0226146300.