ابوالقاسم علیدوست
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Abolghasem_Alidoust.jpg/220px-Abolghasem_Alidoust.jpg)
ابوالقاسم علیدوست (متولد سال ۱۳۴۰ در ابرکوه)، مجتهد، فقیه، فیلسوف فقه، مدرس درس خارج فقه و اصول، نویسنده و محقق اسلامی است. وی رئیس اندیشکده فقه و حقوق اسلامی مرکز الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت،[۱] عضو جامعه مدرسین، رئیس کرسیهای نظریهپردازی (علوم نقلی)، رئیس انجمن فقه و حقوق اسلامی حوزه علمیه و با رتبه استادی عضو هیئت علمی گروه فقه و حقوق اسلامی پژوهشکده نظامهای اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی است.[۲]
زندگینامه
[ویرایش]ابوالقاسم علیدوست در سال ۱۳۴۰ در شهرستان ابرکوه (از توابع استان یزد) متولد شد. در سن هفت سالگی به مدرسه رفت. پس از اتمام دوره ابتدایی[۳] در ابرکوه حوزه علمیهای ولی عصر افتتاح شد و وی از همان زمان تحصیلات حوزویاش را آغاز نمود. او در سال ۱۳۵۴ وارد حوزه علمیه شیراز شد. و در آن جا با سید عبدالحسین دستغیب شیرازی آشنا شد و در مدرسه ایمانیه شیراز با مدیریت شهید دستغیب دروس حوزوی را ادامه داد و در درس برادر ایشان سید مهدی دستغیب شرکت میکرد. در همان زمان هم نزد سید هاشم (فرزند سید عبدالحسین دستغیب شیرازی) در مدرسه حکیم تحصیل مینمود. و نهایتاً در سال ۱۳۵۵ به شهر قم مهاجرت کرد. اغلب دروس رسائل، مکاسب و کفایه را نزد ستوده فرا گرفت. از سال ۶۰ یا ۶۱ در دروس خارج شرکت کرد و ۲ سال درس اصول را به صورت خصوصی از خاتم یزدی آموخت.
از اساتیدش محمد فاضل لنکرانی، جواد تبریزی، جعفر سبحانی، ناصر مکارم شیرازی و در درس خارج فقه و اصول عمدتاً حسین وحید خراسانی بودهاند. فلسفه را با شرح منظومه ملا هادی سبزواری نزد گرامی و یحیی انصاری شیرازی و اسفار اربعه را نزد علمایی چون آقایان جوادی آملی، حسنزاده آملی، محمد محمدی گیلانی، یحیی انصاری شیرازی و محمدتقی مصباح یزدی فرا گرفت. از سال ۶۲ رسماً در مدرسه المهدی قم – که تحت نظر سید محمدرضا گلپایگانی اداره میشد تدریس سیوطی را شروع کرد. بعد از آن در مدارس رسول اکرم، رضویه، عترت، معصومیه و … درسهای سیوطی، مغنی و عموم کتب سطح را تدریس نمود. در سال ۷۱ یا ۷۲ تدریس رسائل را در مدرسه سید محمدرضا گلپایگانی آغاز کرد و سپس مکاسب و کفایه را تدریس نمود. تفسیر قرآن را به صورت درس تخصصی از سال ۷۷ در مرکز تخصصی تفسیر و در سال ۱۳۹۰ در مدرسه عالی خاتمالاوصیا شروع کرد. خارج اصول را از سال ۱۳۷۵ و خارج فقه را از سال ۱۳۸۲ تدریس و فلسفه فقه را در سال ۱۳۸۹ در مدرسه عالی خاتمالاوصیا آغاز نمود.[۴]
تألیفات
[ویرایش]- «فقه و مصلحت» پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۳۸۸ - ترجمه شده به زبان عربی
- «هدایت تحصیلی طلاب و دانش پژوهان»، انتشارات دارالفکر، ۱۳۸۴
- «نظارت بر تحقیقی موسوم به (نقد فقهی قانون مجازات اسلامی، بخش دیات)
- «فقه و عرف» پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ۱۳۸۴ - ترجمه شده به زبان عربی و اردو
- «فقه و عقل» پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ۱۳۸۱ - ترجمه شده به زبان عربی، اردو و روسی
- «سلسبیل فی اصول التجزئة و الاعراب» نشر اسوه ۱۳۸۳
- «مغنی الادیب» انتشارات حوزه علمیه. ۱۳۷۰
- «جرعهای از ادب قرآن: آموزش کاربردی ادبیات عرب»، بوستان کتاب، ۱۳۸۷
- «صراط: هدایت تحصیلی طلاب و دانش پژوهان»،انتشارات دارالفکر، ۱۳۸۴
- «مقدمه علمی بر کتاب «مقصدهای شریعت»» پژوهشگاه فرهنگ و اندیشههای اسلامی ۱۳۸۸
- «طراط اندیشه و عمل»، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشههای اسلامی ۱۳۹۵
- «فقه و حقوق و قراردادها (ادله عام قرآنی)» پژوهشگاه فرهنگ و اندیشههای اسلامی ۱۳۹۵
- «فقه و حقوق و قراردادها (ادله عام روایی)» پژوهشگاه فرهنگ و اندیشههای اسلامی ۱۳۹۵
- «مصادر فقه» جامعه المصطفی العالمیه، ۱۳۹۵
- «فقه مسائل نوپیدا»، اشراق حکمت، ۱۳۹۵، ۳ جلد تاکنون
- اشراف علمی بر مجموعه مقالات «فقه هستهای»، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۳۹۷
- اشراف علمی بر مجموعه مقالات «فقه هنر۱»، مدرسه اسلامی هنر، ۱۳۹۵
- اشراف علمی بر مجموعه مقالات «فقه هنر۲»، مدرسه اسلامی هنر، ۱۳۹۷
- اشراف علمی بر مجموعه مقالات «فقه هنر ۳» دو جلد، مدرسه اسلامی هنر، ۱۴۰۲
- کتابچه «نهادشناسی ظرفیتهای پیشرفت در تراث اسلامی»، نشست اندیشهورزی، مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، ۱۳۹۵
- «فقه سیاسی»، تقریرات، انتشارات منهاج علم، ۱۴۰۱ش/ ادامه دارد
- «حق هستی؛ دفتر اول - اندیشههای تقریبی آیت الله علیدوست»، تقریر سید مرتضی حسینی کمالآبادی، نشر پژوهشکده ادیب فقه جواهری، تابستان ۱۳۹۹
- «حق هستی؛ دفتر سوم - حجاب عفیفانه»، تقریر سید مرتضی حسینی کمالآبادی، نشر پژوهشکده ادیب فقه جواهری، تابستان ۱۴۰۲
- «روششناسی استنباط گزارههای فقه امنیت»، تقریر یاسین پورعلی، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی - دانشگاه عالی دفاع ملی، ۱۴۰۲
- «فقه القضاء»، تقریرات، انتشارات منهاج علم، ۱۴۰۲ش/ ادامه دارد
- «روششناسی اجتهاد»، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۴۰۳
نمونه مقالات
[ویرایش]- رهیافتی برای تولید علوم انسانی اسلامی در بستر تعامل فقه با عرف، عقل و مصلحت
- زمان شرعی ولوج روح در جنین در پرتو قرآن و روایات
- تعریف اجتهاد و اقسام آن (اجتهاد عقلگرا - دفتر سوم، فقه و اصول)
- نگرشی بر روششناسی فقه تقنین
- اجتهاد در اجتهاد (کرانههای اجتهاد جلد ۱)
- فلسفه فقه مقارن (کرانههای اجتهاد جلد ۲)
- ظرفیتهای فقهی تبیین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
- اصول الفقه تجدید الهیکلیة و توسعة النطاق
- فقه و مقاصد شریعت
- کاوشی فقهی تحلیلی بر گونهشناسی روشهای اجتهاد در فقه امنیت
- روششناسی استنباط گزارههای فقه امنیت
- فقه با انگاره قبول نظامات شرعی و لزوم استنباط آنها و انگاره انکار
- بازپژوهی فقهی مسئولیت در زمان علم اجمالی به عامل جنایت هنگام تعارض بینهها
- راهکارهای فقهی تصحیح شرعی رفتارهای قانون گذارانه عقلا
- تبیین فقهی تابعیت ملی با تأکید بر انگاره حکومت محوری اسلام و احکام اسلامی
- فلسفهی فقه هنر (چیستی، چالشها و روش حلّمسئله)
- فقدان نظام در رویکرد اتمیک و اتوماتیک دینی
- تعارض بیّنه و سند رسمی از دیدگاه فقه و حقوق موضوعه ایران (پیشنهاد اصلاح ماده ۱۳۰۹ قانون مدنی)
جوایز و تقدیرنامهها
[ویرایش]- برنده جایزه جهانی دومین دوره علوم انسانی اسلامی سال ۱۳۹۴
- فقه و مصلحت اثر برگزیده بیست و هشتمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ۱۳۸۹
- تحقیق فقه و عرف رتبه ارزنده و فرهنگساز همایش کتاب دین و پژوهشهای برگزیده
- تحقیق فقه و عرف کتاب سال سازمان تبلیغات اسلامی
- تحقیق مصلحت در فقه امامیه شایسته تقدیر جشنواره فارابی
- فقه و عرف پژوهش برتر دبیرخانه دین پژوهان ۱۳۸۳
- فقه و عرف شایان تحسین سومین جشنواره علامه طباطبایی ۱۳۸۵
- فقه و عرف اثر ارزنده کتاب دین سازمان تبلیغات اسلامی ۱۳۸۵[۵]
- فقه و عرف اثر برگزیده هشتمین کتاب سال حوزه ۱۳۸۵[۶]
- فقه و مصلحت اثر برگزیده کتاب فصل ۱۳۸۸[۷]
- کتاب فقه و عقل پژوهش شایان تحسین نخستین جشنواره علامه طباطبایی ۱۳۸۱[۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲]
- فقه و مصلحت اثر برگزیده دوازدهمین کتاب سال حوزه ۱۳۸۹[۱۳][۱۴]
- کرسی فقه و مصلحت سومین جشنواره بینالمللی تحقیقات علوم انسانی فارابی ۱۳۸۹[۱۵][۱۶]
- فقه و مصلحت اثر برگزیده جشنواره علامه طباطبایی ۱۳۹۰
- تحقیق فقه و عرف پژوهش شایان تحسین جشنواره علامه طباطبایی
- استاد موفق حوزه علمیه قم ۱۳۸۷
- احراز رتبه عالی پژوهش حوزه علمیه ۱۳۸۹
- برگزیده در جشنواره مقالات علمی پژوهشی حوزه ۱۳۹۶ بهمن
- احراز رتبه عالی در آزمون روحانیون حج ۱۳۹۳
- پژوهشگر برتر کشور در گروه فقه و حقوق در بیست و چهارمین جشنواره تجلیل از پژوهشگران، فناوران و نوآوران از طرف وزارت علوم، آذر ۱۴۰۲
منابع
[ویرایش]- ↑ ww.olgou.ir/index.php/fa/persiannews/1309-رئیس-اندیشکده-فقه-و-حقوق اسلامی-مرکز-الگو-تاکید-کرد-در-تنظیم-اسناد-می-بایست-شریعت-مدار-و-فقه-محور-باشیم
- ↑ http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13921001001077
- ↑ http://aalidoust.andishvaran.ir/fa/ScholarMainpage.html
- ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۱۴ مه ۲۰۱۸. دریافتشده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۷.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۱۵ اوت ۲۰۱۸. دریافتشده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۷.
- ↑ http://paziresh.whc.ir/news/view/109/[پیوند مرده]
- ↑ http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=8903310067
- ↑ http://www.hawzah.net/fa/news/view/86993
- ↑ http://hawzahnews.com/TextVersionDetail/245402
- ↑ http://www.rasanews.ir/print/97761[پیوند مرده]
- ↑ http://hamshahrionline.ir/details/127763/Culture/literature
- ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۷.
- ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۷.
- ↑ http://ketabehowzeh.ir/news/حوزه_4847/91978/اهداء+کتابهای+برگزیده+همایش+کتاب+سال+حوزه[پیوند مرده]
- ↑ http://www.rasanews.ir/print/66382[پیوند مرده]
- ↑ http://dolat.ir/detail/182661