کاج چلغوزه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کاج چلغوزه
Pinus gerardiana2.jpg
Pinus gerardiana
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
Division: مخروطیان
رده: ناژویان
راسته: کاجیان
تیره: کاجیان
سرده: Pinus
زیرسرده: Ducampopinus
گونه: P. gerardiana
نام علمی
Pinus gerardiana
Wall. ex D. Don

کاج چلغوزه (در فارسی چَلغوزه از چهل غوزه به معنای چهل دانه در مخروط کاج) گونه‌ای کاج است که در منطقه شمال غربی هیمالیا شامل شرق افغانستان و شمال پاکستان و شمال غربی هند می‌روید. نام این کاج فارسی است و از ترکیب چهل و غوزه ساخته شده‌است.[۱] منطقه رویش این درخت ارتفاعی بین ۱۸۰۰ تا ۳۳۵۰ متر دارد و گاهی با کاج زیبا و سدر مقدس جامعه مشترک می‌سازد. بلندی کاج چلغوزه بین ۱۰ تا ۲۰ متر است و معمولاً دارای تاجی پهن و گسترده با شاخه‌هایی راست و کشیده‌است. کاج چلغوزه در منطقه پراکنش طبیعی خود منبع غذایی بسیار مهمی محسوب می‌شود.[۲]

سودمندی‌ها[ویرایش]

معروفیت این درخت به‌خاطر دانه‌های خوردنی آن (چلغوز) است که در منطقه رویش جمع‌آوری می‌شود و به فروش می‌رسد. به لحاظ ارزش غذایی، ترکیبات دانه شامل ۵۱٫۳ درصد چربی (اسیدهای چرب)، ۸٫۷ درصد آب، ۱۳٫۶ درصد پروتئین، ۲۲٫۵ درصد نشاسته، ۰٫۹ درصد فیبر و سه درصد مواد معدنی و خاکستر می‌باشد.[۲]اهمیت اقتصادی جنگهای این‌گونه بقدری زیاد است که در سالهای پربار در پاکستان بخش بزرگی از درآمد منطقه ۱۳۰۰۰ نفری از جمع‌آوری و فروش دانه‌های خوراکی آن بدست می‌آید و در هندوستان بطور متوسط سالانه ۱۸۰ تن دانه چلغوز تولید می‌شود.[۲]

پانویس[ویرایش]

پیوندبه بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • زارع, علیرضا و عباسی مسعود [www.ijf-isaforestry.ir «تأثیر طول دورهٔ سرمادهی بر جوانه‌زنی بذر کاج چلغوزه [Effects of stratification length time on germination of chilgoza pine (Pinus gerardiana Wall.)]»] مجله جنگل ایران (کرج: انجمن جنگلبانی ایران، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران) سوم, ش. سوم (پاییز 1390): 243 تا 252 ISSN 2008-6113. بازبینی‌شده در اول آبان 1396 
  • «ویکی‌پدیای انگلیسی». بازبینی‌شده در ۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۱.