پرش به محتوا

پاتوگنومونیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پاتوگنومونیک (انگلیسی: Pathognomonic) یا نشانهٔ شاخص بیماری اصطلاحی است که بیشتر در علوم پزشکی استفاده می‌شود و به معنای «ویژگی شاخص یک بیماری خاص» است. نشانهٔ پاتوگنومونیک نشانه خاصی است که وجود آن، به معنای وجود قطعی یک بیماری خاص است. وقتی گفته می‌شود یک علامت یا نشانه «پاتوگنومونیک» است، آن علامت یا نشانه به میزان قابل توجهی ارزش «تشخیصی» دارد.

این واژه، صفتی با ریشه یونانی است که از πάθος (تلفظ: pathos) به معنای «بیماری» و γνώμων (تلفظ:gnomon) به معنای «شاخص» مشتق شده است.

برخی مثال‌ها

[ویرایش]
بیمارینشانه
عفونت سیتومگالوویروسنمای چشم جغد در اجسام انکلوزیونی[۱][۲]
لنفوم هاجکین

سلول رید اشتنبرگ (سلول‌های تک‌هسته‌ای یا چندهسته‌ای غول‌آسا) در عکاسی ریزنگاری

بیماری لایماریتم مزمن مهاجر[۳]
میوزیت اجسام انکلوزیونیرشته‌های بسیار ظریف در اجسام انکلوزیونی که در زیر میکروسکوپ الکترونی قابل مشاهده است.
هیپوکلسمیعلامت تروسو و نشانه شوستوک
کزاز یا مسمومیت با استریگنینلبخند ساردینی
سرخکدانه‌های کوپلیک
بیماری ویلسونحلقه کایسر-فلیشر
دیفتریغشایی کاذب در لوزه‌ها، حلق و حفره‌های بینی
پانکراتیت مزمن خونریزی‌دهندهنشان گری ترنر (کبودی یا خون‌مردگی در پهلوها)
وبااسهال آب‌برنجی
تب روده‌ایen:Rose spots بر روی شکم
مننژیتعلامت کرنیگ و علامت برودزینسکی
آنژین صدریعلامت لِـوین (مشت کردن دست روی قفسه سینه)[۴]
مجرای شریانی بازسوفل ممتد ماشین‌وار
بیماری ویپلمیوریتمی ماهیچه‌های چشم و ماضغه
لوسمی حاد مغز استخوانen:Auer rod
ام‌اسفلج چشمی بین‌هسته‌ای دوطرفه
پریکاردیتفریکشن راب پریکارد
اجسام آشوفتب روماتیسمی
هاریترس از آب و اجسام نگری
نقرستوفوس
مالاکوپلاکیا اجسام میشائیلیس–گوتمان
حمله خواب (همراه با کاتاپلکسی) کاتاپلکسی
فلوتر دهلیزی امواج دندانه اره‌ای[۵]
کم‌خونی داسی‌شکل بحران گرفتگی رگ‌ها[۶]

منابع

[ویرایش]
  1. Page 268 in: Gibbs, Ronald Darnley; Sweet, Richard L. (2009). Infectious Diseases of the Female Genital Tract. Hagerstwon, MD: Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 978-0-7817-7815-2.
  2. Mattes FM, McLaughlin JE, Emery VC, Clark DA, Griffiths PD (August 2000). "Histopathological detection of owl's eye inclusions is still specific for cytomegalovirus in the era of human herpesviruses 6 and 7". Journal of Clinical Pathology. 53 (8): 612–4. doi:10.1136/jcp.53.8.612. PMC 1762915. PMID 11002765.
  3. Ogden NH, Lindsay LR, Morshed M, Sockett PN, Artsob H (January 2008). "The rising challenge of Lyme borreliosis in Canada". Canada Communicable Disease Report. 34 (1): 1–19. PMID 18290267.
  4. Swartz, Mark H. (2014). Textbook of Physical Diagnosis: History and Examination. Elsevier. p. 354. ISBN 978-0-323-22507-6.
  5. Bernstein, Neil E.; Sandler, David A.; Goh, Mark; Feigenblum, David Y.; Holmes, Douglas S.; Chinitz, Larry A. (15 October 2004). "Why a Sawtooth? Inferences on the Generation of the Flutter Wave during Typical Atrial Flutter Drawn from Radiofrequency Ablation". Annals of Noninvasive Electrocardiology. 9 (4): 358–361. doi:10.1111/j.1542-474X.2004.94576.x. PMC 6932011. PMID 15485514.
  6. Rami Helvaci M, Ayyildiz O, Gundogdu M (July 2013). "Gender differences in severity of sickle cell diseases in non-smokers". Pakistan Journal of Medical Sciences. 29 (4): 1050–4. PMC 3817781. PMID 24353686.