ویکی‌پدیا:پرسش‌های متفرقه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ویکی‌پدیا:میز مرجع)
پرش به: ناوبری، جستجو
اگر پرسشی دربارهٔ اطلاعات عمومی یا تخصصی دارید، سایر کاربران در ویکی‌پدیای فارسی داوطلب خواهند شد که به شما کمک کنند.

لطفاً قبل از پرسش فراموش نکنید که:

  • پرسش‌های فنی مربوط به ویکی‌پدیا را در درخواست راهنمایی مطرح کنید: مشکلات فنی (دربارهٔ نرم‌افزار، نحوهٔ ویرایش یا همکاری با ویکی‌پدیا) در درخواست راهنمایی مطرح شود.
  • جستجو کنید: ویکی‌پدیای فارسی در حال رشد است، به احتمال زیاد، جواب سؤال خود را در جایی خواهید یافت.
  • دربارهٔ یک مقالهٔ خاص نباشد: نظرها یا سؤالات دربارهٔ یک مقالهٔ خاص در صفحهٔ بحث همان مقاله مطرح شود.
  • تحقیق یا پروژهٔ خود را اینجا نپرسید. اینجا برای پرسیدن و حل‌کردن تکالیف مدرسه یا دانشگاه یا محلی برای پیداکردن منابع برای تحقیق یا پروژهٔ شما نیست.
  • آدرس تماس خود را ذکر نکنید: از گذاشتن آدرس ایمیل یا شمارهٔ تلفن خود در این صفحه بپرهیزید.

لطفاً پرسش خود را با این شرایط مطرح کنید:

  • پرسش را در یک بخش جدید بپرسید: برای این کار اینجا کلیک کنید.
  • عنوان مناسبی برای پرسش خود انتخاب کنید: توصیه می‌شود که عنوان سؤالتان به گونه‌ای طرح شود که سایر کاربران بدون خواندن شرح سؤال بدانند که سؤالتان دربارهٔ چه موضوعی است.
  • سؤال خود را با توضیح کامل بیان کنید هر کجا که لازم است پیوندهای لازم را نیز در متن ایجاد کنید.
  • امضا کنید: فراموش نکنید جلوی پرسش خود با چهار علامت مدک، ~~~~، امضا کنید. با این کار اگر عضو باشید، نام شما و تاریخ به عنوان امضا درج خواهد شد. (اگر می‌خواهید عضو شوید و از مزایای عضویت استفاده کنید، برای خودتان حساب و نام کاربری ایجاد کنید.)
  • صبور باشید: ممکن است چند روزی طول بکشد تا کاربری که جواب سؤال شما را می‌داند به این صفحه سر بزند.

لطفاً برای پاسخ‌دادن به سؤالات:

  • جواب کامل بدهید: در حد امکان، به گونه‌ای پاسخ دهید که نیازی به دوباره پرسیدن یا تکرار قسمتی از سؤال نباشد.
  • دقیق باشید: اطلاعات لازم و کافی را در پاسخی گویا و قابل فهمیدن بیان کنید.
  • پیوند‌های لازم را فراهم کنید: اگر ممکن است به مقاله‌ای یا بحثی در ویکی‌پدیا یا سایر وب‌گاه‌ها ارجاع دهید.
  • نوشته‌های دیگران را ویرایش نکنید، مگر برای بهبود چیدمان.
  • از ارائهٔ توصیه‌های پزشکی یا حقوقی بپرهیزید: ویکی‌پدیا جای مناسبی برای ارائهٔ توصیه‌های تخصصی نیست.
  • ادب را رعایت کنید: بی‌نزاکتی، غیرمنطقی یا بدجنس بودن باعث می‌شود تا دیگر کاربران سرخورده شوند. بکوشید تا حتی ناآگاهانه نیز به دیگران توهین نکنید.


بایگانی‌ها: ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹، ۱۰
۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶


ساخت الگوها[ویرایش]

با سلام و احترام فراوان یک پایگاه ویکی درست کرده ام، اما در ایجاد برخی الگوها با مشکل مواجه هستم. خیلی الگوها پیش نیاز داشتند. آنها را هم افزودم ولی باز اشکال می گیره مثلا وقتی Navbox رو کپی و در ویکی پیست می کنم ، مشخص می شه که هنوز کامل نیست؟و درست نمی شه.یا وقتی پودمانی را قرار می دهم اجرا نمی شه.لطفا کمکم کنید؟ یا پایگاهی را بفرمایید که راهنمایی کاملی به فارسی برایم بکنه .متشکرم از شما — پیام امضانشدهٔ قبلی را حسن110 (بحث • مشارکت‌ها) در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۶، ساعت ۰۶:۵۷ نوشته‌است.

---امضا جهت بایگانی توسط ربات 4nn1l2 (بحث) ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۵۷ (UTC)

مقاله جدید[ویرایش]

برای نوشتن مقاله جدید یا صفحه به اسم شخص باید چکار کرد ؟ — پیام امضانشدهٔ قبلی را Samanghadami (بحث • مشارکت‌ها) نوشته‌است.

سوالات فنی تون رو در میز کمک فنی بپرسید.
برای ایجاداولین مقاله تان ویکی‌پدیا:اولین مقالهٔ شما را مطالعه کنید. میتوانید از ویکی‌پدیا:ایجاد مقاله شروع کنید. — پیام امضانشدهٔ قبلی را Dashaslan (بحث • مشارکت‌ها) نوشته‌است.
---امضا جهت بایگانی توسط ربات 4nn1l2 (بحث) ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۵۷ (UTC)

مرد دریایی[ویرایش]

درود کسی می‌داند نسخهٔ مرد پری دریایی در افسانه‌ها چه نام دارد؟ --- Rmashhadi ♪♫ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۲۳:۰۳ (UTC)

@Rmashhadi:en:Merman که در آریانپور «دریامرد» ترجمه شده‌است. 4nn1l2 (بحث) ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۲۳:۱۲ (UTC)

دقت گاه شماری جلالی[ویرایش]

@Huji: سلام. داشتم رو مقاله کار می کردم و دیدم در منابع در خصوص میزان دقت این تقویم اختلاف فراوان است. برخی گفته اند یک روز در هر 3770 سال[۱]، یک روز در هر 5000 سال [۲][۳]،،یک روز در هر 116529 سال[۴] ، یک روز در هر 2دومیلیون و 390 هزار سال[۵] و بالاخره یک روز در هر ۴۷۶۱۹۰۵ سال [گاه‌شماری ایرانی، موسی اکرمی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، چاپ اول (۱۳۸۰)، ۶۳-۶۵.] !!!- -سید (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۰:۰۶ (UTC)

@Sa.vakilian: تازه این تمام مشکل نیست! این به اصطلاح «دقیق‌ترین» تقویم دنیا، وابستگی شدیدی دارد به این که مبنای تاریخ کجا باشد. در سدهٔ ۱۴۰۰ خورشیدی سالی خواهیم داشت که بر حسب این که مبنای سال را نصف‌النهار مرکز ایران بگیرید یا نصف‌النهار شهر تهران، سال یا کبیسه است یا نه! این یعنی تطابق تقویمی با بقیهٔ تقویم‌ها به هم می‌خورد و مشکلات وابسته. قانون استفاده از تقویم خورشیدی در ایران که در زمان رضا پهلوی تصویب شده بود هم این که مبنا کجاست را شفاف نکرده.
خلاصه‌اش این می‌شود که آن زمان که تجهیزات نجومی پیشرفته نبوده، این که تقویمی با چنین دقت اختراع شده قطعاً شگفتی آفرین است. اما این که لحظهٔ سال نو به محل سکونت شما بستگی دارد و حتی کبیسه بودن یا نبودن به محل سکونت شما بستگی خواهد داشت، فقط درد سر است. الان که دیگر نجوم آن قدر پیشرفته که می‌توانیم میزان عقب افتادن تقویم‌ها را دقیق حساب کنیم، روشی که تقویم خورشیدی به کار می‌برد بیشتر زحمت است تا رحمت. برای همین هم هست که حتی نزد منجمان هم دیگر جایگاه عملی ندارد — حجت/بحث ‏۹ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۴۳ (UTC)
@Huji: جسارتا پاسخ مرا در محاسبه دقت تقویم ندادید. در خصوص دقت، البته منجمان از روش های دیگری استفاده می کنند اما در گاه شماری هنوز هم این تقویم دقیق ترین است. یعنی مقصود ما مقایسه با تقویم های نجومی نیست بلکه مقایسه با تقویم گرگوری و چینی و عبری و دیگر تقویم هاییی است که عملا در کشورهای مختلف استفاده می شود.--سید (بحث) ‏۹ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۲۱ (UTC)
جوابتان را نمی‌دانم؛ به منابعم دیگر دسترسی ندارم.
اما به نوعی جوابتان را دادم: «دقت» را چه طور تعریف می‌کنید؟ بحث بالای من (راجع به اهمیت موقعیت جغرافیایی در دقت گاهشمار) دقیقاً به همین اشاره دارد که با تغییر تعریفتان از دقت، نتیجه تغییر می‌کند. — حجت/بحث ‏۹ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۶:۲۷ (UTC)

@Sa.vakilian: دوست گرامی، متأسفانه دربارهٔ تقویم هجری خورشیدی میان صاحب‌نظران اختلافاتی وجود دارد و همین امر سبب می‌گردد که دربارهٔ میزان دقت این تقویم دیدگاه‌های گوناگونی مطرح گردد. تا جایی که من می‌دانم، خیام و گروه همکارانش توانستند طول متوسط سال را با دقت بسیار بالایی (یعنی دقیق‌تر از چیزی که واقعاً هست) بسنجند. لازم به توضیح است که در واقعیت مدت زمان چرخش زمین به گرد خورشید میزان دقیقاً ثابتی نیست و سال به سال تفاوت بسیار بسیار اندکی دارد. با این حال متأسفانه روش کبیسه‌گیری‌ای که منسوب به خیام و همکارانش باشد در دست نیست و در طول این چند سده در مورد روش کبیسه‌گیری، میان دانشمندان ایرانی اختلاف نظر وجود داشته است. در برخی نوشته‌ها از کبیسه‌گیری‌های چهارساله، پنج‌ساله و حتی هشت‌ساله یاد شده است، در حالی که اکنون کبیسه‌گیری هشت‌ساله رواج ندارد. تا جایی که بنده اطلاع دارم، مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران هیچ کدام از آرایه‌های کبیسه‌گیری را به رسمیت نمی‌شناسد و بر پایهٔ رصد سالانه (یا دقیق‌تر بگویم پیشبینی رصد سالانه، آن هم از نصف‌النهار تهران) سال‌های کبیسه را تعیین می‌نماید. (توجه کنید که این تقویم در افغانستان هم رایج است و ممکن است این مسئله در آینده سبب اختلاف میان تقویم این دو کشور گردد!) این در حالی است که در تمام تقویم‌های دیگر، روش تعیین سال‌های کبیسه مشخص است، برای نمونه در تقویم گرگورین (تقویم میلادی کنونی) اگر عدد سال بر ۴ بخش‌پذیر باشد آن سال کبیسه است. استثنای این روش سال‌هایی است که به دو صفر ختم می‌شوند (مانند سال‌های ۱۶۰۰، ۱۷۰۰، ۱۸۰۰، ۱۹۰۰ و ۲۰۰۰) در این موارد دو صفر پایانی در نظر گرفته نمی‌شود و عدد باقی‌مانده (یعنی ۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹ و ۲۰) را در نظر می‌گیرند. اگر این عدد بر ۴ بخش‌پذیر بود آن سال کبیسه است. (یعنی سال‌های ۱۶۰۰ و ۲۰۰۰ کبیسه بوده اند و بقیه نه)

از همین رو برخی، انتقادات سختی به روش مؤسسهٔ ژئوفیزیک می‌کنند و اصلاً آن را تقویم نمی‌دانند و لازمهٔ یک تقویم را داشتن آرایه‌ای مشخص جهت کبیسه‌گیری می‌دانند. متأسفانه سال‌هاست که وبگاه مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران مبدلی برای تقویم‌ها دارد که از سال ۱۳۰۶ آغاز می‌شود و تکلیف سال‌های پیش از آن را مشخص نمی‌کند. برای همین حتی یک رخداد زمان قاجار را هم نمی‌توان به تقویم هجری خورشیدی تبدیل کرد، چه رسد به گذشته‌های دورتر!

روش دیگری که پیشنهاد ذبیح بهروز و احمد بیرشک است از دوره‌های ۲۸۲۰ ساله بهره می‌برد و آرایه‌ای برای تعیین سال کبیسه ارائه می‌دهد. (به این مقاله) مراجعه کنید. تا جایی که می‌دانم، به‌زودی در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ میان روش مؤسسهٔ ژئوفیزیک و روش بهروز/بیرشک اختلاف خواهد افتاد.

این هم کمی از شرح مصیبت تقویم به اصطلاح دقیق مملکتمان! راستی تا یادم نرفته بگویم که مبدأ گاهشماری جلالی ۱۰ رمضان ۴۷۱ ه‍.ق. بوده است و تا جایی که می‌دانم اولین کسی که مبدأ سال خورشیدی (و نه قمری) را هجرت پیغمبر قرار داد عبدالغفار نجم‌الدوله بوده است. البته او تقویمی را معرفی کرد که امروزه به نام تقویم هجری شمسی برجی معروف است و با تقویم کنونی تفاوت دارد (برای نمونه ماه‌های ۳۲ روزه هم در آن تقویم وجود داشته است.) امیدوارم مطالبی که نوشتم، مفید بوده باشد. ShFarshid؛گفت‌وگو ‏۱۳ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۲:۵۹ (UTC)

@Shfarshid، Huji: بسیار عالی بود. البته من مطلب را آمیک کرده ام و هفته بعد ان شاء الله صفحه اول می رود. اگر برایتان میسر است در خود مقاله گام شماری جلالی و همین طور گاه شماری در ایران این مطلب را اضافه بفرمایید.--سید (بحث) ‏۱۳ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۴:۵۴ (UTC)
دو نکته. یکی این که جایی که کاربر:Shfarshid می‌گوید خیام و گروهش توانستند طول زمان گردش زمان به دور خورشید را «دقیق‌تر از چیزی که واقعاً هست» حساب کنند، این جمله از نظر منطقی غلط است. نمی‌تواند چیزی را دقیق‌تر از واقعیت حساب کرد.
جناب فرشید اما درست می‌گویند که طول زمان گردش زمین به دور خورشید ثبات نیست؛ اما دلیلش فقط تغییر سرعت گردش زمین به دور خورشید نیست، بلکه تغییر سرعت گردش زمین به دور خودش هم هست! این ویدیو را تماشا کنید تا بدانید که چرا ماه دارد باعث می‌شود که تدریجاً سرعت گردش زمین به دور خودش کم بشود. این کاهش خیلی ناچیز است، اما وقتی بحث دقت تقویم در حد چند صد هزار سال باشد، همین کاهش‌های ناچیز هم مهم می‌شوند. گاهشمار خیام (و فی‌الواقع هیچ کدام از گاهشمارهای ساخت بشر) این تغییر سرعت را (که نسبتاً تازه کشف شده) در محاسبه وارد نکرده‌اند.
در واقع گاهشمارها سعی می‌کنند مدت سال را بر حسب روز حساب کنند. اما وقتی مدت روز دارد تغییر می‌کند (ثانیه‌های ما دارند کند می‌شوند)، عملاً شما دارید دقت یک چیز را با خط کشی که خودش ثابت نیست تعیین می‌کنید که خطاست.
خلاصه این که دیدگاه امروز من این است: اگر چه کار خیام در زمان خودش فوق‌العاده بوده و گاهشمار خورشیدی خیلی دقت بالاتری از مثلاً گاهشمار میلادی دارد، اما عملاً بهترین و کاربردی‌ترین گاهشمار همین میلادی است که تقریباً همه‌جای دنیا هم به کار گرفته می‌شود. خطای گاهشمارها را (هر کدام باشند) می‌تواند با روش‌های مدرن فیزیکی و نجومی محاسبه و اصلاح کرد. با پیشرفت فیزیک و نجوم، دیگر دقت یک گاهشمار اهمیتی ندارد چون همهٔ گاهشمارها عملاً خطا دارند و نیاز به اصلاح — حجت/بحث ‏۱۳ اوت ۲۰۱۶، ساعت ۱۵:۳۳ (UTC)