نوقند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نوقند
روستای نوقند
روستای نوقند
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان خراسان جنوبی
شهرستان درمیان
بخش قهستان
دهستان قهستان
نام‌های قدیمی نوقندیشک (نوقندشیک)
مردم
جمعیت ۱۳۲ نفر (سرشماری ۹۵)
رشد جمعیت ۹٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۲۰۹۵
اطلاعات روستایی
کد آماری ۱۳۰۸۱۹
ره‌آورد زرشک، گردو، بادام، توت
پیش‌شمارهٔ تلفن ۳۲۱۵–۰۵۶
وبگاه رسمی http://www.nughand.ir

نوقند یکی از روستاهای بسیار قدیمی در دهستان قهستان بخش قهستان شهرستان درمیان استان خراسان جنوبی ایران می‌باشد. این روستا علاوه بر پیشینه کهن دارای قناتی با آب معدنی سالم هست که تمامی مراتع این روستا از این آب بهره می‌برند.

جغرافیا[ویرایش]

نوقند نام روستایی گردشگری و باستانی است در فاصله ۸۰ کیلومتری شمال شرقی شهرستان بیرجند از استان خراسان جنوبی. این روستا پیشینه‌ای تاریخی به دوران زرتشتیان ایران دارد.[نیازمند منبع]

ریشه‌شناسی نام[ویرایش]

نام نوقند عربی‌شدهٔ واژهٔ پهلوی «نوکند» است و معنی ترکیبی آن «دژ جدید» می‌باشد. معنی جزء اول «نو» از پارسی عام به معنی جدید و جزء دوم «قند» همان «کند» از پارسی باستانی «کنتا»، سغدی «کنت» بمعنی دژ یا شهر است.[۱]

پیشینه تاریخی[ویرایش]

نوقند، محله‌هایی با نامهای بسیار قدیمی دارد که شاخص‌ترین آن از نظر قدمت «آغال گبرو» است که اکنون مکانی برای اتراق دامهاست، و گبرو جمع گبرهاست و گبر در اینجا حکایت از سکونت زرتشتیان در آن مکان در حدود بیش از هزار سال قبل دارد کما اینکه در فاصله‌های نه چندان دور از آن مکان در زمان احداث جاده روبروی روستا در دهه ۷۰ قبرهایی با اشیاء قدیمی که احتمالاً مرتبط با همین ساکنین بوده کشف شد.

این روستا از نظر علمی در گذشته رتبه بالایی در میان روستاهای همجوار داشته چنان‌که تاریخ ثبت ساختمان مدرسه دبستان آن ۱۳۰۵ هجری شمسی می‌باشد و در گذشته دانش آموزان زیادی از روستاهای دور برای تحصیل به این روستا می‌آمدند ولی در دهه ۷۰ مدرسه جدیدی به نام دبستان مسلم ابن عقیل در محله بالای روستا از نو احداث گردید، همچنین در سال ۱۳۹۲ مدرسه قدیمی نوقند توسط مالک آن یعنی آموزش و پرورش تخریب شد. لازم است ذکر شود مدرسه قدیم دارای ۵ فنجان آب وقفی می‌باشد که توسط اهالی روستا در گذشته وقف آن شده بود.

مسجد قدیمی صاحب الزمانی نوقند هم اولین تاریخ ثبت شده احداث آن ۱۲۱۰ هجری شمسی می‌باشد که به گفته اهالی، آن تاریخ هم مربوط به بازسازی مجدد آن بوده و قدمت مسجد بیشتر از آن است، در سال ۱۳۸۴ هم پروژه تجدید بنای مسجد توسط خود اهالی نوقند آغاز شد و بنای قدیمی تخریب و دوباره در سه طبقه از نو بازسازی گردید.

وضعیت زیرساخت فعلی[ویرایش]

در حال حاضر نوقند از امکانات تلفن - برق -لوله کشی آب، مسجد و حسینیه نوساز و یک مدرسه دبستان نوساز، کتابخانه، خانه عالم، کانون فرهنگی، پایگاه مقاومت بسیج و … برخورداراست و همچنین در سالهای اخیر جمعیت فصلی آن نیز افزایش یافته و خانه‌های زیادی در روستا مجدداً بازسازی و حتی خانه‌های جدیدی ساخته شدند که اغلب به دلیل سردی هوا بیشتر در تابستان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

محصولات کشاورزی[ویرایش]

نوقند باتوجه به قرارگرفتن در منطقه خراسان جنوبی و قهستان در سده اخیر اکثر محصولات باغی و تجاری آن به زرشک تغییر کرده و اکنون زرشک نوقند باتوجه به آبیاری توسط آب معدنی غنی روستا و آب و هوای سرد کوهستانی از بالاترین کیفیت برخوردار است و بین مشتریان و خریداران منطقه ای نیز مشتریان زیادی دارد.

علاوه بر زرشک که در واقع اولین محصول تجاری محسوب میشود میتوان به گردو و بادام نیز اشاره کرد که البته اگر دچار سرمازدگی نشود سطح وسیعی را زیر کشت دارد و محصول قابل توجهی میدهد.

همچنین بجز محصولات کشاورزی قالیبافی نیز از گذشته در این روستا و البته همه منطقه شغل خانگی اکثر روستاییان بوده و اکنون نیز برخی بانوان خانه دار مشغول این هنر زیبای ایرانی هستند.

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۱۳۲ نفر (در ۴۶ خانوار) بوده است.[۱]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۸۵۱۵۰—    
۱۳۹۰۱۲۱−۱۹٫۳٪
۱۳۹۵۱۳۲+۹٫۱٪

منابع[ویرایش]

۱. ↑ «نتیجه تحقیقات ریشه‌شناسی نام نوقند». وبسایت رسمی نوقند. تحقیق شده در ۸ تیر ۱۳۹۶.

  1. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.