فایرفاکس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از موزیلا فایرفاکس)
پرش به: ناوبری، جستجو
فایرفاکس
Firefox Logo, 2017.svg
Firefox 57 Windows.png
نماگرفت فایرفاکس ۵۷ در حال اجرا در ویندوز ۱۰
توسعه‌دهنده(ها) بنیاد موزیلا و مشارکت‌کنندگان
شرکت موزیلا
انتشار ابتدایی ۲۳ سپتامبر، ۲۰۰۲؛ ۱۵ سال پیش (۲۰۰۲-۰۹-۲۳)
وضعیت توسعه فعال
نوشته‌شده به سی پلاس‌پلاس، جاوااسکریپت، سی، اچ‌تی‌ام‌ال، راست[۱]
سیستم‌عامل مایکروسافت ویندوز، مک‌اواس، لینوکس، اندروید، آی‌اواس[۲] (پورت‌های غیررسمی به یونیکس و بی‌اس‌دی، سولاریس، اوپن‌سولاریس، illumos)
همراه با فایرفاکس اواس، اوبونتو
موتورها گکو، اسپایدرمانکی، وب‌کیت (فقط آی‌اواس)
اندازه
  • ویندوز: ۴۴ مگابایت[۳][۴]
  • مک: ۸۲ مگابایت[۵]
  • لینوکس: ۵۴ مگابایت[۶]
  • اندروید: ۳۰ مگابایت[۷]
  • آی‌اواس: ۷۹ مگابایت
  • کد منبع: ۱۸۶ مگابایت[۸]
در دسترس به ۹۱ زبان[۹]
گونه مرورگر وب
خوراک‌خوان
مرورگر همراه
پروانه پروانه همگانی موزیلا ۲٫۰[۱۰][۱۱]
وب‌گاه mozilla.org/firefox
استاندارد(ها) اچ‌تی‌ام‌ال۵، شیوه‌نامه آبشاری، آراس‌اس، اتم
Firefox.svg
(رده)
محتویات
خاستگاه و اصل‌و‌نسب


موزیلا فایرفاکس (به انگلیسی: Mozilla Firefox) یک مرورگر وب آزاد و متن-باز برگرفته از مجموعه نرم‌افزار اینترنت موزیلا (en) است که توسط بنیاد موزیلا توسعه و پشتیبانی می‌شود. براساس آمار ماه می ۲۰۱۴، این مرورگر ۲۴٫۹٪ از کاربران اینترنت[۱۲] را به خود اختصاص داد.

این مرورگر در ابتدا بیشتر بین کاربران لینوکس محبوبیت داشت، ولی رفته‌رفته با پدیدار شدن مشکلات امنیتی در اینترنت اکسپلورر پراستفاده‌ترین مرورگر وب، کاربران دیگر سیستم‌عامل‌ها از قبیل ویندوز و مکینتاش نیز استفاده از این مرورگر وب را آغاز کردند تا جایی که بدون نصب پیش‌فرض روی ویندوز یا مکینتاش، طی چند سال پراستفاده‌ترین مرورگر وب جهان بود.

فایرفاکس محبوبیت خود را مدیون داشتن سطح بالایی از قابلیت‌های سفارشی‌سازی و افزونه‌هایش است.

نام[ویرایش]

نام این مرورگر وب برخلاف واژه «فاکس» (روباه) و لوگوی آن که شبیه روباه سرخ است، بنا به گفته مقامات موزیلا در حقیقت یک پاندای سرخ است.[۱۳][۱۴][۱۵]

ویژگی‌ها[ویرایش]

  • قابلیت اسکرین شات گیری از صفحه وب و اشتراک گذاری آن در نسخه Quantum (57.0) به بالا
  • سرعت دو برابر نسبت به نسخه های قبلی
  • 30٪ مصرف کمتر رم نسبت به مرورگر گوگل کروم
  • امکان کشیدن و رها کردن متن به جعبه جستجو

قابلیت وبگردی به صورت ناشناس و از بین بردن تمامی اطلاعات مرورگر بعد از بسته شدن پنجره مرورگر

  • با گسترش وب و اهمیت تبلیغات، طراحان وب‌سایت‌ها به فکر ایجاد صفحاتی افتادند که بدون خواست کاربر گشوده شوند، با استفاده از امکان pop-up blocker، این صفحات امکان ایجاد مزاحمت را ندارند.
  • امکان گشودن چند صفحه در یک پنجره (tabbed browsing) و کشیدن و رها کردن (drag-and-drop) آنها.
  • پشتیبانی از RSS و اتم
  • امکان مدیریت و پاک کردن آسان اطلاعات شخصی.
  • امکان کشیدن و رها کردن متن به جعبه جستجو.
  • حمایت از SVG و CSS2 و CSS3 و JavaScript
  • حمایت از صفحات طراحی‌شده با فناوری ای‌جکس (AJAX)
  • حمایت از قابلیت‌های ویژهٔ CMSهای رایج
  • ده‌ها قابلیت مختلف دیگر

توانایی سفارشی‌سازی[ویرایش]

یکی از قابلیت‌های فایرفاکس امکان تغییر آن به سلیقه هر فرد است. برای این کار فایرفاکس دو مورد را در نظر گرفته است. اول توانایی‌های مرورگر وب، دوم ظاهر آن.

سفارشی‌سازی توانایی‌های فایرفاکس با کمک فایل‌هایی با حجم کم به نام افزونه (Extension) ممکن می‌شود. این افزونه‌ها در واقع تکه‌های کوچک برنامه‌اند که قابلیت‌های مختلفی را به این مرورگر وب می‌افزایند. تم‌های مختلف این مرورگر وب هم شخصی‌سازی ظاهر آن را راحت می‌کند.

مشکلات فایرفاکس[ویرایش]

بعضی کاربران خواستار اضافه شدن افزونه‌های پرتقاضا به فایرفاکس هستند ولی توسعه دهندگان فایرفاکس این کار را مغایر با هدف آن‌ها یعنی یک مرورگر وب سبک می‌دانند؛ البته بیشتر این افزونه‌ها و قابلیت‌های بسیار دیگر مستقیماً قابل بارگیری و نصب روی فایرفاکس هستند.

یکی از مشکلات دیگری هم که به فایرفاکس نسبت داده می‌شود مشکلاتی است که توسط پلاگین ادوبی فلش (Macromedia Flash) ایجاد می‌شود که برای لینوکس ارائه شده که این مشکل ارتباطی به خود فایرفاکس ندارد.[۱۶]

انتشارهای فایرفاکس[ویرایش]

قبل از آوریل ۲۰۱۱ موزیلا در مدت‌های طولانی نسخه فینال فایرفاکس را توزیع می‌کرد اما با تغییر سیاست‌ها و برای رقابت و تقلید از کروم، نسخه‌های پایدار هر شش هفته عرضه و شمارهٔ اصلی نسخه یکی بالا می‌رود. از همین تاریخ فرایند توسعهٔ فایرفاکس به چند کانال مختلف تقسیم شد:

  • "Nightly Builds" که انتشار پیش آلفا (Pre-Alpha) هست و حاوی آخرین ویژگی‌ها و به‌روز رسانی‌های آزمایش نشده هست.
  • "Aurora" که انتشار آلفا (Alpha) مبتنی بر "Nightly Builds" هست و ویژگی‌ها و به‌روز رسانی‌هایی که تحت آزمایش‌های پایه هستند رو ارائه می‌دهد؛ از نسخهٔ ۳۵ نام این کانال به "Developer Edition" تغییر کرد.
  • "Beta" که انتشار بتا مبتنی بر کانال قبل هست و پایداری بیشتری نسبت به دو کانال اولیه دارد.

معمولاً موزیلا قبل از انتشار نسخهٔ پایدار نهایی، نسخه‌های نامزد انتشار (Release candidate) را عرضه می‌کند و سپس انتشار پایدار عرضه می‌شود که از تاریخ مذکور موزیلا آن را انتشار سریع (Rapid release) گذاشته است. این چرخهٔ انتشار شتاب داده شده با انتقاداتی از کاربران مواجه شد که معتقدند این انتشارهای بسیار سریع اغلب باعث شکسته شدن سازگاری افزونه‌ها با نسخه‌های فینال می‌شود و نیاز به توسعهٔ مستمر و مداوم برای سازگار نگه داشتن افزونه‌ها است. همچنین عده‌ای معتقدند فایرفاکس تلاش می‌کند تا شمارهٔ نسخه‌ها را به تقلید از گوگل کروم بالا ببرد تا با آن مقایسه شود.[۱۷]

فایرفاکس با پشتیبانی بلند مدت[ویرایش]

فایرفاکس با پشتیبانی بلند مدت که تحت نام "Extended Support Release" به معنای "انتشار با پشتیبانی تمدید شده" (مخفف:ESR) توسط بنیاد موزیلا عرضه و پشتیبانی می‌شود نسخه‌ای از فایرفاکس است که همزمان با هر هفت انتشار معمولی می‌شود ولی برخلاف نسخه‌های معمولی که هر شش هفته عرضه و به محض عرضهٔ نسخه جدید، پشتیبانی از نسخهٔ قبل متوقف می‌شود، نسخه‌های با پشتیبانی بلند مدت تا حدود یک سال پشتیبانی می‌شوند، این پشتیبانی فقط محدود به اصلاحات امنیتی با ریسک بالا هست و هیچ قابلیت جدید و اصلاحات مرتبط با پایداری برنامه ارائه نمی‌شود، لذا این نسخه‌ها برای سازمان‌ها، ادارات و مراکز آموزش که در به-روز-رسانی سیستم‌ها دارای محدودیت هستند ارائه می‌شود.[۱۸][۱۹]

انتشارهای با پشتیبانی بلند مدت با هر هفت انتشار معمولی، منتشر می‌شوند:

۱۰, ۱۷, ۲۴, ۳۱, ۳۷, ۴۵, ۵۲

فایرفاکس قابل حمل[ویرایش]

وب‌سایت portableapps.com, فایرفاکس قابل حمل را عرضه می‌کند. این نسخه قابلیت اجراشدن روی درایوهای USB Flash و CD-ROM و همچنین درایوهای سخت خارجی و بعضی از پخش‌کننده‌های دیجیتالی موسیقی را دارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع و مراجع[ویرایش]

  1. "Languages summary". OpenHub. Black Duck. Retrieved 18 March 2017. 
  2. "Supported Devices". Retrieved 2015-08-08. 
  3. "Latest Firefox Windows installer". Mozilla. December 31, 2015. Retrieved December 31, 2015. 
  4. "History of FireFox distribution size". Linexp.ru. March 23, 2013. Archived from the original on May 15, 2013. Retrieved July 1, 2013. 
  5. "Latest Firefox OS X installer". Mozilla. December 31, 2015. Retrieved December 31, 2015. 
  6. "Latest Firefox Linux installer". Mozilla. December 31, 2015. Retrieved December 31, 2015. 
  7. "Firefox for Android on Google Play". Retrieved ۱۹ نوامبر ۲۰۱۲.  Check date values in: |accessdate= (help)
  8. "Latest stable Firefox release". موزیلا. ۲۰ ژوئن ۲۰۱۶.  Check date values in: |date= (help)
  9. "Mozilla Firefox release files". Mozilla. Archived from the original on August 21, 2015. 
  10. "Mozilla". Mozilla. Retrieved October 20, 2014. 
  11. Mozilla Licensing Policies, mozilla.org, retrieved January 5, 2012 
  12. «Browser Statistics»(انگلیسی). بازبینی‌شده در ۱۸ خرداد ۱۳۹۳. 
  13. "Firefox name FAQ". Mozilla. Retrieved March 13, 2012. 
  14. "Red panda". BBC Nature. Retrieved August 20, 2014. 
  15. "Firefox 1.5 Release Notes". Mozilla. November 29, 2005. Retrieved November 17, 2014. 
  16. Market share for browsers, operating systems and search engines
  17. http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=History_of_Firefox&oldid=656676969#Rapid_release
  18. https://www.mozilla.org/en-US/firefox/organizations/faq/
  19. «Enterprise/Firefox/ExtendedSupport:Proposal - MozillaWiki:». 

پیوند به بیرون[ویرایش]

مطالعه بیش‌تر[ویرایش]

دانلود فایرفاکس[ویرایش]

دانلود آخرین نسخه فایرفاکس برای سیستم عامل‌های ویندوز - مک - لینوکس