محله پودنک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۲۹°۳۵′ شمالی ۵۲°۳۶′ شرقی / ۲۹٫۵۸۳°شمالی ۵۲٫۶۰۰°شرقی / 29.583; 52.600

پُودُنَک نام محله‌ای قدیمی در شرق شیراز است.

پودنک در قدیم یکی از روستاهای اطراف شیراز بوده‌است که با وسعت یافتن شیراز. درون شهر شیراز قرار گرفته‌است.این روستا به علت سرسبزی در گذشته از مکان های گردشگری مردم شیراز در گذشته بوده است.در این روستا یک قبرستان قدیمی بوده است که با گذشت زمان خراب میشود و هم اکنون بلوار پروین اعتصامی رو به روی بیست متری پنجم و پارک ارغوان روی همان قبرستان ساخته شده اند . پودنک در گذشته بخشی از منطقه هفت بوده است ولی اکنون شامل بخشی از منطقه یازده شیراز می‌ باشد.محل اصلی این روستا در قدیم در مکان فعلی بیست متری پنجم پودنک بوده است.بافت بیست متری پنجم پودنک بسیار قدیمی تر از بیست متری های دیگر پودنک است. خیابان اصلی پودنک تا به حال نام‌های مختلفی داشته که هم‌اکنون با نام بلوار جانبازان مشخص گردیده.

معنای نام پودنک[ویرایش]

پُودُن یا پودنک نام یکی از سبزی‌هایی است که در شیراز مصرف می‌شده؛ و یکی از گونه‌های پونه وحشی است و بخاطر روئیدن زیاد در زمین اطراف، آن را پودنک نامیده‌اند.

خیابان‌های مهم و اصلی[ویرایش]

پودنک شامل هفت بیست متری اصلی است .به اشتباه بلوار تخت جمشید گاهی بیست متری هشتم نام برده میشود.این درصورتی هست که اصلا این بلوار ربطی به محله پودنک ندارد.

بیشتر خیابان‌های اصلی پودنک با نام شعرا نام‌گذاری شده.

و دیگر خیابان‌ها:

پودنک در ابتدا محدود و کوچک بوده و داری دروازه و قلعه بوده؛ و در اطراف آن زمین‌های کشاورزی وجود داشته.

اما با بلعیده شدن در شیراز تمام زمین‌های زراعی تبدیل به مناطق مسکونی شده.

محدوده مسکونی قدیم پودنک و بافت قدیم آن محدود شده به بخشی از بیست متری پنجم. هم‌اکنون نیز هم حمام پودنک و مسجد جامع پودنک که به نام مسجد سیدالشهداء نامگذاری شده در این محدوده واقع شده‌اند. خانه‌های که در محدود پودنک قدیم (خیابان شهیدان بنیانی) واقع شده‌اند. نامنظم هستند.[۱]

موقعیت پودنک[ویرایش]

در قدیم زمین‌های متعلق به پودنک با اسامی چون کونجون. کوهنجان. بنیون. بنیان. طالقان. فیجان. مروت و… نامگذاری شده بود و بعدها به مرور زمان این اسامی به عنوان نام خانوادگی بر روی صاحبان آن زمین‌ها ماندگار شد.

در نقشه قدیم ایران پودنک را با نام فیجان به عنوان نزدیک‌ترین روستا به شیراز مشخص کرده‌اند. اما پودنک به مجموع این زمین‌ها اطلاق می‌شود.

شهرک‌ها[ویرایش]

در محدوده پودنک تعدادی شهرک وجود دارد.

  • شهرک فتحیه
  • شهرک نگین
  • شهرک نیروی انتظامی
  • شهرک صدا و سیما
  • شهرک فرهنگیان
  • شهرک سیبویه

و …

در کل پودنک مرز بندی مشخصی ندارد؛ و در هیچ جا به جز در فرهنگ و یاد مردم شیراز چنین نامی به ثبت نرسیده.

باغ پودنک[ویرایش]

پودنک در قدیم یکی از مکان‌های تفریحی شیراز بوده و باغ پودنک یکی از باغ‌های معروف شیراز بوده؛ که حالا خبری یا حتی اثری از این باغ نیست.[۲]

بناهای مهم[ویرایش]

یکی از پارک‌های بزرگ شیراز در همین منطقه واقع شده‌است؛ و آن پارک ارغوان است. پارک (پودنک) ارغوان نبش بیست متری پنجم تا بیست متری چهارم است.

بخشی از پارک ارغوان بر روی یک قبرستان قدیمی احداث شده.

که هنوز بخشی از این قبرستان وجود دارد دارد. ما بین بیست متری سوم تا چهارم.

در این قبرستان شخصی که نواده کلوار نبی (یکی از پیامبران ایران باستان) به نام حاج الیاس یا در زبان عامه مردم حاجیلاس مدفون است. اما جالب است که سنگ قبر حاجیلاس خود یکی از اشیا مربوط به دوره ساسانی است.

دور از ذهن نیست که پودنک قدمت تاریخی نیز داشته باشد.

چرا که از نزدیک‌ترین آبادی‌ها به قصر ابونصر شیراز یا تخت سلیمان و برم دلک، پودنک و دست خضر یا دشت خضر هستند.

امامزاده‌ها[ویرایش]

یکی امامزاده‌هایی که در پودنک وجود دارد. امام زاده سید محمد (ع) است. بین بیست متری ششم و هفتم؛ که در اطلاق عامیانه آن را دوزیمون یا داوازده امام هم می‌خوانند.

سالن‌های ورزشی[ویرایش]

دو سالن ورزشی و تعداد زیاد باشگاه در پودنک فعال هستند. سالن ورزشی امام حسن مجتبی. بین بیست متری دوم و سوم. (احداث به جای یک از باغ‌های پودنک) سالن ورزشی امام علی. بلوار تخت جمشید.

دانشگاه‌ها و مدارس[ویرایش]

دانشگاه بعثت دانشگاهی است مرتبط با جهاد کشاورزی. بین بیست متری اول و دوم. پودنک جز ناحیه چهار شیراز است.

بازارها[ویرایش]

جمعه بازار روزهای جمعه در حاشیه پارک ارغوان در بلوار پروین اعتصامی برگزار می‌شود.

فرهنگسرا[ویرایش]

پودنک تنها یک فرهنگ سرا دارد. فرهنگسرای فناوری اطلاعات. خیابان استاد شهریار نبش اقبال لاهوری.

گویش[ویرایش]

رجوع شود به لهجه شیرازی

مردم پودنک لهجه مخصوص به خود دارند؛ که در گویش شیرازی به آن شیرازی غلیظ نیز می‌گویند. سیکو. هکو. برو په. بپو. از واژه‌های رایج در بین پودنک است.

مرتبط[ویرایش]

البته ترکیب جدید جمعیتی پودنک باعث شده تا فرهنگ قدیم پودنک به حاشیه رانده شود.

منابع[ویرایش]

  1. «مسجد جامع پودنک شیراز». www.iyp360.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۱۹.
  2. به نقل از آثار عجم صفحهٔ ۵۱۸