مانوئل نوریگا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مانوئل نوریگا
Manuel Noriega
Manuel Noriega mugshot cropped.jpg
نوریگا پس‌از تسلیم به نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا
رهبر آزادی‌بخش ملی[۱]
مشغول به کار
۱۵ دسامبر ۱۹۸۳ – ۲۰ دسامبر ۱۹۸۹
پس از پست ایجاد شده
پیش از پست حذف شده
رهبر نظامی پاناما
مشغول به کار
۱۲ اوت ۱۹۸۳ – ۲۰ دسامبر ۱۹۸۹
رئیس جمهور Ricardo de la Espriella
Jorge Illueca
Nicolás Ardito Barletta Vallarino
Eric Arturo Delvalle
Manuel Solís
Francisco Rodríguez
پس از روبن داریو پاردس
پیش از پست حذف شده
اطلاعات شخص
زاده Manuel Antonio Noriega Moreno
۱۱ فوریهٔ ۱۹۳۴(1934-02-11)
پاناماسیتی
درگذشت ۲۹ مه ۲۰۱۷ میلادی (۸۳ سال)
پاناماسیتی
ملیت پانامایی
همسر(ان) Felicidad Sieiro de Noriega
فرزندان ۳
محل
تحصیل
Chorrillos Military School (لیما، پرو)
Western Hemisphere Institute for Security Cooperation|School of the Americas (کلمبوس، جورجیا، آمریکا)
مذهب کلیسای کاتولیک
خدمات نظامی
وفاداری پاناما پاناما
خدمت/شاخه Coat of arms of Panama.svg نیروهای دفاعی پاناما
سال‌های خدمت ۱۹۶۷–۱۹۹۰
درجه US-O10 insignia.svg ارتشبد
فرمانده نیروهای دفاعی پاناما
جنگ‌ها/عملیات‌ها

حمله ایالات متحده آمریکا به پاناما

مانوئل آنتونیو نوریگا مورنو، (اسپانیایی: Manuel Antonio Noriega Moreno; ۱۱ فوریهٔ ۱۹۳۴(1934-02-11) – ۲۹ مه ۲۰۱۷(2017-05-29)سیاست‌مدار، افسر نظامی، قاچاقچی مواد مخدر و دیکتاتور نظامی پاناما بین سال‌های ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۰ میلادی بود.

تحصیلات[ویرایش]

او تحصیل کرده دانشکده نظامی در پرو است.[۲]

پیش از رهبری[ویرایش]

او از حامیان کودتای موفقیت‌آمیز ژنرال عمر توریخوس علیه آرنولفو آریاس در سال ۱۹۶۸ بوده است. در سال ١٩٨٣ و در پی سقوط دولت و سپس مرگ مشکوک ژنرال عمر توریخوس قدرت او افزایش چشمگیری پیدا کرد.[۲]

وی پیش از رسیدن به رهبری ارشد پاناما، برای سه دهه خبرچین سابق سازمان آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا[۲][۳][۴] (سیا) و سپس برای مدت طولانی ریاست سرویس اطلاعاتی این کشور را بر عهده داشت. در این دوران آمریکا از سرکوب‌های سیاسی او چشم‌پوشی می‌کرد.[۲]

در دهه ۱۹۸۰ میلادی به منظور کمک مالی به عملیات مخفیانه دولت آمریکا در حمایت از نیروهای مخالف جبهه آزادی‌بخش ملی ساندینیستا در نیکاراگوئه وارد ماجرای ایران-کنترا (ماجرای مک‌فارلین) شد.[۲]

سرنگونی[ویرایش]

پس ار انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده آمریکا (۱۹۸۸) و انتخاب جرج ایچ دابلیو بوش رابطه او با آمریکا رو به تیرگی رفت.[۵] آمریکا او را متهم به تبدیل پاناما به شاهرا انتقال مواد مخدر از آمریکای جنوبی به کشور آمریکا کرد.[۶] او در پاسخ به آمریکا اعلان جنگ داد.

در جریان حمله ۲۰ دسامبر ۱۹۸۹ آمریکا به پاناما به دستور جرج بوش[۵] دولت مانوئل نوریگا در ۳۱ ژانویه ۱۹۹۰ فروپاشید.[۳][۷]

زندان[ویرایش]

نوریگا در تازش آمریکا دستگیر و به میامی منتقل شد. دادستان‌های آمریکایی اعلام کردند، وی با قاچاق مواد مخدر، هزاران تُن کوکائین وارد آمریکا کرده است. در سال ۱۹۹۰ دادگاهی در آمریکا او را به جرم پول‌شویی و قاچاق مواد مخدر به ۳۰ سال زندان محکوم کرد. اما به دلیل رفتار خوب او این حکم به ۱۷ سال کاهش یافت.[۵]

در سال ۲۰۰۷ و با ۱۷ اتهام، دولت فرانسه نیز وی را به پول‌شویی متهم کرد. در آوریل سال ۲۰۱۰ نوریگا به فرانسه مسترد[۵][۸] و در سال ۲۰۱۱ به پاناما فرستده شد تا به اتهام فساد، قتل و نقض حقوق بشر محاکمه شود.[۹][۱۰] وی در پی اتهام به قتل، فساد و اختلاس به ۶۰ سال زندان محکوم شد.[نیازمند منبع]

بیماری[ویرایش]

در ۱۶ بهمن ۱۳۹۰ پلیس ملی پاناما اعلام کرد، نوریگا احتمالاً به دلیل سکته از زندان به بیمارستان منتقل شده است. همچنین اعلام کرد، که نوریگا از فشار خون بالا و به احتمال زیاد خونریزی مغزی رنج می‌برده است.[۸]

او در ژانویه سال ۲۰۱۷ به دلیل وضع سلامتی وخیم خود از زندان آزاد و جهت آمادگی برای عمل جراحی مغز در حبس خانگی قرار گرفت.[۲]

درگذشت[ویرایش]

او که از مارس ۲۰۱۷ در پی عمل جراحی مغز دچار خونریزی شده بود در ۲۹ مه ۲۰۱۷ در ۸۳ سالگی و به دنبال یک جراحی مغز درگذشت.[۲]

جوایز[ویرایش]

وی از برندگان جوایزی چون لژیون دونور است.[۱۱][۱۲]

ایران[ویرایش]

او نقشی کلیدی در "ماجرای ایران-کنترا" (ماجرای مک‌فارلین) در اواسط دهه ۱۹۸۰ میلادی داشت.[۲]

پانویس[ویرایش]

  1. Gilboa, Eytan. "The Panama Invasion Revisited: Lessons for the Use of Force in the Post Cold War Era". Political Science Quarterly 110 (4): 539. doi:10.2307/2151883. Archived from the original on April 12, 2012. Retrieved July 1, 2011. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ «مانوئل نوریگا، رهبر نظامی سابق پاناما درگذشت». بی‌بی‌سی فارسی. ۹ خرداد ۱۳۹۶. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Elida Moreno. “Ex-Panamanian dictator Noriega, ousted in U.S. invasion, dies at 83”. Reuters. Tue May 30, 2017. 
  4. “مانوئل نوریگا، دیکتاتور پیشین پاناما، درگذشت”. dw.com. 30 May 2017. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ «فرانسه نوریگا را به پاناما مسترد می کند». بی‌بی‌سی فارسی. ۲ آذر ۱۳۹۰. 
  6. استفانی هولمز. «آمریکا مانوئل نوریگا را به فرانسه مسترد کرد». بی‌بی‌سی فارسی. ۷ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  7. «دیکتاتور پاناما در زندان سکته کرد». Shafaf.ir. ۱۷ بهمن ۱۳۹۰. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ISNA - 02-06-2012 - 90/11/17 - سرویس: / بین‌الملل - فرامنطقه‌یی / شماره خبر: 1944078
  9. «دیکتاتور پاناما در زندان سکته کرد». تابناک. ۱۷ بهمن ۱۳۹۰. 
  10. «ژنرال نوریگا به پاناما باز می گردد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰ آذر ۱۳۹۰. 
  11. Davis, Lizzie. "Manuel Noriega, former ruler of Panama, sent to jail by French judge". The Guardian. Retrieved 30 May 2017. 
  12. "Quand Noriega était décoré de la Légion d'honneur" [When Noriega was awarded the Legion of Honour] (in French). August 29, 2007. Archived from the original on July 8, 2010. Retrieved July 8, 2010. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]