لور (درخت)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

لور یا لیلک از گونه‌های کمیاب درختان جهان است. این درخت از خانواده انجیر بوده و برگهای بیضی شکل و درشت دارد. شیره آن سفید رنگ و دارای پوست تنه صاف و خاکستری است. میوه‌های قرمز رنگ به درشتی فندق داشته و ریشه‌های هوایی دارد. در ایران این درخت در مناطق مختلف استان هرمزگان: بندرعباس، فین، جزیره کیش و دیگر نقاط استان هرمزگان بصورت بومی رشد می‌کند.[۱] در شهر بوشهر این درخت با نام لیلک شناخته می‌شود و در زیباسازی شهر نقش مؤثری دارد.[نیازمند منبع]

تاریخچه کهن[ویرایش]

تاریخ کهن درخت لول یا لور (انجیر معابد) banyan در گامرون (بندرعباس) در تحقیقات راجع به گامرون به منابع مختلفی برمی‌خورم که در ان به درختهای بزرگ لول در اطراف گامرون اشاره شده است، مثلاً در یک منبع هلندی چنینی اشاره شده "Deze boom was zeer groot "این درخت خیلی بزرگی بود، بعد ادامه می‌دهند که ریشه‌های این درخت از همه طرف آویزان شده بود بعضی روی زمین شکلی به خود گرفته بودند که می‌شد روی آنها نشست. یا یک منبع انگلیسی اشاره می‌کند: قطر یکی از این درختها حدود ۳۷۰ فوت و شامل حدود ۵۰ تا ۶۰ کنده داشت که تقریباً ۹۲۱ فوت بلندی داشتند، وقت ظهر حدود ۱۱۱۶ فوت سایه زیر درخت بود، در یک منبع اشاره شده وقتی از شیراز به گامرون می‌آمدی نزدیک گامرون جای بود بنام Ciah ciakor یا Pailulin منظورش پای لول یا لولون، واشاره می‌شود به لول دخیلی (لولی که بهش دخیل می‌بندند)، lul dagheli Della valle و janpatista Tavernier که خود مدتی در گامرون بوده‌اند و این درخت از نزدیک دیده‌اند ان را کامل توضیح می‌دهند و در تصویری که تاورنیه کشیده سمت راست شرق گامرون درخت عظیمی نشان می‌دهد، در یک منبع انگلیسی در سال ۱۷۵۸ اشاره به این لول می‌کند و ظمن شرح عظمت این درخت می‌گوید لول معروف نیم مایل تا کارگاه انگلیسیها فاصله دارد، در یکی از منابع اشاره می‌کند که این درخت مساحتی حدود ۱۷۰۰ یارد که می‌شود حدوداً ۱۵۰۰ متر در بر می‌گرفته. با توجه به نوشته‌های مختلف به این نتیجه می‌رسیم که در گامرون چند لول بزرگ بوده یکی در شرق گامرون نزدیک چاه اب نابن (نایبند) در مسر کرمان بهبندرعباس و دیگری در غرب گامرون در مسیر شیراز به گامرون در نخلستانهای سورو، (اکثر افراد مسن سورویی هنوز این درخت بیاد دارند و از ان تعریف می‌کنند) دربارهٔ درخت لول نایبند هم مشخصا منابع انگلسی شرح می‌دهند که درخت اینقدر بزرگ بود که می‌شد چند هزار سرباز زیر سایه ان استراحت کنند. کلمه بانیان که در انگلیسی و هلندی به این درخت بکار می‌برند بخاطر این بود که تجار هندی در که در زبان گجراتی و سانسکریت به بانیاس یا بانیان معروف بودند زیر این درخت‌ها در گامرون جمع می‌شدند داد وستد می‌کردند و برای خود معبد گوچکی ساخته بودند (pagad) باعث شد که پرنغالیها و هندیها به این چند درخت مشخص درخت بانیان گویند وچون زیر این درختها معابدی نیز وجود داشت در بعضی زبانها به درخت مقدس یا انجیر معابد معروف کشت، در زبان پرتغلی به ان درخت ریشه‌ها نیز می‌گویند "arbor de raiz" در هلندی و انگلیس بصورتهای banian یا banyan هم نوشته می‌شود، در زیر تعدای از از نوشته‌ها بصورت تصویر در کنار تصاویر لول یا لور دیده می‌شود در گویش بندر بعضی لول و بعضی لور بکار می‌برند ولی در اسناد موجود اشاره شده که ایرانیها (ساکنان محل) به ان لول می‌گویند گر چه از این لولهای کهن منطقه (مثل بناهای کهن) چیزی باقی نمانده؛ ولی در گوشه و کنار بندرعباس و بعضی نقاط هرمزگان می‌توان بصورت پراکنده تعدای درخت انجیر معابد یا لول دید، لول ریشه عمیقی در تاریخ منطقه دارد و اسمش با تاریخ گامرون گره خورده. وبا داشتن برگهای همیشه سبز و سایه گسترده و رشد سریع، می‌تواند بعنوان یک درخت بومی فضای شهر و پارکها سبز کند اگر بیشتر مورد توجه قرار گیرد و کاشته شود حتی درختهای بندرعباس هم برای خودشان تاریخ دارند، شناسنامه تاریخی دارند، تاریخی به عظمت تاریخ هرموز، گامرون، جرون و سورو، باید همتی کرد و از لابلای منابع مختلف موجود این درختان دوباره جان داد.

منابع[ویرایش]

  1. ژورنال جزیره طلایی کیش. مهدی اعتمادفر. انتشارات راه دانش سبز. 1388 کیش

درخت لور یا لیلک