عروسک پشت پرده (سرده)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
عروسک پشت پرده
Physalis.jpg
آرایه‌شناسی
فرمانرو: گیاهان
دسته: گیاهان گلدار
رده: تک‌لپه‌ای‌ها
راسته: بادنجان‌سانان
تیره: بادنجانیان
زیرخانواده: بادنجان‌گون‌ها
سرده: فیسالیس
گونه: Physalis
نام علمی
About 80, see text
(L.) Merr.
مترادف

Alkekengi Mill.
Herschellia T.E.Bowdich ex Rchb.
Pentaphitrum Rchb."/>

میوه فیسالیس
میوه فیسالیس
میوه فیسالیس

عروسک پشت پرده، کاکنج یا گوجه فانوسی با نام علمی فیسالیس (به انگلیسی: Physalis) ترکیبی از طعم میوه‌های توت فرنگی، گیلاس، کیوی ، آناناس و گوجه‌فرنگی است. فیسالیس رنگ ها و مزه های مختلفی دارد. معروف ترین رنگ هایش زرد، قرمز، بنفش و سبز است. .[۱]

معرفی فیسالیس

فیسالیس در گروه درختان میوه کوچک طبقه‌بندی شده، اما این گیاه متعلق به خانوادهٔ (Solanaceae) است. خانواده Solanaceae دارای چندین گونه با ارزش اقتصادی زیاد مانند سیب‌زمینی (Solanum tuberosum)، بادمجان (S. melongela)، گوجه‌فرنگی (S. lycopersicum) و فلفل (S. muricatum) است (SOUZA & LORENZI، ۲۰۰۵)، علاوه بر این گونه‌هایی با خواص دارویی (Atropa belladonn و Hyocyamus niger) و گونه‌های زینتی (Petunia hybrida و Brugmansia suaveolens) نیز متعلق به این خانواده است.

تاریخچه

در سال ۱۹۸۵، فیسالیس در کلمبیا از اهمیت تجاری برخوردار شد، این کشور به‌طور گسترده اقدام به کشت آن کرده و میوه آن در طبیعت و به‌صورت بسته‌بندی جهت بازار فروخته می‌شد (NOVOA و همکاران، ۲۰۰۶).

در حال حاضر، کلمبیا بزرگ‌ترین تولیدکننده فیسالیس در جهان و پس از آن آفریقای جنوبی است (CHAVES، ۲۰۰۶) و فیسالیس دومین میوه با اهمیت است که ۵۴ درصد از صادرات میوه کلمبیا را به خود اختصاص داده‌است. احتمالاً، کلمبیا بیشترین مساحت کشت فیسالیس را دارد، در حدود ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ هکتار که بین ۱۵ تا ۲۸ تن فیسالیس در هر هکتار تولید می‌کند (MIRANDA، 2004).[۲]

خواص و مضرات فیسالیس

  • این میوه منبع آنتی‌اکسیدان و سرشار از ویتامینهای آ، ئی، اف، بی و ویتامین ث است.
  • فیسالیس بدن انسان را با به دام انداختن رادیکال‌های آزاد که موجب بروز بیماری‌هایی مانند سرطان، سکتهٔ قلبی، پروستات، آسم و آلرژی می‌شود، حفاظت می‌کند.
  • تقویت سیستم ایمنی
  • کاهش فشار خون
  • کاهش وزن
  • کاهش خطر ابتلا به سرطان
  • افزایش انرژی بدن
  • مصرف این میوه تأثیر بسزایی در شادابی و پوست و تقویت قوای‌جنسی دارد.
  • اگر این میوه به‌صورت نارس و سبز خورده شود سمی بوده و باعث مسمومیت شدید در افراد می‌شود.
  • استفاده بیش از حد از گیلاس زمینی باعث دل‌درد یا مشکلات گوارشی می‌شود.[۳]
  • در قدیم، قابله‌ها به زنی که می‌خواست جنین خود را سقط کند، فیسالیس می‌دادند و زنانی که از آن می‌خوردند، دیگر بچه دار نمی‌شدند. اکنون از نظر علمی ثابت شده‌است که میوه این گیاه، خاصیت عقیم کنندگی دارد. [نیازمند منبع]

شرایط خاک و اقلیم برای کشت

برای معرفی گونه‌ای در یک منطقه جدید، لازم است ارزیابی از شرایط آب و هوایی و خاک با هدف کمک به انتخاب گونه‌هایی با سازگاری بهتر انجام شود (RUFATO و همکاران، ۲۰۰۸). فیسالیس به دلیل سازگاری با آب‌وهوای مدیترانه‌ای و انواع مختلفی از خاک، می‌تواند در طیف وسیعی از شرایط خاک و آب و هوایی توسعه یابد و به‌عنوان گونه‌ای بسیار تحمل‌پذیر طبقه‌بندی می‌شود (FISCHER، ۲۰۰۰).

ارتفاع تأثیر زیادی بر گیاهان و میوه‌های فیسالیس دارد. افزایش اشعه ماوراءبنفش و کاهش دمای هوا با افزایش ارتفاع، منجر به تولید گیاهان کوچک‌تر، برگ‌های کوچک و ضخیم می‌شود که باعث تأخیر در اوج باردهی می‌شود. در کلمبیا، فیسالیس در ارتفاعات ۲۰۰۰ تا ۲۶۵۰ متر کشت می‌شود (فیشر و همکاران، 2005).[۴]

تولید در ایران

در حال حاضر در بعضی از استان‌های ایران به صورت گلخانه‌ای کشت می‌شود. فیسالیس در ایران به دلیل فروشندگان و دلالان بسیار گران‌قیمت است.

منابع

  1. فیسالیس چیستعصرایران
  2. «Muniz, Janaína et al. General aspects of physalis cultivation. Cienc. Rural, June 2014, vol.44, no.6, p.964-970. ISSN».
  3. «فیسالیس چیست، خواص و مضرات آن».
  4. مهندس راضیه علیزاده. «کاشت، داشت و برداشت فیسالیس».