عتبة بن ابیسفیان
ابوالولید عتبة بن ابیسفیان بن حرب اموی قریشی (عربی: أَبْو الوَلید عُتبَةِ بْنَ أَبي سُفِيان بنَ حَرب الأمويُّ القُرَشيُّ)؛ عضوی از خاندان اموی بود و در سالهای (حک. ۶۶۴–۶۶۵ میلادی)، در زمان خلافت برادرش، معاویة بن ابیسفیان (حک. ۶۶۱–۶۸۰ میلادی)، به عنوان فرماندار اموی مصر خدمت کرد.
عتبه بن ابیسفیان | |
|---|---|
عُتْبَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ | |
 خوشنویسی اسلامی نام «عتبة بن ابیسفیان» | |
| حاکم مصر | |
| دوره مسئولیت ۶۶۴–۶۶۵ میلادی | |
| پادشاه | معاویه یکم (حک. ۶۶۱–۶۸۰) |
| پس از | عبدالله بن عمرو |
| پیش از | عقبه بن عامر |
| اطلاعات شخصی | |
| زاده | مکه، حجاز |
| درگذشته | ح. ۶۶۵ میلادی اسکندریه، خلافت اموی |
| روابط | بنیامیه (قبیله) |
| فرزندان |
|
| مادر | هند بنت عتبه |
| پدر | ابوسفیان بن حرب |
| خدمات نظامی | |
| جنگها/عملیات | |
زندگی
[ویرایش]
عتبه پسر ابوسفیان بن حرب از و هند بنت عتبه بود.[۱] در زمان خلافت عمر بن خطاب (حک. ۶۳۴–۶۴۴)، او مسئول جمعآوری صدقه از قبیله کنانه مستقر در اطراف مکه بود.[۲] او در پی استفاده از پول جمعآوریشده از آنها برای تجارت بود.[۳] او در کنار بیشتر قریش به رهبری عایشه، همسر پیامبر اسلام، علیه علی بن ابیطالب (حک. ۶۵۶–۶۶۱)، در جنگ جمل در نزدیکی بصره در سال ۶۵۶ میلادی جنگید. بلافاصله پس از پیروزی علی بن ابیطالب، عتبه به عایشه پناه برد و از بیعت با علی خودداری کرد. او کمی بعد موفق شد به دمشق فرار کند، جایی که برادرش، معاویه، به عنوان فرماندار شام حکومت میکرد.[۴] در مذاکرات اتحاد بین معاویه و عمرو بن عاص، عتبه برادرش را تحت فشار قرار داد تا پیشنهاد عمرو مبنی بر دریافت حکومت مادامالعمر مصر را در ازای حمایتش علیه علی بپذیرد.[۵] عتبه بعداً در طول نبرد صفین علیه علی در سال ۶۵۷ میلادی، از همراهان معاویه بود.[۶] معاویه در سال ۶۶۱ میلادی خلیفه شد و عتبه را به عنوان مسئول زیارت سالانه حج در مکه در مارس ۶۶۲ میلادی منصوب کرد.[۷]
پس از مرگ عمرو بن عاص در سال ۶۶۴ میلادی، پسرش عبدالله در سال ۶۶۴ میلادی برای چند هفته به عنوان فرماندار مصر منصوب شد، پیش از آنکه از سمت خود برکنار شود و عتبه به عنوان فرماندار مصر منصوب شود.[۸] او با اعزام ۱۲٫۰۰۰ سرباز عرب به شهر و ساخت دارالاماره (کاخ فرماندار) حضور اعراب مسلمان را تقویت کرد و جایگاه سیاسی اسکندریه را ارتقا داد.[۸] قرار بود دارالاماره به عنوان محل اقامت فرماندار عرب استان که در فسطاط مستقر بود، مورد استفاده قرار گیرد.[۹] عتبه اولین فرماندار عرب مصر بود که منابع عربی از اسکندریه بازدید کردهاند، اگرچه به گفته احمد بلاذری، تلویحاً گفته میشود که عمرو به عنوان فرماندار وارد شهر شده است.[۱۰] با این وجود، عتبه همچنان نگران این بود که تعداد سربازان در اسکندریه ناکافی و در برابر جمعیت بزرگ مسیحیان محلی آسیبپذیر باشد.[۸] عتبه در سال ۶۶۵ میلادی در سمت خود درگذشت،[۱۱] و عقبه بن عامر، قاطرچی محمد، جانشین او شد.[۸] با این حال، به گفتهی محمد طبری مورخ قرن نهم، عتبه در فوریه ۶۶۷ میلادی مراسم حج را رهبری کرد و او یا برادرش عنبسه سال بعد، در ژانویه ۶۶۸ میلادی، دوباره آن را رهبری کردند.[۱۲]
ولید پسر عتبه، در زمان معاویه و پسرش یزید (حک. ۶۸۰–۶۸۳)، به عنوان فرماندار مدینه خدمت کرد. عبدالله بن محمد العتبی، از نوادگان عتبه، به عنوان منبع اطلاعات در تاریخ طبری ثبت شده است.[۱۳]
منابع
[ویرایش]- ↑ Morony 1987, p. 220.
- ↑ Donner 1981, p. 251.
- ↑ Donner 1981, p. 271.
- ↑ Madelung 1997, p. 182.
- ↑ Madelung 1997, p. 196.
- ↑ Madelung 1997, pp. 236–237.
- ↑ Morony 1987, p. 19.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ Kennedy 1998, p. 69.
- ↑ Bruning 2018, p. 50.
- ↑ Bruning 2018, pp. 51–52.
- ↑ Rosenthal 2015, p. 633, note 475.
- ↑ Morony 1987, pp. 89–92.
- ↑ Brinner 1987, p. 83.
کتابشناسی
[ویرایش]- Brinner, William, ed. (1986). The History of al-Ṭabarī, Volume II: Prophets and Patriarchs. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-87395-921-6.
- Morony, Michael G., ed. (1987). The History of al-Ṭabarī, Volume XVIII: Between Civil Wars: The Caliphate of Muʿāwiyah, 661–680 A.D./A.H. 40–60. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-87395-933-9.
- Bruning, Jelle (2018). The Rise of a Capital: Al-Fusṭāṭ and Its Hinterland, 18-132/639-750. Leiden and Boston: Brill. ISBN 978-90-04-36635-0.
- Donner, Fred M. (1981). The Early Islamic Conquests. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-05327-8.
- Kennedy, Hugh (1998). "Egypt as a Province in the Islamic Caliphate, 641–868". In Petry, Carl F. (ed.). Cambridge History of Egypt, Volume One: Islamic Egypt, 640–1517. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 62–85. ISBN 0-521-47137-0.
- Madelung, Wilferd (1997). The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-56181-7.
- Morony, Michael G., ed. (1987). The History of al-Ṭabarī, Volume XVIII: Between Civil Wars: The Caliphate of Muʿāwiyah, 661–680 A.D./A.H. 40–60. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-87395-933-9.
- Rosenthal, Franz (2015). Man versus Society in Medieval Islam. Leiden and Boston: Brill. ISBN 978-90-04-27088-6.
پیوند به بیرون
[ویرایش]
| پیشین: عبدالله بن عمرو بن العاص |
حاکم مصر ۶۶۴–۶۶۵ میلادی |
پسین: عقبه بن عامر |