عایق صوتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

هر وسیله‌ای برای کاهش فشار صوتی با توجه به صدای منبع و گیرنده را عایق صوتی (به انگلیسی: Soundproofing) می‌گویند.

چندین روش اساسی برای کاهش صدا وجود دارد: افزایش فاصله بین منبع و گیرنده، با استفاده از موانع سر و صدا برای منعکس یا جذب انرژی از امواج صوتی است، با استفاده از سازه‌های میرایی مانند تیغه‌های صوتی، الیاف‌های صوتی و…

پرده‌های عایق صوتی، فوم‌های ایزوهم، پانل‌های فومی و کفپوش‌های زیرکار چند نمونه از عایق‌های صوتی کاربردی هستند.[۱][۲]

فواید استفاده از عایق صوتی[ویرایش]

  • بهبود صدا در یک اتاق (اتاق بدون پژواک)
  • کاهش نشت صدا به / از اتاق مجاور یا خارج از منزل
  • آکوستیک آرام بخش
  • کاهش سر و صدا
  • کنترل سر و صدا
  • محدود کردن سر و صدای ناخواسته

عایق صوتی می‌تواند از امواج صوتی ناخواسته غیر مستقیم مانند سرکوب بازتاب که باعث پژواک صدا می‌شود جلوگیری کند. عایق صوتی می‌تواند انتقال امواج ناخواسته صدای مستقیم از منبع به شنونده غیرارادی بدون استفاده از پارامتر فاصله و دخالت اشیاء در مسیر صدا میسر سازد.

روش‌های ساده عایق‌کاری صوتی[ویرایش]

  1. بستن منافذ ورود و خروج هوا. هر منفذی که هوا بتواند از آن عبور کند، صدا را هم می‌تواند انتقال دهد. کلیه منافذ موجود در سقفها و دیوارها نظیر اطراف جعبه تقسیم برق، کانال‌ها و داکتها، سیم‌ها و هر بخشی را که شیئی از داخل دیوار یا سقف عبور می‌کند با بتونه یا فوم پلی اورتان درزگیری نمایید.
  2. جلوگیری از ایجاد "کانالهای عبور صدا " در دیوارها. هنگام ساخت بناهای جدید، کلیدهای برق و دریچه‌های هوا را در داخل دیوار مشترک دو فضا، پشت به پشت هم قرار ندهید.
  3. اجتناب از استفاده از مصالح سخت؛ زیرا این‌گونه مصالح، اصوات را به آسانی از یک مکان به مکان دیگر انتقال می‌دهند.
  4. استفاده از یک لایه انعطاف‌پذیر نظیر فوم منبسط شوندها، جهت جدا نمودن لوله‌ها از غلافها یا سوراخهایی که از آن عبور می‌کنند.
  5. استفاده از عایق صوتی در دیوارهای ساختمان‌های جدید جهت جلوگیری از انتقال صدا بین اتاقهای مجاور. به منظور جلوگیری از انتقال صدای نامطلوب جریان سریع آب به هنگام تخلیه فلاش تانک توالت، لوله‌های پلاستیکی تخلیه آب را عایق بندی کنید.
  6. استفاده از وسایل خانگی آرامتر، حتی اگر گرانتر از موارد مشابه پرصداتر باشند.
  7. جدا نمودن تجهیزات صدادار از محلهای استراحت. استفاده از اتاقهای مجزای مجهز به عایق‌های صوتی می‌تواند ایده خوبی در طراحی منزل باشد. به‌کارگیری درهای مجهز به عایق بین کلیه فضاها، به مقدار قابل ملاحظه‌ای از انتقال صدا در خانه جلوگیری می‌کند.
  8. استفاده از مصالح جاذب صدا و الیاف‌ها در کفها، دیوارها و سقفها. عایقهای صوتی به مانند موکت می‌توانند از عبور صدا جلوگیری نمایند. حتی الامکان ازبکارگیری کفپوشهای سخت، مانند سرامیک، بتن و چوب خودداری نمایید.

متریال‌های مناسب برای عایق کردن صوتی[ویرایش]

پشم سنگ: پشم سنگ یکی از متریال‌های می‌باشد که می‌تواند عایق صوتی خوبی محسوب شود پشم سنگ علاوه بر عایق صوت در برابر آتش مقاوم هست و دما محیط را می‌تواند حفظ کند. از عیب‌های پشم سنگ حساسیت تنفسی و پوستی می‌باشد که می‌تواند برای انسان خطرناک باشد.[۳]

عایق پنلی آکوستیک: عایق های پنلی آکوستیک یکی از متریال‌های خوبی است که در فضا باعث می‌شود جذب صدای محیط بهتر شود و کنترل صدای محیطی عالی بشود. انواع مختلف دارد فوم هرمی، فوم شانه تخم مرغی، فوم ام دی و … [نیازمند منبع]

البته از همین دست محصولات عایق پنلی جدیدی وجود دارد که برخلاف بافت عایق های قبلی، دنس تر و متراکم تر بوده و براحتی در بین دیوارها و کف و سقف ساختمان قابل نصب و اجرا می باشد و مصالح ساختمانی از قبیل گچ و سیمان بدون ایجاد خورندگی روی آنها کار می شود.

فوم پلی اتیلن: فوم پلی اتیلن یکی از متریال‌های است که می‌تواند مکمل پنل‌های آکوستیک محسوب شود. حباب‌های ریز هوا بین پلی اتیلن باعث شده این متریال عایق صوتی خوبی محسوب شود. [نیازمند منبع]

عایق دیوار[ویرایش]

پریزها، کلیدهای روشنایی و جعبه های برق نقاط حساس و مهم در عایق بندی دیوار هستند. جعبه های برق باید در خاک رس یا بتونه عایق بندی شوند.

تنها راه عایق صدا استفاده از دیوارخشک(فوم) یا بتن است. MLV (Mass Loaded Vinyl) برای مرطوب کردن یا تضعیف امواج صوتی بین لایه های یک دیوار استفاده می شود.[۴]

دیوارها با عایق فوم های طبیعی یا صنعتی ایزوله می‌شوند. بسته به دیوار موردنظر ممکن است 2 لایه عایق فوم برای بهینه سازی صوت یا همان عایق بندی دیوار نیاز باشد.[۵]

عایق خودرو[ویرایش]

هدف عایق صوتی خودرو کاهش یا از بین بردن صدای بیرون است، اما مهم ترین بخش جلوگیری از ورود صدای موتور، اگزوز و لاستیک به داخل کابین سرنشینان است. هنگام ساخت وسیله نقلیه ای که شامل عایق صدا است، از یک نوع عایق پانل[۶] مانند استفاده می‌شود. که این پانل های عایق در هنگام حرکت از لرزش قطعات مختلف و ایجاد صدا در داخل بدنه خودرو جلوگیری می‌کنند. کاهش قابل توجه نویز صدا تا 8 دسی بل را می توان با نصب انواع مختلف عایق های معدنی و طبیعی به دست آورد.[۷][۸]

موانع نویز[ویرایش]

از اوایل دهه 1970میلادی، مهندسی موانع صوتی در امتداد بزرگراه‌های اصلی برای محافظت از ساکنان مجاور از سر و صدای مزاحم جاده‌ها در کشور آمریکا و سایر کشورهای صنعتی استفاده شد. اداره بزرگراه فدرال (FHWA) آمریکا در ارتباط با اداره بزرگراه ایالتی (SHA) آمریکا مقررات فدرال (23 CFR 772) را تصویب کرد که هر ایالت را ملزم می کند تا خود ایالت ها در رابطه با کاهش صدای ایجاد شده از سوی جاده ها برای خانه های مجاور آن اقدام کنند.[۹][۱۰]

منابع[ویرایش]

  1. Hawkins, Timothy Gerard (2014). Studies and research regarding sound reduction materials with the purpose of reducing sound (PDF) (PhD thesis). California Polytechnic State University. doi:10.15368/THESES.2014.121. S2CID 13922503. Archived from the original (PDF) on 2019-02-23 – via Semantic Scholar.
  2. "Acoustics of Buildings: including Acoustics of Auditoriums and Sound-proofing of Rooms". Nature (به انگلیسی). 114 (2855): 85. July 1924. doi:10.1038/114085b0. hdl:2027/mdp.39015031200952. ISSN 0028-0836. S2CID 46370464.
  3. "Man-made mineral fibre (MMMF) is a generic name used to describe an inorganic fibrous material manufactured primarily from glass, rock, minerals, slag and processed inorganic. The MMMF produced are non-crystalline (glassy, vitreous, amorphous)." [۱] Recommendation from the Scientific Committee on Occupational Exposure Limits for man made-mineral fibres (MMMF) with no indication for carcinogenicity and not specified elsewhere
  4. «Polymers for Vibration Damping Applications».
  5. «4. Physical Techniques to Reduce Noise Impacts - The Audible Landscape: A Manual for Highway Noise and Land Use - Federal Approach - Noise Compatible Planning - Noise - ENVIRonment - FHWA». www.fhwa.dot.gov. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۱۷.
  6. «فوم عایق پانل | معرفی انواع عایق پانل». تونیکس پانل. ۲۰۲۱-۱۱-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۱۷.
  7. «UK Thinsulate literature».
  8. «Feature Article: Introduction to Car Audio». hometheaterhifi.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۱۷.
  9. «Sound Barriers Guidelines - Highway Traffic Noise». roads.maryland.gov.
  10. "DOW Automotive Systems: BETAFOAM™ acoustic foams" (PDF). www.dow.com (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-17.