پشم سنگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پشم سنگ
پشم سنگ در زیر میکروسکوپ

پشم سنگ (به انگلیسی: Rockwool) عایق حرارتی، صوتی و رطوبتی با تحمل دمای ۷۵۰+ درجه سانتیگراد و نقطه ذوب ۱۳۰۰ و نیز تحمل برودتی آن ۳۰- درجه سانتیگراد است، پشم سنگ و سرباره دارای ضریب انتقال حرارتی بسیارکم بوده و قدرت عایقی آن ۳۳ برابر دیوار بتونی و ۲۲ برابر دیوار آجری است.

کاربرد[ویرایش]

پشم سنگ و سرباره در انواع ایزو ترم (پشم خام فله)، ایزو بلانکت (پتویی)، ایزو پایپ (لوله‌ای)، فنوپانل (تخته‌ای فشرده) و فنوفلت (لحافی) تولید می‌شود و کاربردهای مختلفی دارد، از جمله صنایع پالایشگاهی، نیروگاهی، صنایع غذایی، ساختمان و تأسیسات و حتی گلخانه‌های هیدرو پونیک (بستر کشت بدون خاک)

برای کاهش هزینه بالای انرژی در هنگام استفاده از ساختمان‌ها استفاده از عایق‌های حرارتی را ضروری می‌باشد البته استفاده از این عایق ممکن است تا حدودی هزینه ساخت و قیمت تمام شده را بالا برد.

عایق حرارتی پشم سنگ (Rock Wool) متشکل از الیاف معدنی است به همین دلیل گاهی به آن Mineral Wool هم گفته می‌شود. مواد تشکیل دهندهٔ اولیه تولید این عایق، سنگ بازالت است.

پشم سنگ عملکرد خوبی نیز به عنوان عایق رطوبتی دارا می باشد. این نوع عایق می تواند مقدار زیادی رطوبت را در خود جمع کند و مانع از نم دادن دیوار ها و سقف شود. ‍== عملکرد در برابر آتش == از ویژگی‌های مهم عایق پشم سنگ، مقاومت در برابر آتش می‌باشد. عایق حرارتی پشم سنگ به مثابه نوعی حفاظ در برابر آتش شناخته می‌شود چون آتش‌گیر نمی‌باشد و شعله‌ور نمی‌شود. هنگام بروز حریق سازه‌های فلزی (جذب حرارت زیاد و داغ شدن)، مقاومت مکانیکی خود را از دست داده و کل سازه فرو می‌ریزد؛ بنابراین از عایق پشم سنگ برای عایق کاری سازه‌های فلزی استفاده می‌گردد (ستون‌ها و تیرهای ساختمان را با پشم سنگ با روش‌های مناسب عایق کاری می‌کنند) و حتی تا ده ساعت در صورت تداوم حریق برای سازه هیچ مشکلی به وجود نمی‌آید.[۱]

مضرات و موارد منفی[ویرایش]

بررسی اثرات پشم سنگ بر سلامتی انسان نیاز به آزمایش‌های بلندمدت دارد.[۲] ولی براساس برخی از گزارش‌ها این عایق می‌تواند در مواردی موجب خارش پوست، سوزش چشم و حساسیت گردد.[۳] همچنین در یک گزارش اگرچه اثرات منفی پشم سنگ بر سلامتی انسان را کمتر از پشم شیشه گزارش کرده ولی این ماده را بدون عوارض جانبی گزارش ننموده است.[۴] به نظر می‌رسد برای حفظ سلامتی در هنگام استفاده از پشم سنگ و نصب آن حتماً باید از ماسک، عینک و دستکش استفاده کرد. چرا که در هنگام نصب این ماده احتمال ریزش ذرات پشم سنگ و ورود آن به سیستم تنفسی، چشم و ایجاد حساسیت در پوست وجود دارد.[۵] از جمله موارد منفی دیگر پشم سنگ می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • ریزش پشم سنگ بعد از گذشت زمان
  • افت کیفی عایق با گذشت زمان
  • ایجاد خارش حتی پس از نصب
  • نیاز به شاسی کشی برای نصب و هزینه بالا نصب[۶]

انواع پشم سنگ[ویرایش]

  1. * پشم سنگ ایزوبلانکت (عایق پتویی)
  2. * پشم سنگ فنوپانل (عایق تخته ای)
  3. * پشم سنگ ایزوپایپ (عایق لوله ای)
  4. * پشم سنگ فنوفلت (عایق لحافی)
  5. * پشم سنگ ایزوترم (عایق فله ای)

پشم سنگ ایزوبلانکت (عایق پتویی)[ویرایش]

پشم سنگ پتویی، بادوخته شدن پشم سنگ به تور سیمی گالوانیزه با یک نخ نسوز و ضد زنگ تولید می شود که استفاده از این نوع نخ باعث مقاومت پشم سنگ در برابر ارتعاشات، حرارت و صوت با بالاترین درجه ممکن خواهد شد.

پشم سنگ ایزوبلانکت یا عایق پتویی، مقاوم در برابر حرارت است که به صورت متراکم، مانند دیگر پشم سنگ‌ها از سنگ آتشفشانی تولید می‌شود. پشم سنگ پتویی نوعی از پشم سنگ رولی است که از الیاف خام بازالت به صورت چند لایه تولید می‌شود.

این نوع پشم سنگ نسبت به دیگر انواع‌ پشم سنگ ، دارای مقاومت بالایی است و انعطاف پذیری بیشتری دارد.دارای وزن سبک، انعطاف پذیری، عایق عالی و مقاومت در برابر گرما از جمله ویژگی‌هایی مهم و اصلی عایق پتویی است که باعث شده است تا با توجه به ویژگی‌های دیگری که دارد، در بسیاری از صنابع مختلف مورد استفاده قرار بگیرد.

موارد استفاده پشم سنگ پتویی:

  1. پشم سنگ پتویی در ساختمان ها
  2. پشم سنگ پتویی در مجتمع پتروشیمی
  3. پشم سنگ پتویی در مراکز تامین بخار
  4. پشم سنگ پتویی کشتی ها
  5. پشم سنگ پتویی سیستم های تهویه
  6. استفاده در توربین ها
  7. استفاده در داکت ها
  8. استفاده در مخازن
  9. استفاده در لوله های دارای قطر بالا
  10. استفاده در کوره ها و گرم خانه ها
  11. استفاده در شیرها و فلنج ها[۷]

پشم سنگ فنوپانل (عایق تخته ای)[ویرایش]

پشم سنگ تخته ای نوعی عایق تهیه شده از الیاف سنگ معدنی بازالت است که با اضافه کردن رزین در دستگاه با فشار زیاد، به صورت تخته ای با ضخامت ها و دانسیته های مختلف تولید می گردد. این فراورده به عنوان عایق حرارتی، صوتی و رطوبتی جهت استفاده در سطوح صاف کاربرد فراوانی دارد.[۸]

کاربرد های عایق های تخته ای[ویرایش]

پانل های پشم سنگ تخته ای به دلیل داشتن استحکام مناسب و قابلیت های مختلف در موارد زیر مورد استفاده قرار میگیرند:

  • ساختمان ها (کف، دیواره ها، سقف ها، دیواره های کناف)
  • مجتمع پتروشیمی، پالایشگاه ها، نیروگاه ها
  • مراکز تامین بخار
  • صنعت گلخانه ای
  • کشتی و هواپیماها
  • فرودگاه ها و متروها
  • استودیو های صدا برداری، سالن های کنفرانس
  • ساخت ساندویچ پانل
  • سیستم های تهویه مطبوع
  • درب های ضد حریق[۹]

پشم سنگ لوله ای (ایزو پایپ Iso Pipe )[ویرایش]

عایق پشم سنگ لوله ای (ایزو پایپ) از انسجام الیاف رزین خورده پشم سنگ که در کوره های مخصوص پخت می گردد در ضخامت  ها و دانسیته های مختلف طبق استاندارد ASTM C547 تولید می شود.

این محصول جهت کاهش اتلاف انرژی حرارتی در محیط های صنعتی کاربرد دارد.

انواع عایق پشم سنگ لوله ای[ویرایش]

  • عایق پشم سنگ لوله ای پیش ساخته بدون روکش
  • عایق پشم سنگ لوله ای پیش ساخته با روکش کاغذ آلومینیوم ساده
  • عایق پشم سنگ لوله ای پیش ساخته با روکش کاغذ آلومینیوم مسلح

کاربرد عایق پشم سنگ لوله ای[ویرایش]

  • در لوله های حاوی سیالات گرم، سرد و بخار آب
  • سیستم های حرارتی، برودتی و تهویه مطبوع
  • تاسیسات صنعتی و خانگی
  • صنایع نفت- گاز و پتروشیمی
  • صنایع غذایی[۱۰]

پشم سنگ لحافی رزین دار (فنوفلت Pheno Felt)[ویرایش]

پشم سنگ لحافی رزین دار نوعی عایق پشم سنگ رزین دار است که به صورت لحافی و با پوشش های آلومینیوم و کاغذ کرافت بر اساس نیاز مشتری تولید می شود.

از این محصول جهت عایق کاری داکت ها، دیگ های بخار، فرها و لوله های ضخیم تاسیساتی استفاده می شود.

با آنکه عمده مصرف فنوفلت در صنعت است ولی با توجه به مقاومت بالای حرارتی و آکوستیکی در ساختمان های تجاری نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

پشم سنگ لحافی رزین دار بصورت رول و با توجه به نیاز مشتری در دانسیته های گوناگون تولید و به بازار عرضه می گردد.

کاربرد های عایق پشم سنگ لحافی رزین دار[ویرایش]

  • پوشش سقف و سوله
  • صنایع نفت و گاز و پتروشیمی
  • کوره ها و گرم خانه ها
  • دیگ های بخار و مخازن
  • لوله ها باقطر زیاد
  • توربین ها
  • شیرها و فلنج ها
  • داکت
  • سیستم های آب سرد کن
  • اگزوز ها
  • پوشش عایق های سرمایشی و گرمایشی[۱۱]

پشم سنگ خام فله ای (Iso therm)[ویرایش]

پشم سنگ خام فله ای ، عایق بدون عوامل پیوندی است و بصورت فله ای بسته بندی شده وعایق حرارتی و صوتی می باشد.

پشم سنگ خام فله ای در عایقکاری بین دو جداره ساختمان، جدار دودکشها، اگزوزهای صنعتی و پر کردن فضاهای فاقد شکل هندسی منظم کاربرد دارد.

از این محصول حلاجی شده در تولید لنت ترمز و صفحه کلاج، بتن های سبک، ایزوگام های رطوبتی، دیوار یخچال و تنورهای نانوایی استفاده می شود.

محدوده دمای کاربردی موثر ایزوترم متجاوز از ۷۵۰ درجه سانتیگراد می باشد و نقطه ذوب آن در حدود ۱۳۰۰ درجه سانتیگراد می باشد.

کاربردهای پشم سنگ خام فله ای[ویرایش]

  • سازه های غیرمنظم و تجهیزات صنعتی
  • عایق کاری بین دو جدار دیوارهای ساختمان
  • سردخانه
  • کوره ها
  • تونل ها
  • سازه های ارتعاش ساز یا در معرض ارتعاشات
  • صنایع کشتی و هواپیما
  • فرهای تولید شیرینی تنور های نانوایی و ..
  • لنت ترمز[۱۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. پانل، ساندویچ (۲۰۱۷-۱۱-۲۰). «ساندویچ پانل پشم سنگ». پانل | ساندویچ پانل | ساندویچ پنل سقفی | پانل دیواری. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۱۴.
  2. https://occup-med.biomedcentral.com/articles/10.1186/1745-6673-4-5
  3. https://en.wikipedia.org/wiki/Mineral_wool
  4. «نسخه آرشیو شده» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۸ فوریه ۲۰۲۰.
  5. http://www.epicgardening.com/rockwool-harmful/
  6. مجله معماری مدرن 1391 شماره 7
  7. http://www.asamrockwool.com/news/tabid/149/vw/1/itemid/621/
  8. پشم سنگ تخته ای چیست
  9. https://iranayegh.com/services/پشم-سنگ-تخته-ای
  10. http://www.iranayegh.com/services/پشم-سنگ-لوله-ای
  11. http://www.iranayegh.com/services/پشم-سنگ-لحافی-رزین-دار
  12. http://www.iranayegh.com/services/پشم-سنگ-خام-فله-ای