رکن‌الدین خسروی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
رکن‌الدین خسروی
Khosravi roknodin.jpg
زادروز ۱۶ اسفند ۱۳۰۸
تهران
درگذشت ۲۶ دی ۱۳۹۵ (۸۶ سال)
لندن
علت مرگ آلزایمر
آرامگاه قطعه هنرمندان بهشت زهرا
ملیت ایرانی
دانش‌آموختهٔ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران
دراماسنتر (لندن)
پیشه کارگردان و نویسنده تئاتر و مترجم
نقش‌های برجسته استاد دانشگاه آزاد اراک در سال۷۴–۱۳۷۳
پانویس
استاد همدوره و همکلاس دیوید سوشی
(بازیگر نقش پوآرو) بودند

رکن‌الدین خسروی (زادهٔ ۱۶ اسفند ۱۳۰۸ / ۷ مارس ۱۹۳۰ – درگذشتهٔ ۲۶ دی ۱۳۹۵ / ۱۵ ژانویه ۲۰۱۷[۱]) نویسنده، کارگردان تئاتر، مترجم ایرانی[۲] بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

وی در سال ۱۳۲۷ موفق به اخذ مدرک دیپلم ادبیات خود از دبیرستان البرز تهران شد و سال بعد از به دانشکده حقوق دانشگاه تهران راه پیدا کرد، در سال ۱۳۲۹ او در این رشته ترک تحصیل کرد و مشغول تحصیل در رشته ادبیات در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد.

در سال ۱۳۳۴ در دوره ۶ ماهه کلاس‌های تئاتر پروفسور دیوید سون شرکت و به فراگیری هنرهای نمایشی پرداخت. وی همچنین در سال ۱۳۳۵ به شرکت در کلاس‌های هنرپیشگی و کارگردانی دکتر مهدی محمدی فروغی پرداخت و جزء نخستین دانشجویان در این رشته به‌شمار می‌آمد.

در سال ۱۳۳۶ با همکاری دکتر فروغ اقدام به تأسیس اداره هنرهای دراماتیک کرد و در سال ۱۳۳۷ با کارگردانی و به روی صحنه آوردن جایی که صلیب گذاشت شد در اداره هنرهای دراماتیک و ضبط تلویزیونی این نمایش قدم بر این عرصه نهاد.

خسروی همچنین در این مدت در اداره هنرهای دراماتیک توانست چند تئاتر دیگر را کارگردانی و اجرا کند مانند:

  1. سایه دره، نوشته: ویلیام سینگ
  2. خاموشی دریا، نوشته: ورکور
  3. پیک نیک در میدان جنگ، نوشته: فرناندو آرابال

خسروی در سال ۱۳۴۲ شروع به همکاری با گروه تئاتر دانشگاه تهران کرد و مشغول کارگردانی این گروه و اجرای نمایش‌هایی در آنجا شد، و در همین سال از سوی اداره هنرهای دراماتیک برای شرکت در دوره‌های آموزشی بازیگری و کارگردانی کانون تئاتر انگلیس عازم لندن می‌شود. خسروی در سال ۱۳۴۹ برای تحصیل در رشته کارگردانی تئاتر در مدرسه دراماسنتر با ریاست افتخاری پیتر بروک عازم لندن شد و در سال ۱۳۵۲ به تهران بازگشت و لبخند باشکوه آقای گیل نوشته اکبر رادی را به روی صحنه برد.

او در سال ۱۳۵۴ همکاری خود را با گروه تئاتر دانشگاه صنعتی شریف به عنوان کارگردان گروه آغاز کرد. در سال ۱۳۶۰ دعوت به پذیرش استعفا و بازنشستگی شد و سال ۱۳۷۵ کشورش را به مقصد لندن ترک گفت.[۳][۴][۵]

ایشان تا پایان سال ۱۳۷۱ نیز در آموزشکده هنر (فرهنگسرای نیاوران) به تدریس "بازیگری"، "کارگردانی" و "تاریخ نمایش در ایران" اشتغال داشتند. نمایش‌های "کوهولین"، "ادیپوس (ادیپ شهریار)" و "باغ آلبالو" حاصل همکاری بسیاری از دانشجویان این آموزشکده بود.

نمایش‌ها[ویرایش]

در ایران[ویرایش]

  • جایی که صلیب گذاشته گذاشته شد، نوشته:؟ (۱۳۳۷)
  • سایه دره، نوشته: ویلیام سینگ (سال ؟)
  • خاموشی دریا، نوشته: ورکور (سال ؟)
  • پیک نیک در میدان جنگ، نوشته: فرناندو آرابال (۱۳۴۴)
  • کلبه‌ای در جنگل، نوشته: روبرت بروک (۱۳۴۴)
  • پایان بازی، نوشته: ساموئل بکت (۱۳۴۶)
  • آنتیگون، نوشته: ژان آنوی (۱۳۴۶)
  • حکومت زمان خان بروجردی، نوشته: میرزاآقا تبریزی (۱۳۴۷)
  • از پشت شیشه‌ها، نوشته: اکبر رادی (۱۳۴۸)
  • لبخند با شکوه آقای گیل، نوشته: اکبر رادی (۱۳۵۲)
  • سلام و خداحافظ، نوشته: آثول فوگارد (۱۳۵۳)
  • ابراهیم توبچی و آقا بیک، نوشته: منوچهر رادین (۱۳۵۴)
  • زیتون، نوشته: آرمان امید (۱۳۵۵)
  • محاکمه ژندارک، نوشته: برتولت برشت (۱۳۵۶)
  • سی زوئه بانسی مرده‌است، نوشته: آثول فوگارد (۱۳۵۷)
  • گوشه نشینان آلتونا، نوشته: ژان پل سارتر (۱۳۵۸)
  • مرگ بر آمریکا! (۱۳۵۹)
  • کوهولین، نوشته: ویلیام باتلر ییتز (۱۳۶۹)
  • ادیپوس، اثر: سوفکل (۱۳۷۰)
  • باغ آلبالو، نوشته: آنتون چخوف (۱۳۷۱)
  • دشمن مردم، نوشته :هنریک ایپسن
  • تولد، نوشته: آرمان گاتی

در اروپا[ویرایش]

بزرگداشت[ویرایش]

در آثار دیگران[ویرایش]

کتاب رکن‌الدین خسروی در سال ۱۳۸۶ به کوشش محمد ایوبی از سوی نشر تحربه منتشر شد. این کتاب به بررسی آثار اجرایی خسروی و نقدها و نظرات منتشر شده در مورد نمایش‌های وی می‌پردازد.[۹]

منابع[ویرایش]

  1. «رکن‌الدین خسروی درگذشت». خبرگزاری فارس، ۲۷ دی ۱۳۹۵. بازبینی‌شده در ۲۸ دی ۱۳۹۵. 
  2. «بزرگداشت رفیق دکتر رکن الدین خسروی». وب سایت حزب توده ایران، ۷ مرداد ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۶. 
  3. http://www.tudehpartyiran.org/2013-11-28-19-45-55/2074-
  4. http://theater.ir/fa/report.php?id=37694
  5. http://ruzan.persianblog.ir/post/30/
  6. هژیرآزاد، کاظم. «مراسم بزرگداشت رکن الدین خسروی». انجمن بازیگران خانه تئاتر. بازبینی‌شده در ۱۴ فروردین ۱۳۹۳. 
  7. جاهد، پرویز. «رکن‌الدین خسروی، جان شیفته تئاتر ایران». رادیو زمانه، ۱۹ خرداد ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۹۳. 
  8. «افتتاح تماشاخانه سه نقطه با پیامی از رکن‌الدین خسروی». خبرگزاری مهر، ۱۹ خرداد ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۹۳. 
  9. «رکن‌الدین خسروی». تبیان، ۸ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۹۳.